Wyspy Alandzkie
Z Wikipedii
| Landskapet Åland Wyspy Alandzkie |
|||||
|
|||||
| Hymn: Ålänningens sång (Pieśń o Alandczykach) |
|||||
 |
|||||
| Państwo |  Finlandia |
||||
| Język urzędowy | Szwedzki | ||||
| Stolica | Mariehamn | ||||
| Ustrój polityczny | Republika parlamentarna | ||||
| Status terytorium | Prowincja autonomiczna | ||||
| Zależne od | Finlandii | ||||
| Gubernator | Peter Lindbäck¹ | ||||
| Szef rządu | Premier Viveka Eriksson (2007-) | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
1 527 km² |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
-. na świecie 27 210 3,8 osób/km² 17,6² osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | Euro (EUR) | ||||
| Nadanie autonomii | przez Finlandię 1921 |
||||
| Religia dominująca | Luteranizm (88,5%[1]) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +2 - zima UTC +3 - lato |
||||
| Kod ISO 3166 | AX | ||||
| Domena internetowa | .ax[2] | ||||
| Kod samochodowy | AX | ||||
| Kod telefoniczny | + 358 | ||||
 |
|||||
| ¹ Gubernator jest przedstawicielem rządu fińskiego, nie ma wpływu na autonomiczny parlament Wysp Alandzkich. ² Pierwsza liczba odnosi się do całego państwa, druga tylko do części lądowej. |
|||||
Wyspy Alandzkie (szw. Åland, fiń. Ahvenanmaa) – szwedzkojęzyczny archipelag wysp politycznie należący do Finlandii, stanowiący jednak osobny podmiot z szeroką autonomią, położony na Morzu Bałtyckim u wejścia do Zatoki Botnickiej. Status wysp jest gwarantowany międzynarodowo, ostatnio przez traktat akcesyjny do Unii Europejskiej.
Łączna powierzchnia archipelagu liczącego 6,5 tys. wysp wynosi 1527 km², a największa wyspa Aland – 650 km². Liczba ludności wynosi 27,2 tys. (2008). Około 100 wysp jest zamieszkanych, głównie przez ludność pochodzenia szwedzkiego, którzy stanowią 90 % mieszkańców wysp. Ludność zajmuje się głównie rybołówstwem, hodowlą bydła i uprawą roli. Jedynym miastem i zarazem stolicą jest szw. Mariehamn (fiń. Maarianhamina).
Na Wyspach Alandzkich występuje całkowity zakaz manewrów wojskowych oraz zakaz przelotów samolotów lotnictwa wojskowego - obszar Wysp Alandzkich jest strefą zdemilitaryzowaną.
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
Wyspy Alandzkie na podstawie Aktu o Samorządzie Wysp Alandzkich z 28 grudnia 1951 roku są republiką parlamentarną będącą terytorium autonomicznym Finlandii. Wyspy Alandzkie posiadają własny parlament, zwany Lagting składający się z 30 posłów wybranych w głosowaniu demokratycznym. Odpowiedzialny przed nim jest rząd (Landskapsregering) składający się z sześciu ministrów (Edukacji i Kultury, Finansów, Spraw Socjalnych i Środowiska, Administracji i Współpracy z Unią Europejską, Przemysłu i Handlu oraz Komunikacji), na którego czele stoi premier (lantråd), którym dziś, od wyborów w 2007 roku jest Viveka Eriksson. Archipelag ma też jednego posła w Eduskuncie i jednego delegata Radzie Nordyckiej (od 1970). Są także członkiem Unii Europejskiej w ramach Finlandii. W polityce zagranicznej Wyspy Alandzkie są całkowicie uzależnione od rządu fińskiego, którego reprezentantem jest gubernator, obecnie Peter Lindbäck sprawuje tę funkcję.
[edytuj] Główne partie polityczne i ich poparcie
Wyspy Alandzkie posiadają system wielopartyjny z klasycznym podziałem na lewicę, prawicę i centrum. Ostatnie wybory odbyły się 21 października 2007 roku. Wygrała je Partia Liberalna, uzyskała jednak tylko 1/3 miejsc w parlamencie. Wśród nich istnieją partie mające poglądy separatystyczne, chcące odłączyć się od Republiki Fińskiej.
[edytuj] Podział administracyjny
Prowincja podzielona jest na 16 gmin. Głównym miastem i stolicą jest Maarianhamina.
|
|
[edytuj] Galeria
 Promy pomiędzy Finlandią, Szwecją i Estonią zawijają do portów na wyspach Alandzkich |
 Östra Hamnen – Wschodni Port dla żaglówek i żaglowców |
 Mapa Wysp Alandzkich |
 Żaglowiec Pommern po zachodniej stronie Mariehamn i motorowa łódź wyczynowa |
 Wzgórze Knutsbodaberget |
 Kanał Lemströms i ruchomy most nad nim |
[edytuj] Przypisy
- ↑ Dane z oficjalnej strony statystycznej Wysp Alandzkich - 31 grudnia 2006
- ↑ W 2006 roku zastąpiła domenę .aland.fi.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
Prowincje Finlandii (fiń. läänit, szw. län): Finlandia Południowa • Finlandia Wschodnia • Finlandia Zachodnia • Laponia • Oulu • Wyspy Alandzkie
Regiony Finlandii • Podregiony Finlandii • Gminy Finlandii • Historyczne prowincje Finlandii
|
||||||||
|
||||||||||||||||
| Samotnie mieszkający mężczyzna śmiertelną ofiarą mrozów |
51-letni, mieszkający samotnie mężczyzna zamarzł na terenie jeden z posesji w miejscowości Eligiów w powiecie pajęczańskim. |
| Trzej prezydenci miast jak Trzej Królowie |
Prezydenci Łodzi, Zgierza i Pabianic - Jerzy Kropiwnicki, Jerzy Sokół i Zbigniew Dychto - na wzór Trzech Króli odwiedzili łódzką szopkę bożonarodzeniową. |
| Episkopat: Abp Kowalczyk był zarejestrowany przez służby PRL jako kontakt informacyjny |
- Tajne służby PRL zarejestrowały dzisiejszego nuncjusza apostolskiego w Polsce, abp. Józefa Kowalczyka bez jego wiedzy jako kontakt informacyjny, ale brak jest przesłanek wskazujących na współpracę - poinformował rzecznik Episkopatu, ks. Józef Kloch. |
| Abp. Nycz: Święto Trzech Króli jednym z najstarszych świąt chrześcijaństwa |
Święto Trzech Króli jest jednym z najstarszych świąt chrześcijaństwa - przypominał metropolita warszawski, abp. Kazimierz Nycz podczas specjalnej mszy, odprawionej w warszawskiej archikatedrze pw. Jana Chrzciciela. |
| Usunięto awarię zasilania k. Olecka |
Energetykom udało się wieczorem usunąć awarię zasilania w okolicach Olecka. Po południu prądu nie miało tam pięćdziesiąt rodzin - poinformowała PAP rzeczniczka wojewody, Edyta Wrotek. |
| Prezydent: Ciśnienie gazu z Ukrainy wynosiło zero |
Lech Kaczyński w porannej rozmowie w Radiu Zet przekazał rodakom wstrząsającą informację o zupełnym wstrzymaniu dostaw gazu z Ukrainy w poniedziałek wieczorem. - Gaz płynął z prawie normalnym ciśnieniem - powiedziała portalowi Gazeta.pl Małgorzata Polkowska, rzecznik prasowy Gaz-Systemu. |
| Wyrok za znęcanie się nad końmi |
Na karę roku pozbawienia wolności w zawieszeniu skazał we wtorek Sąd Rejonowy w Końskich (Świętokrzyskie) obywatela brytyjskiego Stephena Jamesa Drew, a na dziesięć miesięcy w zawieszeniu Ewę Katarzynę Kozik. Oboje byli oskarżeni o znęcanie się nad końmi. |
| Szczątki ok. 1800 osób znaleziono w Malborku |
Szczątki około 1800 ludzi wydobyto z ziemi w centrum Malborka. Najprawdopodobniej są to szkielety Niemców mieszkających w czasie II wojny światowej w mieście. Część z nich mogła zginąć w czasie walk prowadzonych w mieście zimą 1945. |
| Prezydent: w konflikcie gazowym trzymajmy z Ukrainą |
Prezydent Lech Kaczyński uważa, że w obecnym ukraińsko-rosyjskim konflikcie gazowym Polska powinna opowiadać się po stronie Kijowa. |
| Rząd i prezydent razem w sprawie gazu? Raczej nie |
14 stycznia prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko spotka się w Polsce, w prezydenckiej willi, z Lechem Kaczyńskim i Radkiem Sikorskim, aby rozmawiać o kryzysie gazowym. Ukraińcy zapowiadają też spotkanie z Donaldem Tuskiem, ale strona polska... nic na ten temat nie wie. |
