Étienne de Condillac

Z Wikipedii

Étienne Bonnot de Condillac (ur. 30 września 1715 r. w Grenoble, zm. 3 sierpnia 1780 r. w Beaugency) – filozof i duchowny francuski epoki oświecenia, młodszy brat Gabriela Mably.

Pochodził z rodziny szlacheckiej sprawującej urzędy państwowe. Od 1740 przebywał w Paryżu, obracał się w kręgach encyklopedystów i fizjokratów; W latach 1758-1767 był wychowawcą Ferdynanda I, księcia Parmy (wnuka Ludwika XV). Potrafił godzić jaskrawe sensualistyczne poglądy z lojalnością wobec Kościoła. Wszystkie zagadnienia wydawały mu się proste i łatwe do rozwiązania.

[edytuj] Filozofia

Filozofię Condillaca najlepiej prezentuje szczegółowo analizowany przez niego przykład posągu, obdarzonego zdolnością odbierania wrażeń tylko jednego zmysłu. Zdaniem Condillaca już ta jedna zdolność wystarczy, by posąg rozwinął w pełni życie umysłowe. Różnica w natężeniu wrażeń wytwarza uwagę, która wytwarza się z postrzegania różnic; ślady poszczególnych wrażeń wytwarzają pamięć, a napływ kolejnych wrażeń pociąga za sobą ich porównywanie, to zaś – sądzenie.

"Posąg Condillaca" - fikcyjny eksperyment: przypuśćmy, że istnieje posąg obdarzony jedynie zdolnością odbierania wrażeń jednego tylko zmysłu. I co się okaże? Jedna zdolność wystarczy, aby rozwinęło się pełne życie umysłowe. Wrażenia są słabsze albo silniejsze - silniejsze przyciągają uwagę. Wrażenia pozostawiają ślady -> pamięć. Nowe wrażenia są porównywane ze wspomnieniami a porównywanie implikuje sądzenie. W każdym wrażeniu zmysłowym są: przedstawienie (wytwarza uwagę, pamięć, zdolność wyobrażenia, odróżniania, porównywania sądzenia i wnioskowania) i zabarwienie uczuciowe (wytwarza: pożądanie, wolę, miłość, nienawiść, nadzieję i obawę).

Condillac wszelką wiedzę wywodził z doświadczenia zewnętrznego, uzyskiwanego za pomocą zmysłów. Jednak w przeciwieństwie do Locke'a pojmował umysł ludzki jako całkowicie bierny, nie posiadający żadnych idei ani dyspozycji wrodzonych zbiornik wrażeń doznanych i zapamiętanych. Cała treść i funkcje umysłu powstają jako efekt bodźców zewnętrznych.

Postęp umysłu zależy od posługiwania się znakami umownymi. Condillac za znaki uważał nie tylko wyrazy mowy, ale również pojęcia, wskazywał na wspólną naturę myśli i mowy. [Najdoskonalszym systemem znaków jest algebra.] Nasze pojęcia są tylko znakami, nasze wrażenia są tylko stanami subiektywnymi; dają niewiele wiadomości o rzeczach i własnej jaźni.

Wiedzę abstrakcyjną pojmował nominalistycznie, wiedzę zmysłową idealistycznie. Od nauki wymagał by była jak najbardziej ścisła i ostrożna. By uczynić z filozofii naukę ograniczył ją wyłącznie do psychologii -> sensualizm Condillaca pozostał teorią wyłącznie psychologiczną. Analizę uważał za jedyną prawidłową metodę, a w poszukiwaniu syntez widział przeszkodę w postępie nauki.

Nie twierdził, że nauka jest jedynym źródłem prawdy, do czego skłaniały jego wyniki naukowe, lecz w myśl wiary chrześcijańskiej, uznawał istnienie Boga i duszy substancjalnej.

Pisma: O pochodzeniu poznania ludzkiego, Traktat o wrażeniach, Logika.

Politycy PiS zapowiadają: Do TVN wrócimy

Po utracie TVP polityków partii Jarosława Kaczyńskiego ciągnie do bojkotowanej od lipca TVN i TVN 24.

Platforma zliberalizuje ustawę Gowina?

Zapłodnienie in vitro bez obowiązkowych badań genetycznych dla małżeństw i ograniczeń wiekowych dla kobiet, dostępne również dla związków nieformalnych - tak może wyglądać projekt ustawy bioetycznej autorstwa klubu PO

Atrakcyjny Kazimierz

W Krakowie wyznaniowa gmina żydowska walczy o zwrot mienia, które dziś służy... świeckiemu Centrum Kultury Żydowskiej. Za część nieruchomości dostała już odszkodowanie, teraz walczy z miastem o działkę.

L. Kaczyński apeluje o wstrzymanie walk

Prezydent Lech Kaczyński jest zaniepokojony narastającym konfliktem pomiędzy wojskami izraelskimi a Hamasem w Strefie Gazy. "Z całą mocą apeluję do obu stron walk o pokojowe rozwiązanie konfliktu i natychmiastowe zaprzestanie aktów przemocy." - napisał w oświadczeniu prezydent.

Napieralski bierze lekcję śpiewu przed konkursem karaoke

Grzegorz Napieralski na styczniowym spotkaniu SLD z dziennikarzami chce wystąpić w konkursie karaoke. W tym celu bierze już lekcje śpiewu bo, jak sam przyznaje "jest wokalnym beztalenciem"

Zwolniono kierownictwo telewizyjnej Jedynki

Dyrektor TVP1 Dorota Macieja i jej zastępca do spraw programowych Wojciech Hoflik otrzymali wypowiedzenia - poinformował członek zarządu TVP Tomasz Rudomino.

"Naszechoroby.pl" - wsparcie w chorobie czy kopalnia danych osobowych?

- Choroby mogą łączyć ludzi - z takiego założenia wyszli twórcy nowego serwisu społecznościowego "Naszechoroby.pl". Działa on na podobnych zasadach jak popularny serwis "Nasza klasa", jednak jego użytkownicy zamiast wspomnień ze szkolnej ławy dzielą się doświadczeniami z przebytych schorzeń. Zdaniem specjalistów serwis może służyć pozyskiwaniu tzw. "wrażliwych" danych osobowych.

Hel zatopi statek, by przyciągnąć płetwonurków

Samorząd Helu planuje na przełomie kwietnia i maja zatopienie statku. Służący niegdyś w wojsku kuter "Bryza" ma stać się atrakcją turystyczną: przyciągnąć do miasta płetwonurków.

Horror na PKP: przez mróz pękają szyny

Pasażerowie korzystający z usług PKP i PKP intercity przeżywali dziś od rana horror. Opóźnienia porannych pociągów dochodziły do czterech godzin - nawet na tak krótkich trasach, jak Łódź-Warszawa. Przyczyną opóźnień jest mróz i pękające szyny.

Napieralski: nie ma i nie będzie dwuwładzy w SLD

Nie ma i nie będzie dwuwładzy w SLD - powiedział w Szczecinie przewodniczący Sojuszu Grzegorz Napieralski. Odniósł się w ten sposób do doniesień mediów na temat wtorkowego spotkania zarządu krajowego SLD z sejmowym klubem Lewicy.