Świnoujście

Z Wikipedii

Współrzędne: 53°55' N 14°15' E53.9166667 14.25 (Świnoujście)

Świnoujście
Herb Świnoujścia Flaga Świnoujścia
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Świnoujście miejska
Założono	XII wiek
Prawa miejskie	1765
Prezydent miasta	Janusz Żmurkiewicz (e-mail)
Powierzchnia	197,23 km²
Położenie	53° 55' N 14° 15' E
Wysokość	5 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	40 871 207,23 os./km² szczecińska
Strefa numeracyjna (do 2005)	0 91
Kod pocztowy	72-600 do 72-612
Tablice rejestracyjne	ZSW
Położenie na mapie Polski Świnoujście
TERC10 (TERYT)	3263011
SIMC10	0979722
Miasta partnerskie	Palmela Ystad Swietłyj Nordenham
Urząd miejski3 ul. Wojska Polskiego 1/5 72-600 Świnoujście tel. 0 91 321 27 80; faks 0 91 321 59 95
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Świnoujście (do 1945 niem.: Swinemünde, kasz. Swina; w 1945 Świnioujście^[1]) – miasto na prawach powiatu, port morski, uzdrowisko w północno-zachodnim krańcu województwa zachodniopomorskiego, położone u ujścia Świny do Morza Bałtyckiego, jedyne w Polsce miasto położone na 3 dużych wyspach: Uznam, Wolin, Karsibór oraz na kilkudziesięcu (łącznie 44) małych, niezamieszkanych wysepkach. Wg danych¹ z 2007 r. miasto zamieszkiwało 40 871 osób, co lokuje miasto na 5. pozycji w województwie pod względem ludności. Granice Świnoujścia obejmują powierzchnię 197,23 km² (2. miejsce w województwie i 8. w kraju), co wynika także z faktu, iż do powiatu miejskiego zostały włączone także obszary niezurbanizowane.

Spis treści 1 Geografia 2 Historia 3 Architektura 3.1 Zabytki 3.2 Obiekty o charakterze zabytkowym 3.3 Obiekty 3.4 Pomniki 3.5 Zieleń miejska 4 Turystyka 4.1 Uzdrowisko Świnoujście 5 Kultura 5.1 Lokalne media 6 Sport 6.1 OSiR "Wyspiarz" 7 Edukacja 8 Religia 9 Gospodarka 9.1 Gospodarka morska 9.2 Handel i usługi 10 Komunikacja 10.1 Transport morski 10.2 Transport drogowy 10.3 Komunikacja miejska 10.4 Transport kolejowy 10.5 Transport lotniczy 11 Administracja 11.1 Współpraca zagraniczna 11.2 Europejskie wyróżnienia dla miasta 12 Osoby związane ze Świnoujściem 13 Przypisy 14 Zobacz też 15 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

Miasto położone jest u ujścia Świny do Morza Bałtyckiego, leży na trzech dużych wyspach:

• Uznam (Śródmieście, Wydrzany, os. Matejki, os. Posejdon, os. Zachodnie, os. Rycerska, Dzielnica Nadmorska)
• Wolin (Warszów, Ognica, Przytór, Łunowo)

między którymi istnieje stałe i bezpłatne połączenie promowe

• wyspie Karsibór (z dzielnicą Karsibór) połączonej z Wolinem Mostem Piastowskim

oraz mniejszej wyspie - Mielino, a także na 40 małych, niezamieszkanych wysepkach leżących w delcie wstecznej Starej Świny.

Granice miasta obejmują powierzchnię 197,23 km², jednak obszar miejski jest znacznie mniejszy. Jest to spowodowane włączeniem do powiatu miejskiego obszarów niezurbanizowanych. Co roku powierzchnia miasta powiększa swój obszar poprzez nanoszenie piasku na plaży przez prądy morskie^[2].

Na wyspie Wolin znajdują się także: port morski (z Terminalem Promowym Świnoujście zapewniającym regularne połączenia do Skandynawii: Kopenhaga, Ystad, Trelleborg i latem Rønne), stacja kolejowa i stocznia remontowa.

Świnoujście jest uzdrowiskiem (solanki) i kąpieliskiem morskim z szeroką plażą dochodzącą w niektórych miejscach do 100 m szerokości.

Istniały tu dwa piesze/rowerowe/autobusowe przejścia graniczne do Niemiec.: do Seebad Ahlbeck oraz, od 24 kwietnia 2007, do Garz, dnia 21 grudnia 2007 zostały one zlikwidowane na mocy Układu z Schengen.

Przy miejscowości Garz znajduje się w odległości 13 km od centrum Świnoujścia regionalny port lotniczy Heringsdorf. Miasto ma autobusową komunikację miejską, łącznie z linią do sąsiednich kąpielisk w Niemczech.

[edytuj] Historia

W 1170 i 1173 na obu brzegach Świny założono gródki strażnicze zniszczone najazdem duńskim w 1177 i odbudowane w latach 1181-1182. W latach 1185-1227 Świnoujście z całym Pomorzem Zachodnim stało się lennem Danii.

W 1628 wojska cesarskie opanowały ujście Świny i wybudowały umocnienia broniące dostępu na Świnę od strony morza.

24 czerwca 1630 na wyspie Uznam wylądowały wojska szwedzkie. Król Szwecji Gustaw II Adolf pięć dni spędził w Karsiborze. Kończący wojnę trzydziestoletnią (1618-48) pokój westfalski pozostawił miasto wraz z całym Pomorzem Zachodnim Szwecji do 1720, kiedy to Prusy odkupiły wyspy Wolin i Uznam za sumę 10 mln talarów w złocie.

W latach 1738-40 wobec konieczności wnoszenia wysokich opłat za przepływanie cieśniną Peenestrom (ten akwen razem z Wolgast należał do Szwecji do 1815) rząd pruski postanowił umożliwić żeglugę Świną do Szczecina i rozpoczął pogłębianie jej głównego koryta. W 1743 na północ od wioski Swine powstało osiedle o nazwie Swinemünde, oficjalnie ogłoszone portem morskim w 1747 roku. Świnoujście uzyskało prawa miejskie od Fryderyka Wielkiego w 1765.

Ujście Świny ujęto w latach 1818-23 w dwa kamienne falochrony a w latach 1875-1890 w celu usprawnienia żeglugi pomiędzy Szczecinem a Bałtykiem w południowo-wschodniej części wyspy Uznam przekopano Kanał Piastowski.

W 1824 miasto stało się kurortem, a w 1895, po odkryciu źródeł solanki i borowiny – uzdrowiskiem. W drugiej połowie XIX wieku uzyskało połączenie kolejowe z Berlinem (zniszczone w 1945 stacje Świnoujście Główne, Świnoujście Nieradków i Świnoujście Port).

W czasie II wojny światowej funkcjonowała mała stocznia, port przeładunkowy oraz baza zaopatrzenia floty wojennej (okręty podwodne, kutry). Miasto i port zostały zniszczone głównie podczas nalotów alianckich 12 marca i 16 kwietnia 1945. Liczba ofiar przekroczyła 23 tysiące. Miasto poddało się Armii Czerwonej 5 maja 1945. Po zakończeniu II wojny światowej, na mocy układu poczdamskiego Świnoujście zostało najbardziej na zachód położonym polskim portem.

Zimą 1945/1946 na skutek spiętrzenia kry na Świnie zerwane zostało jedyne drogowe połączenie lądowe z resztą Polski. Wówczas też w mieście doszło do mordów pozostałej na miejscu niemieckiej ludności cywilnej. IPN ocenia liczbę ofiar na ponad 40. Zdarzyły się też gwałty, pobicia i kaleczenia. Sprawcami tych zajść byli młodzi funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa i MO doświadczeni piętnem wojny^[3].

Na przełomie lat 40. i 50. powstało PPDiUR "Odra". Część uzdrowiskowa miasta zajmowana była przez wojska radzieckie do 1957, a do przełomu lat 80. i 90. w Świnoujściu istniała baza radzieckich okrętów wojennych wraz z zapleczem.

W grudniu 2006 podjęto decyzję o budowie w Świnoujściu na wyspie Wolin portowego terminalu LNG.

[edytuj] Architektura

Miasto posiada specyficzną zabudowę wynikająca z morskiego charakteru miasta. Znajdują się tu zabytkowe budowle portowe, ale także i kamienice, liczne pensjonaty, hotele. Ukształtował się tutaj także drugi układ urbanistyczny dzielnicy nadmorskiej położonej pomiędzy świnoujską promenadą a oddzielającym ją od śródmieścia pasem zieleni.

[edytuj] Zabytki

Zabytki chronione prawnie w Świnoujściu:

• układy urbanistyczne z XVIII-XIX w.^[4], układ urbanistyczny śródmieścia wybudowany w latach 20. XVIII w. oraz układ urbanistyczny dzielnicy nadmorskiej z lat 40. XIX w.,
• wieża garnizonowego kościoła luterańskiego pw. Marcina Lutra z 1904 r., zniszczonym pod koniec II wojny światowej, obecnie pełni funkcję wieży widokowej (ul. Paderewskiego 7)
• zespół fortów Twierdzy Świnoujście nad rzeką Świną, wybudowanych w latach 1848-1859 i 1877-1900:
  • fort I (wyspa Wolin i prawy brzeg Świny),
  • fort II (wyspa Wolin i prawy brzeg Świny),
  • fort III (wyspa Uznam i lewy brzeg Świny),
  • fort IV (wyspa Uznam i lewy brzeg Świny),
• Park Zdrojowy z XIX wieku,
• kamienica przy ul. Armii Krajowej 13 z ok. 1904,
• kamienica przy ul. Bolesława Chrobrego 21 z 1908 r.,
• zabytkowe kamienice przy ul. Hołdu Pruskiego ^[5]
• pensjonat „Posejdon” przy ul. Kasprowicza 15 z końca XIX,
• willa szachulcowa przy ul. Konopnickiej 2 z 1920 r.,
• gimnazjum przy ul. Narutowicza 10 wybudowana w latach 1922-1927, obecnie Szkoła Podstawowa nr 1,
• gmach poczty przy ul. Piłsudskiego 1, budynek z czerwonej cegły wybudowany w 1878 r., następnie przebudowany w 1900 r.,
• budynek zarządu miasta z 1805 r., obecnie Muzeum Rybołówstwa Morskiego na Placu Rybaka, znajdują się tu zbiory prezentujące historię rybołówstwa, dzieje miasta i regionu, stare przyrządy nawigacyjne, okazy fauny morskiej, miejsce wielu wystaw.
• wille przy ul. Sienkiewicza 3, 4,
• kamienica z 2 oficynami na Placu Słowiańskim z 1906 r.,
• dawny szpital miejski przy ul. Wyspiańskiego 34a, z lat 1914-19 i 1927-29, obejmujący budynek główny, budynek oddziału zakaźnego, park leśny
• pensjonat, ul. Żeromskiego 14 z 1905,
• willa drewniana przy ul. Żeromskiego 28 wybudowany po 1920 r.,
• zespół rzeźni przy ul. Kościuszki 15 z 1911 r., obejmujący kotłownię z maszynownią, halę uboju zwierząt, wieżę ciśnień, budynek administracyjny (obecnie mieszkalny) przy ul. Kościuszki 13,
• zespół stoczni z lat 1897-1903 przy Wybrzeżu Władysława IV, obejmujące 2 budynki administracyjne, halę warsztatową (później magazyn), 3 magazyny , wieżyczkę wodowskazową, nabrzeża Basenu Północnego z urządzeniem dźwigowym oraz kolejową wieżę ciśnień, zbudowaną w 1898 z czerwonej cegły i czerwonego granitu, znacznie uszkodzona podczas bombardowań portu w 1945 r.

Zabytki w dzielnicach Świnoujścia:

Karsibór

• kościół filialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP z XV w. przebudowany w 1826 r., z ołtarzem z XV wieku i amboną z XVII wieku.
• cmentarz ewangelicki (nieczynny) przy ul. Kwiatowa, część A z połowy XIX w., część B z lat 1910-1914,
• dom szachulcowy (chata rybacka) przy ul. Wierzbowa 7 z początku XIX w.,

Przytór

• kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Sąsiedzka, 1901-02,

Warszów

• Latarnia Morska Świnoujście, ul. Bunkrowa, wybudowany w latach 1854-57, najwyższa nad Bałtykiem; 68 m wysokości; znajduje się w przy ujściu Świny.

[edytuj] Obiekty o charakterze zabytkowym

• basen U-bootów – położony jest na wyspie Karsibór. Powstał w 1944 roku, jako stała baza promów wojskowych i miejsce postoju u-bootów 4 szkolnej flotylli Kriegsmarine ze Szczecina. Obok basenu stoi jeszcze ruina hali warsztatowej, w której obsługiwano zawijające tu okręty. Dziś z basenu korzystają głównie wędkarze.
• falochrony:
  • Falochron Zachodni ze Stawą "Młyny" - o długości ok. 350 m, wybudowany w latach 1818-1923, na końcu plaży na wyspie Uznam przy ujściu Świny do Bałtyku. Stawa "Młyny" jest symbolem Świnoujścia.
  • Falochron Wschodni - budowany w latach 1818 - 1923, na prawobrzeżnej części miasta na wyspie Wolin przy ujściu Świny o długości przeszło 1400 metrów w głąb morza (najdłuższy falochron kamienny w Europie).
• kościoły:
  • kościół Chrystusa Króla zbudowany w latach 1788-1792, wzniesiony na miejscu gotyckiej świątyni w centrum miasta przy Placu Kościelnym (Słowiańskim). W nawie głównej zwisa ze stropu drewniany model korwety żaglowej. Znajdują się tu także zabytkowe organy. Od połowy maja do połowy września w sobotnie wieczory odbywają się tutaj Świnoujskie Wieczory Organowe.
  • neogotycki kościół Matki Boskiej "Stella Maris" z końca XIX wieku, we wnętrzu znajdują się witraże o dużej wartości artystycznej^{[potrzebne źródło]}.
• Kapitanat Portu z 1870, wybudowany wówczas szybkiego rozwoju i rozbudowy portu. W okolicy ulokowana jest zabytkowa kotwica.

[edytuj] Obiekty

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: poprzydzielać do sekcji powyżej gdzie są opisane Forty I,II,III,IV. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

• Fort Anioła wybudowany w latach 1845-1858 na wzór Mauzoleum Hadriana, dzisiejszy Zamek Świętego Anioła w Rzymie.
• Fort Zachodni wybudowany w latach 1843-1863, wielokrotnie modernizowany, po wojnie do 1962 stacjonowały tu wojska radzieckie.
• Fort Gerharda (Fort Wschodni). W pomieszczeniach fortu oglądać można ekspozycję dotyczącą świnoujskich fortyfikacji, eksponaty znalezione na ich terenie.

[edytuj] Pomniki

• pomnik poświęcony lotnikom RAF-u zestrzelonym w kwietniu 1945 podczas nalotu dywanowego na port.
• Pomnik wystawiony "Tym, którzy nie powrócili z Morza",
• Tablica Pamiątkowa "50 lat Polskiego Świnoujścia",
• Tablica ku czci prześladowanych, zmarłych, pomordowanych ofiar komunizmu w Polsce w latach 1939-1989
• schron - "Miasto wczoraj i dziś". Historia miasta na zdjęciach i wiele innych eksponatów związanych z miastem przy ul. Wyspiańskiego 51.

[edytuj] Zieleń miejska

• lasy i zieleń miejska, w tym:
  • Park Zdrojowy - założony w latach 1826-1827 przez Piotra Józefa Lenne. Zajmuję powierzchnię 40 ha poprzecinanych 17 kilometrami alejek i ścieżek. Rosną tutaj rzadkie okazy drzew, głównie śródziemnomorskich.
  • promenada nadmorska - przedwojenny bulwar graniczący z dzielnicą uzdrowiskową.
  • park przy ul.Chopina.
• rezerwat przyrody Karsiborska Kępa na wyspie Karsibór; gnieździ się tutaj około 140 gatunków ptaków.
• rezerwat przyrody Karsiborskie Paprocie (florystyczny) - o powierzchni 38,10 ha; położony na najdalej wysuniętym na południe cyplu wyspy Uznam, ochronie podlega fragment wielogatunkowego lasu liściastego ze stanowiskami długosza królewskiego i wiciokrzewu pomorskiego.
• Świdny Las - las mieszany z przewagą sosny w okolicy przejścia granicznego z Seebad Ahlbeck.
• Dąb Latarników - pomnik przyrody w centrum Warszowa: drzewo 18 m wysokości i ponad 6 m w obwodzie.
• Delta wsteczna Świny - cenny przyrodniczo obszar, skupiający wiele rzadkich i chronionych gatunków roślinności wśród nich: zbiorowiska solniskowe, szuwary kłociowe, wielopostaciowy szuwar trzcinowy.
• wydma szara i wydma biała wzdłuż brzegu morskiego m.in. na półwyspie Przytorskim.

[edytuj] Turystyka

W Świnoujściu funkcjonują całoroczne punkty informacji turystycznej, jeden z nich znajduję się na Wybrzeżu Władysława IV (przy miejskiej przeprawie promowej), drugi zaś przy byłym przejściu granicznym Świnoujście-Ahlbeck. Sezonowy punkt informacji turystycznej działa przy marinie żeglarskiej.

[edytuj] Uzdrowisko Świnoujście

W 1824 Świnoujście zostało ogłoszone kąpieliskiem morskim. W 1897 zostały odkryte na terenie miasta źródła leczniczej solanki, wówczas zbudowane tutaj zostały odpowiednie urządzenia przyrodolecznicze. Współcześnie Uzdrowisko Świnoujście SA to jedno z największych i najbardziej znaczących uzdrowisk w kraju i za granicą. Znajduję się tutaj najnowocześniejsza baza zabiegowa. Wykorzystywane są określone właściwości lecznicze surowców naturalnych, borowiny nizinnej oraz solanki bromkowo-jodkowo-sodkowej. Zatrudniona tutaj jest wysoko wykwalifikowana kadra lekarska, jak również specjaliści w dziedzinie rehabilitacji. Uzdrowisko specjalizuję się w leczeniu schorzeń: kardiologicznych, narządów ruchu, endokrynologicznych, pulmonologicznych, reumatologicznych, laryngologicznych, dermatologicznych jak i: rehabilitacją po mastektomii, wczesną rehabilitacją kardiologiczną, leczeniem otyłości. Wykonywane jest również ponad 40 rodzajów zabiegów z zakresu hydroterapii, światłolecznictwa, elektolecznictwa, kinezyterapii.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Kultura

Głównym ośrodkiem kulturalnym jest Miejski Dom Kultury, w którym organizowane są także różnego typu wystawy i przedstawienia teatralne. Przy MDK-u istnieje Kino "Pegaz". Działa tutaj również Uniwersytet III wieku, pod honorowym patronatem Prezydenta Świnoujścia. MDK posiada także salę teatralną oraz salę kameralną. Instytucja ma również swoję filię w Przytorze, na Warszowie oraz w Karsiborze.

Istotnymi obiektami kulturalnymi są amfiteatr i muszla koncertowa przy promenadzie w dzielnicy nadmorskiej nieopodal plaży. Odbywają się tam koncerty, festyny i letni festiwal studencki FAMA.

W Świnoujściu znajduje się Muzeum Rybołówstwa Morskiego, także trzy galerie: Galeria "ART", Galeria "Słowianin" oraz Galeria 99, będąca studiem sztuki współczesnej.

[edytuj] Lokalne media

W Świnoujściu wydawane są 4 gazety lokalne Nowy Wyspiarz, Głos Świnoujścia, Kurier nad Morzem, będący bezpłatnym dwutygodnikiem oraz Wyspiarz Niebieski, będący tygodnikiem ukazujący się w Świnoujściu, ale także w Międzyzdrojach i w Wolinie. W mieście działa także oddział Głosu Szczecińskiego.

W mieście działają dwie lokalne telewizje: "Słowianin" oraz Telewizja Świnoujście. Znajduje się tu także oddział Polskiego Radia Szczecin.

[edytuj] Sport

Miasto ma będący obecnie podczas prac modernizacyjnych stadion, na którym w sezonie 2007/08 rozgrywane są mecze I ligi piłkarskiej. Stadion należy do klubu piłkarskiego MKS Flota Świnoujście, obecnie stadion Floty jest w przebudowie, przebudowywane są trybuny oraz zmieniana i polepszana i poszerzana jest nawierzchnia płyty boiska, a w przerwie zimowej ma być wybudowana skocznia, rzutnia oraz nowa szersza bieżnia. Powstaną też małe boiska do siatkówki i koszykówki. Nad trybuną stanie tzw. wiata techniczna z systemem nagłośnienia. Stadion docelowo będzie spełniał funkcję obiektu wielofunkcyjnego dla potrzeb piłkarzy jak i lekkoatletów. W ramach budowy Centrum Kultury i Sportu zostanie wyremontowany i przebudowany hotel, który będzie służył również na potrzeby przyjezdnych sportowców i VIP-ów. Przy ul. Piłsudskiego znajduje się hala sportowa, jednakże przy Gimnazjum nr 3 na Warszowie budowana będzie druga, nowocześniejsza^{[potrzebne źródło]}. Świnoujście ma także lodowisko, 4 korty tenisowe, 5 siłowni, fitnesklub, kryty basen oraz "Skatepark" dla fanów deskorolki i łyżworolek. W trakcie budowy jest również Centrum Kultury i Sportu, który to obiekt powstanie do 2010 r.^{[potrzebne źródło]} W Świnoujściu występuje także nieoficjalnie Uczniowski Klub Piłkarski Sporting Świnoujście.

Piłka nożna

Flota Świnoujście, Grom Świnoujście (już nie istnieje), Budowlani Świnoujście (już nie istnieje), Odra Świnoujście - nazwa nie pochodzi od nazwy rzeki Odra tylko od już nie istniejącej PPDiUR Odra

Żeglarstwo

Jacht Klub Marynarki Wojennej "Kotwica", Jacht Klub "Cztery Wiatry", UKS "Keja" (Przytór)

Siatkówka

MMKS "Maraton"

Lekkoatletyka

MKL "Maraton", Klub Biegacza "Jogging"

Tenis ziemny i stołowy

Świnoujskie Stowarzyszenie Tenisa Ziemnego "LOB"

Karate

ŚAK Kyokushin,

Taekwondo

ŚLKT WTF "Pomorze"

Kolarstwo

Klub "KS Świnoujście"

Taniec

Szkoła Tańca Jantar Anny Zjawińskiej

[edytuj] OSiR "Wyspiarz"

• Ośrodek Sportu i Rekreacji w Świnoujściu. Prowadzi zajęcia z cyklu aktywnego wypoczynku. Do ośrodka należą obiekty sportowe i rekreacyjne, w skład których wchodzą:
• hala tenisowa (przy ul.Matejki 17a), w której znajdują się dwa korty tenisowe ze sztuczną nawierzchnią. Obiekt wyposażony jest w przebieralnie, kabiny prysznicowe, hala zaś ma oświetlenie.
• Hala sportowa, umożliwiająca rozgrywanie meczów piłki siatkowej i koszykowej, z widownią na 144 miejsca. Hala jest wyposażona w 2 szatnie z prysznicami, własne nagłośnienie oraz saunę.
• Pełnowymiarowe boisko piłkarskie z nawierzchnią syntetyczną. Boisko jest wyposażone w oświetlenie, są także przebieralnie, łazienki i prysznice.
• Marina jachtowa, znajdująca się w Basenie Północnym. Marina oferuje w cenie postoju energię elektryczną, wodę oraz korzystanie z sanitariatów. Na terenie mariny działa stacja benzynowa oraz tawerna żeglarska. Jest także możliwość dodatkowego skorzystania z parkingów samochodowych.
• Kryta pływalnia, która umożliwia korzystanie z dużego i małego basenu. Obiekt ma parking dla samochodów osobowych. Oprócz pływania rekreacyjnego pod okiem doświadczonych instruktorów prowadzone są szkółki pływackie, aerobik oraz szkoła nurkowania.

[edytuj] Edukacja

W mieście znajduje się 1 żłobek miejski, 6 przedszkoli, 8 szkół podstawowych.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Religia

Miasto obejmuje 6 parafii rzymskokatolickich, które należą do dekanatu Świnoujście.

• Kościół Ewangelicznych Chrześcijan - zbór w Świnoujściu
• Kościół Chrześcijan Baptystów - zbór MaranaTha

[edytuj] Gospodarka

Wg danych¹ z 2007 roku w mieście działało 6 540 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 5 478 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W 2007 r. spośród 283 spółek handlowych, 119 z nich miało udział kapitału zagranicznego¹.

Świnoujście należy także do grona najbogatszych miast w Polsce, dochód na 1 mieszkańca wynosi 4817,54 zł, co stawia miasto na 2 miejscu wśród miast na prawach powiatu pod względem dochodów w kraju^[6].

[edytuj] Gospodarka morska

Główny ciężar działalności gospodarczej w Świnoujściu, skupia się w prawobrzeżnej, silnie zindustrializowanej części miasta w dzielnicy Warszów. To tam zlokalizowane są główne świnoujskie przedsiębiorstwa, nie tylko związane z branżą morską. Głównymi przedsiębiorstwami gospodarki morskiej w mieście są^{[potrzebne źródło]}:

• Morska Stocznia Remontowa
• Morski Ośrodek Szkoleniowy
• Port Handlowy Świnoujście Sp. z o.o.
• Polskie LNG
• Terminal Promowy Świnoujście
• Unity Line Sp. z o.o.
• Polska Żegluga Bałtycka
• Polferries - Linie promowe
• Euro-Terminal Ap. z o.o.
• PORT-HOL S.A
• VGN Polska Szczecin Świnoujście Terminal Kontenerowy
• Wolny Obszar Celny
• Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście
• Graniczny Inspektorat Weterynarii

[edytuj] Handel i usługi

Miasto ma rozwiniętą bazę handlową, wykorzystywaną również przez mieszkańców okolicznych miejscowości, w tym miast po niemieckiej części wyspy Uznam^{[potrzebne źródło]}.

W mieście znajdują się 3 duże centra handlowe^[7] oraz 2 pasaże handlowe^[8] oraz wiele dyskontów spożywczych i sklepów.

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Transport morski

Terminal Promowy Świnoujście jest największym i najnowocześniejszym terminalem promowym w Polsce. Regularnie kursują stąd promy do Szwecji i Danii: do Kopenhagi, Trelleborga i Ystad. Latem raz w tygodniu dodatkowo prom kursuje do Rønne na Bornholmie.

Lista armatorów realizujących rejsy:

• Polferries
• Euroafrica Linie Żeglugowe
• Unity Line

Do Świnoujścia zawijają również liczne statki spacerowe i wycieczkowe umożliwiające rejsy do szeregu okolicznych kąpielisk i portowych miejscowości w Polsce i w Niemczech. Rejsy te organizuje głównie niemiecki armator Adler-Schiffe. Od kwietnia 2008 kursuje wodolot do/z Szczecina.

[edytuj] Transport drogowy

Świnoujście leży na początku DK3 (planowanej drogi ekspresowej S3), która jest częścią trasy europejskiej E65, wiodącej z północy na południe Europy – od Malmö, przez Ystad, dalej promem do Polski; od Świnoujścia przez Szczecin, Gorzów Wlkp., Zieloną Górę do Jakuszyc, następnie przez Czechy, Słowację, Węgry, Chorwację, Macedonię, Grecję do miejscowości Kalamata, a dalej promem przez Morze Kreteńskie na Kretę.

Łunowo z byłym przejściem granicznym Świnoujście-Garz łączy droga krajowa nr 93.

Dworzec autobusów dalekobieżnych znajduje się w pobliżu dworca kolejowego PKP Świnoujście.

[edytuj] Komunikacja miejska

Obsługiwana jest poprzez Komunikację Autobusową Sp. z o.o. Komunikacja miejska realizuje przewozy na terenie miasta Świnoujścia, zarówno na wyspie Wolin jak i Uznam, oraz na terenie Międzyzdrojów. Od 2004 w mieście uruchomiono autobusową linię europejską łączącą Świnoujście z niemieckimi kurortami Ahlbeck, Heringsdorf, Bansin.

Komunikację pomiędzy obiema wyspami przez całą dobę zapewniają promy "Karsibór", kursujące co 30 minut. Promy "Bielik" w centrum miasta pływają co 20 minut. Przeprawa "Bielik" przeznaczona jest tylko dla samochodów mieszkańców Świnoujścia oraz wszystkich pieszych i rowerzystów. Kierowcy spoza Świnoujścia korzystają z przeprawy "Karsibór".

Od wielu lat planowane jest wybudowanie tunelu drogowego pod Świną, jednak projekt ten pozostaje raczej w sferze obietnic rządowych.

[edytuj] Transport kolejowy

Obecnie miasto ma dwie stacje kolejowe i trzy przystanki. Cztery z nich znajdują sie na wyspie Wolin. Główna stacja to Świnoujście a przystanki to: Świnoujście Odra, Świnoujście Przytór i Świnoujście Port (obok Terminalu Promowego Świnoujście). Z miasta kursują pociągi regionalne do Szczecina jak również pociągi dalekobieżne (pospieszne, Ex oraz TLK) do różnych miast m.in do Krakowa, Warszawy, Wrocławia, Poznania, Katowic, Kielc czy Lublina. W sezonie letnim PKP znacznie zwiększa liczbę połączeń.

Natomiast, w sprawie powrotu kolei do miasta na wyspie Uznam, w listopadzie 2005 został podpisany list intencyjny między prezydentem miasta a Uznamską Koleją Uzdrowiskową (UBB), a 24 lipca 2006 przekazano w 30-letnią dzierżawę grunt pod inwestycję, dzięki czemu do końca 2007 Niemcy przedłużą o 1,5 km linię UBB do centrum Świnoujścia, i zostanie wybudowana, a właściwie odtworzona sprzed wojny, stacja Świnoujście Nieradków (pod nazwą Świnoujście Centrum). UBB stworzy szybkie połączenie kolejowe Świnoujścia z Berlinem. Podróż nową linią do stolicy Niemiec zajmie 2 godziny i 10 minut, czyli prawie o 2 godziny mniej, niż obecnie. Realizacja tego projektu ma się odbywać w dwóch etapach:

• I etap: budowa torów od granicy do centrum Świnoujścia wraz z budową stacji kolejowej
• II etap: budowa łuku na odcinku Świnoujście - Garz i połączenie z siecią kolei niemieckich Deutsche Bahn, w wyniku czego miasto odzyska połączenie kolejowe z Berlinem.

Inwestycja ta o wartości 1,8 mln € finansowana będzie z kredytów Unii Europejskiej^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Transport lotniczy

W odległości 13 km od centrum miasta po niemieckiej stronie granicy znajduje się port lotniczy Heringsdorf, który obsługuje sezonowe letnie połączenia z 6 miastami w Niemczech (Brema, Dortmund, Dűsseldorf, Kolonia/Bonn, Monachium, Frankfurt nad Menem).

W granicach Polski, port lotniczy Szczecin-Goleniów znajduje się ok. 80 km od Świnoujścia i obecnie obsługuje całoroczne rejsowe połączenia z Dublinem, Londynem, Rygge k. Oslo i Warszawą.

[edytuj] Administracja

Świnoujście ma status powiatu grodzkiego. Mieszkańcy Świnoujścia wybierają do swojej Rady Miasta 21 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedzibą władz miasta jest Urząd Miasta przy ul. Wojska Polskiego.

Miasto posiada 3 jednostki pomocnicze gminy. Są to sołectwo Karsibór oraz 2 osiedla Przytór-Łunowo oraz Warszów. Osiedla takie wyłaniają rady osiedlowe, a te z kolei zarząd osiedla.

Prezydenci Świnoujścia:

• Janusz Żmurkiewicz (od 2002 r.)

Świnoujście jest członkiem Związku Miast Polskich, Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania, Zwiazku Miast i Gmin Morskich, Związku Powiatów Polskich, Związku Portów i Przystani Morskich Województwa Zachodniopomorskiego.

W Świnoujściu znajdują się 4 biura poselskie: Joachim Brudziński (PiS), Longin Komołowski (niezależny), Arkadiusz Litwiński (PO), Masłowska Mirosława (PiS). Parlamentarzyści zostali wybrani z okręgu wyborczego Szczecin.

[edytuj] Współpraca zagraniczna

Miasto dzięki aktywnej^{[styl do poprawy]} współpracy wraz ze swymi miastami partnerskimi stwarza sprzyjające warunki dla wymiany gospodarczej, turystycznej, kulturalnej czy naukowej^{[potrzebne źródło]}. Aktywne jest również uczestnictwo miasta w euroregionie Pomerania, dzięki czemu pełni rolę ważnego i rozpoznawalnego ośrodka w regionie^{[potrzebne źródło]}. Dzięki swemu nadmorskiemu położeniu nad Bałtykiem gospodarka i kultura jest trwale związana jest z państwami nadbałtyckimi. Przykładem takiej współpracy jest program "Cztery Zakątki" promujący wzajemną turystykę, oraz dający możliwość wymiany kulturalnej i młodzieżowej pomiędzy Południową Skanią w Szwecji, duńską wyspą Bornholm, niemiecką Rugią i Świnoujściem.

Jednostka administracyjna	Kraj	Data podpisania umowy
Swietłyj	Rosja	14 maja 1993
Palmela	Portugalia	1996
Ystad	Szwecja	25 stycznia 1990
Nordenham	Niemcy	13 sierpnia 1992
Powiat Wschodnie Przedpomorze	/  Niemcy	29 październik 1998
Seebad Heringsdorf	Niemcy	3 wrzesień 2007

[edytuj] Europejskie wyróżnienia dla miasta

27 czerwca 2002 w Pałacu Europy w Strasburgu miasto otrzymało Dyplom Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, za promocję idei europejskich, wkład w rozwój Euroregionu Pomerania oraz za współpracę z miastami partnerskimi. Kolejnym ważnym dla miasta wyróżnieniem jest Flaga Honorowa Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, przyznana w kwietniu 2005. Flagę wręczył podczas uroczystej sesji miasta Wilfried Böhm, członek honorowy Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.

[edytuj] Osoby związane ze Świnoujściem

• Marcin Adamski - piłkarz (reprezentant Polski)
• Theodor Fontane - pisarz niemiecki
• Lechosław Goździk - polityk
• Robert Kalicki- muzyk
• Bohdan Kopczyński - poseł
• Bartosz Łapiński - pisarz
• Stanisław Możejko - radny
• Jacek Nieżychowski - artysta kabaretowy
• Andrzej Smolik - muzyk
• Marzena Cieślik - Miss Polonia
• Michał Ruciak - siatkarz - (reprezentant Polski)

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• powiat woliński
• porty nad Morzem Bałtyckim
• ludność Świnoujścia
• Ratusz w Świnoujściu

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna stro