1 Pułk Piechoty Legionów
Z Wikipedii
| 1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego | |
 |
|
| Odznaka 1 Pułku Piechoty Legionów | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | listopad 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 6 sierpnia |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Józef Piłsudski |
| Ostatni | płk dypl. Kazimierz Burczak |
| Działania zbrojne | |
| wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Wilno |
| Rodzaj wojsk | piechota |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska Lądowe |
1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (1 pp Leg.) - oddział piechoty Legionów Polskich i Wojska Polskiego II RP w latach 1914-1939.
Spis treści |
[edytuj] Geneza
1 Pułk Piechoty Legionów był najstarszym pułkiem Wojska Polskiego II RP. Swoimi tradycjami nawiązywał do 1 Kompanii Kadrowej, która 6 sierpnia 1914 r. wkroczyła do Królestwa Polskiego z terenu Galicji oraz 1 Pułku Piechoty Legionów, który uczestniczył w latach 1915-1917 w krwawych walkach pod Łowczówkiem, Tarłowem, czy Kostiuchnówką.
[edytuj] Wojna polsko-bolszewicka 1919/1920 r.
1 Pułk Piechoty Legionów został utworzony w listopadzie 1918 r. w okolicach Warszawy. Następnie brał udział w walkach z bolszewikami. W 1919 r. wyzwalał Wilno, walczył na Wileńszczyźnie i Białorusi. Zimą 1920 r. uczestniczył w walkach o Dyneburg. Na wiosnę brał udział w wyprawie na Kijów. Niestety kontrofensywa sowiecka zmusiła siły polskie do odwrotu. Pułk powstrzymywał m.in. oddziały 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego. Podczas sierpniowej ofensywy wojsk polskich wyzwolił Białystok (22 sierpnia), następnie walczył o Lidę. Walki zakończył 18 października pod Radoszkowicami. 3 grudnia 1920 roku sztandar pułku został udekorowany przez marszałka Józefa Piłsudskiego Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy.
[edytuj] Okres międzywojenny
W okresie międzywojennym pułk stacjonował w garnizonie Wilno, w koszarach przy ulicy Kalwaryjskiej.
1 listopada 1922 roku marszałek J. Piłsudski wręczył jego żołnierzom nowy sztandar. Był on ufundowany przez Stowarzyszenie Polskie miasta Meriden Coon w Stanach Zjednoczonych, dzięki staraniom księdza kapelana Franciszka Tyczkowskiego.
Święto pułkowe obchodzono 6 sierpnia w rocznicę wymarszu 1 Kompanii Kadrowej z Krakowa.
[edytuj] Wojna obronna 1939 r.
W końcu sierpniu 1939 roku 1 Pułk Piechoty Legionów pod dowództwem płk. dypl. Kazimierza Burczaka skoncentrował się w lasach między Bugiem i Narwią. Wchodził on w skład 1 Dywizji Piechoty Legionów gen. Wincentego Kowalskiego w ramach Grupy Operacyjnej "Wyszków". Pułk wraz z całą GO znajdował się w odwodzie Naczelnego Wodza. Nocą z 4 na 5 września odmaszerował w rejon Różana, gdzie stoczył pierwsze walki z Niemcami. W dniach 5–6 września bronił pozycji w rejonie Pułtuska. Następnie 7 września wycofał się na linię rzeki Bug. 8 września stoczył walkę pod Wyszkowem. Ponieważ zaszła groźba okrążenia, 10 września rozpoczął odwrót w kierunku Białej Podlaskiej. 11 września po zajęciu przez Niemców Kałuszyna oddziały 1 DP Leg. zostały okrążone. Rozpoczął się dwudniowy ciężki bój, podczas którego 1 Pułk Piechoty Legionów walczył m.in. z niemieckim pułkiem SS "Leibstandarte Adolf Hitler". W dniach 11-12 września stoczył walkę o Kałuszyn ponosząc ciężkie straty, następnie w dniach 13–14 września walczył pod Stoczkiem. 14 września nacierał na Trzciniec, aby otworzyć 1 DP Leg. drogę na południe Polski. W czasie tego natarcia poniósł tak ciężkie straty (m.in. ranny został dowódca Pułku płk K. Burczak), że przestał istnieć jako samodzielna jednostka. Resztki Pułku przeszły w rejon Chełma, gdzie została zreorganizowana 1 DP Leg. Następnie wzięły jeszcze udział w walkach w rejonie Tarnawatki i Antoniówki w dniach 23–24 września, gdzie skapitulowały wraz z pozostałymi jednostkami.
[edytuj] Legioniści
Dowódcy pułku:
- płk Józef Piłsudski IX-XII.1914
- ppłk Edward Śmigły-Rydz XII.1914-VIII.1917
- kpt. Julian Stachiewicz p.o. VIII-IX.1917
- kpt. Julian Sas-Kulczycki p.o. 18.IX.1917 (tego dnia podpisał ostatni rozkaz pułkowy)
- mjr Leopold Lis-Kula 28.II-7.III.1919
- mjr Jan Kruszewski 12.III-4.VIII.1919
- mjr Władysław Dragat p.o. 5.VIII.1919-20.II.1920
- ppłk Jan Kruszewski 20.II-VII.1920
- kpt. Zygmunt Wenda p.o. VIII.1920
- płk Jan Kruszewski od 1.IX.1920-IX.1926 ( → dowódca piechoty dywizyjnej 1 DP Leg.)
- płk Michał Pakosz 13.XI.1926-4.IV.1928 ( → dowódca piechoty dywizyjnej 1 DP Leg.)
- ppłk dypl. Bolesław Krzyżanowski ( → I oficer sztabu Inspektoratu Armii gen. Stefana Dąb-Biernackiego)
- ppłk dypl. Zygmunt Wenda
- płk dypl. Kazimierz Burczak
Oficerowie pułku:
- Stefan Dąb-Biernacki
- Wacław Kostek-Biernacki
- Gustaw Orlicz-Dreszer
- Franciszek Dubiel
- Kazimierz Fabrycy
- August Emil Fieldorf
- Teodor Furgalski
- Tadeusz Kasprzycki
- Władysław Langner
- Bronisław Mansperl
- Tadeusz Piskor
- Henryk Pohoski
- Stanisław Tessaro
- Józef Wiatr
- Wacław Scewola-Wieczorkiewicz
- Kordian Józef Zamorski
Podoficerowie:
[edytuj] Literatura
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
[edytuj] Zobacz też
Centrum Wyszkolenia Piechoty • Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych * Szkoła Podchorążych Piechoty
Dywizje piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21G • 22G • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 1 DLB • 2 DLB • 1 DSP • 4 DSP • 5 DSP • DOchotn. Rezerwowe dywizje piechoty: 33 • 35 • 36 • 38 • 39 • 41 • 44 • 45 • 48 • 50 • 55 • 60
Brygady piechoty: I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X • XI • XII • XII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII • XIX • XX • XXI • XXII • XXIII • XXIV • XXV • XXVI • XXVII • XXVIII • XXIX • XXX • XXXI • XXXII • XXXIII • XXXIV
Pułki piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 • 56 • 57 • 58 • 59 • 60 • 61 • 62 • 63 • 64 • 65 • 66 • 67 • 68 • 69 • 70 • 71 • 72 • 73 • 74 • 75 • 76 • 77 • 78 • 79 • 80 • 81 • 82 • 83 • 84 • 85 • 86
Pułki strzelców podhalańskich: 1 psph • 2 psph • 3 psph • 4 psph • 5 psph • 6 psph Morskie pułki strzelców: 1 mps • 2 mps
Rezerwowe pułki piechoty: 93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 114 • 115 • 116 • 133 • 134 • 135 • 144 • 145 • 146 • 154 • 155 • 156 • 159 • 163 • 164 • 165 • 178 • 179 • 180 • 182 • 183 • 184 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 210 • 216
Bataliony piechoty: bstoł. • 1 bs • 2 bs • 3 bs • b.ckm t. A • b. ckm t. B • 1 b.ckm • 2 b.ckm • bmor. • 1 mbs • 2 mbs
Zobacz też szablony: Korpus Ochrony Pogranicza • Obrona Narodowa
kb wz. 1916 • kb wz. 98/kb wz. 98a • kbk wz. 29 • Vis wz. 35 • pm Mors • kbsp wz. 38M
lkm: Bergmann wz. 1915 • Lewis wz. 1915 • Maxim wz. 1908/1915 • rkm: Chauchat wz. 1915 • Browning wz. 1928 •
ckm: Schwarzlose wz. 1907/1912 • Maxim wz. 1908 • Hotchkiss wz. 1914 • ckm wz. 1930 • kb ppanc wz. 1935 • wkm wz. 1938 FK • granatnik wz. 1936
Granat obronny wz. 1933 • Granat zaczepny wz. 1924
81 mm moździerz wz. 1931 • 120 mm moździerz wz. 1940
37 mm ar. ppanc. wz. 1936 • 47 mm ar. ppanc. wz. 1939 • 65 mm ar. gór. wz. 1906 • 75 mm ar. wz. 1902/1926
|
1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | |
| Lech Kaczyński doktorem honoris causa uniwersytetu w Ułan Bator |
Prezydent Lech Kaczyński otrzymał tytuł doktora honoris causa Mongolskiego Uniwersytetu Państwowego. Uroczystość na uniwersytecie jest ostatnim punktem oficjalnej wizyty polskiego prezydenta w stolicy Mongolii - Ułan Bator. |
| Za co nagradza Kochanowski |
Z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka rzecznik praw obywatelskich dr Janusz Kochanowski uhonoruje swoją nagrodą zwolennika m.in. kary śmierci dla nieletnich i umysłowo upośledzonych |
| Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów |
300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców |
| Bibliotekarze: załóżcie nam internet! |
2,5 tys. wiejskich bibliotek nie ma dostępu do internetu. Bez tego nie da się zmodernizować placówek - apelują do rządu bibliotekarze. |
| Ekspres Solidarności, odjazd! |
Specjalnym pociągiem z Krakowa do Gdańska pojedzie jutro 200 osób z 44 krajów. Po drodze spotkają m.in. Władysława Bartoszewskiego i zwiedzą Muzeum Powstania Warszawskiego. |
| Wojna PiS i przystawek o media publiczne |
Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji. |
| Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu |
Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS |
| Cała polska buduje schetynówki |
2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne. |
| Obama jak Wojtyła |
- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku. |
