8 Pułk Artylerii Ciężkiej (II RP)
Z Wikipedii
8 Pułk Artylerii Ciężkiej (8 pac) - oddział artylerii Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w Toruniu.[1]
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
8 Pułk Artylerii Ciężkiej został utworzony 12 października 1921 z połączenia 4, 15 i 16 Dywizjonów Artylerii Ciężkiej. Dowódcą pułku został płk Czesław Bzowski, dotychczasowy dowódca XVI Brygady Artylerii. Dowództwo pułku i 16 dac stacjonowało w Toruniu natomiast 15 dac i 4 dac (I, a od grudnia tego roku II dywizjon) w Grudziądzu. 15 kwietnia 1922 II dywizjon został przeniesiony do Siedlec, włączony do 9 Pułk Artylerii Ciężkiej i przemianowany na III dywizjon (baterie 7, 8 i 9). Po przeniesieniu II dywizjonu do Siedlec dowództwo pułku i 16 dac zostały dyslokowane do Grudziądza. 16 dac został przemianowany na I dywizjon, a 15 dac na II dywizjon.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
W lipcu 1923 pułk zostaje przeniesiony do garnizonu Toruń, w którym stacjonował do 1939. W 1925 zorganizowano III dywizjon. W okresie pokojowym pułk podlegał szefowi Artylerii i Służby Uzbrojenia Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu, a od 1929 dowódcy 8 Grupy Artylerii. W 1937 pułk wydzielił ze swojego składu jedną baterię dla nowo powstałego 26 Dywizjonu Artylerii Ciężkiej. Do grudnia tego roku pułk odtworzył 7 baterię.
30 grudnia 1938 szef Departamentu Artylerii M.S.Wojsk. wydał rozkaz L.dz. 3549/tj. o utworzeniu 16, 17, 20 i 30 dywizjonów artylerii ciężkiej i reorganizacji pułków artylerii ciężkiej. 8 marca 1939 termin sformowania dywizjonów artylerii ciężkiej oraz reorganizacji 3, 7 i 8 pac przesunięto na maj tego roku. W ramach wspomnianej reorganizacji w m. Grupa k. Grudziądza, na bazie 8 pac, utworzono samodzielny 16 Dywizjon Artylerii Ciężkiej podporządkowany dowódcy Artylerii Dywizyjnej 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty.
[edytuj] Mobilizacja w 1939
W dniach 24-27 sierpnia 1939 8 Pułk Artylerii Ciężkiej zgodnie z planem mobilizacyjnym "W", w mobilizacji alarmowej (grupa niebieska), wystawił:[2]
- 4 Dywizjon Artylerii Ciężkiej typ II z plutonem taborowym nr 4 dla 4 Dywizji Piechoty,
- 15 Dywizjon Artylerii Ciężkiej typ II z plutonem taborowym nr 15 dla 15 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty,
- 88 Dywizjon Artylerii Ciężkiej typ I dla Armii "Modlin",
a sam, po skierowaniu Oddziału Zbierania Nadwyżek do Ośrodka Zapasowego Artylerii Ciężkiej Nr 4 w Przemyślu, uległ rozformowaniu. Dowódca pułku otrzymał przydział mobilizacyjny na stanowisko dowódcy 61 Pułku Artylerii Lekkiej (Rezerwowego) 41 DP (rez.).
[edytuj] Działania bojowe
W kampanii wrześniowej 4 i 16 dywizjony artylerii ciężkiej uczestniczyły w walkach Grupy Operacyjnej "Wschód", a 88 dac razem z 98 dac wspierał 20 DP w bitwie pod Mławą.
15 dac zakończył mobilizację 25 sierpnia do godz. 19. Następnego dnia usunięto niewielkie braki w wyposażeniu żołnierzy oraz usterki wozów taborowych. W nocy z 26 na 27 sierpnia i 28 sierpnia, marszem pieszym, dywizjon przegrupował się z Torunia w rejon Szwederowa. 31 sierpnia zajął stanowiska ogniowe w rejonie m. Pawłówka (1 bateria) i w lesie, na południe od Osowej Góry (2 bateria). W dniach 1-3 września dywizjon wspierał pułki 15 DP w walce z niemiecką 50 Dywizją Piechoty na przedmościu bydgoskim.
5 września po południu bateria nadwyżek (Oddział Zbierania Nadwyżek) pod dowództwem kpt. Józefa Barana została skierowana do Przemyśla. Bateria liczyła około 300 żołnierzy, 200 koni i kilkadziesiąt wozów. 8 września osiągnęła Sompolno. Po drodze była bombardowana i atakowana przez dywersantów. W rejonie Gostynina bateria wydzieliła ze swego składu grupę oficerów i podchorążych oraz około 20 koni jako uzupełnienie dla 15 DP. 13 września bateria dotarła w rejon Gąbina. Tego samego dnia wsparła 14 pp w walce pod Dobrzykowem. 14 września wydzieliła uzupełnienie dla 27 DP. 16 września zatrzymała się w m. Krubin k. Sannik. 17 września w lesie, w rejonie m. Budy Stare, po 12 godzinnym bombardowaniu lotniczym, kpt. Baran rozwiązał baterię, a sam z grupą 13 żołnierzy 21 września dotarł do Modlina.
[edytuj] Żołnierze pułku
Dowódcy pułku:
- płk Czesław Piotr Bzowski (1921 - IX 1925 → zastępca szefa Artylerii i Służby Uzbrojenia OK VIII)
- ppłk Michał Jancewicz
- ppłk dypl. Jerzy Łunkiewicz
- płk Florian Grabczyński 1936-1939
Oficerowie pułku:
Obsada personalna 8 pac i pododdziałów zmobilizowanych w 1939
- Dowództwo 8 Pułku Artylerii Ciężkiej
- dowódca pułku - płk Florian Grabczyński
- I zastępca dowódcy - wakat
- II zastępca dowódcy - mjr Marian Taczak
- oficer mobilizacyjny - kpt. Józef Baran
- oficer płatnik - kpt. int. Jan Klapsa
- 4 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- dowódca dywizjonu - mjr Stefan Stachowski
- dowódca 1 baterii -
- dowódca 2 baterii -
- 15 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- dowódca dywizjonu - mjr Stefan Starzyński
- dowódca 1 baterii - kpt. Mikołaj Jezierski
- dowódca 2 baterii - kpt. Leon Niedzielski
- 16 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- dowódca dywizjonu - ppłk Stanisław Ostapowicz
- dowódca 1 baterii - por. Teodor Włodzimierz Opolski
- dowódca 2 baterii - kpt. Lech Piotr Buderawski
- 88 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- dowódca dywizjonu - mjr Jerzy Henryk Władysław Trzeaska-Durski
- dowódca 1 baterii - kpt. Stefan Słowikowski
- dowódca 2 baterii - por. Edward Frączek
- dowódca 3 baterii - kpt. Marian Kaczorowski
[edytuj] Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1937, nr 18 poz. 245. Sztandar wręczył marszałek Edward Śmigły-Rydz 19 czerwca 1938 w Toruniu w czasie ceremonii wręczania sztandarów ufundowanych przez społeczeństwo Pomorza. Swoje święto pułk obchodził 12 października, w rocznicę połączenia 4, 15 i 16 dywizjonów w jeden oddział.
Przypisy
- ↑ Od kwietnia 1922 do lipcu 1923 dowództwo pułku stacjonowało w Grudziądzu.
- ↑ Do 1939 8 pac mobilizował także 16 dac typ II z plutonem taborowym nr 16 i 98 dac typ I, którego mobilizację przeniesiono do 9 pac.
[edytuj] Bibliografia
- Józef Baran, Zarys historii wojennej 8-go Pułku Artylerii Ciężkiej, Warszawa 1930,
- Artemi Andzaurow, Zarys historii wojennej 9-go Pułku Artylerii Ciężkiej, Warszawa 1929,
- Tadeusz Jurga, Obrona Polski 1939, Instytut Wydawnictw PAX. Warszawa 1990
- Kazimierz Satora, Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1,
- Roman Łoś, Artyleria polska 1914-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991, wyd. I, ISBN 83-11-07772-X,
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3,
- Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Warszawa 1964, wyd. I, s. 142,
- Igor Błagowieszczański, Artyleria Wojska Polskiego w latach 1918-1939, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1974, Nr 4 (71) ss. 203-250,
- Stanisław Truszkowski, Wojsko Polskie w latach 1936-1939, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1967, Nr 3 (43), s. 295,
- Ryszard Juszkiewicz, Bitwa pod Mławą 1939, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1979, wyd. I, s. 199-200,
- Piotr Saja, Przygotowania wojenne i walki 15 Dywizji Piechoty na przedmościu bydgoskim we wrześniu 1939 roku, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 1 (196), Warszawa 2003, ISSN 1640-6281,
Dowództwo Artylerii M.S.Wojsk. • CWA • CWAPlot. • Woł. SPRArt. • Maz. SPRArt.
Grupy Artylerii (Szefostwa Artylerii i Uzbrojenia): 1 GA • 2 GA • 3 GA • 4 GA • 5 GA • 6 GA • 7 GA • 8 GA • 9 GA • 10 GA •
Brygady artylerii: 1 BA • 2 BA • 3 BA • 4 BA • 5 BA • 6 BA • 7 BA • 8 BA • 9 BA • 10 BA • 11 BA • 12 BA • 13 BA • 14 BA • 15 BA • 16 BA • 17 BA • 18 BA • 19 BA • 20 BA • 21 BA • 22 BA • BGA
Artyleria najcięższa: pułk: 1 pan dywizjony: 11 dan • 12 dan • 13 dan
Artyleria ciężka: pułki: 1 pac • 2 pac • 3 pac • 4 pac • 5 pac • 6 pac • 7 pac • 8 pac • 9 pac • 10 pac 11 pac • 12 pac • 13 pac • 14 pac • 15 pac • 16 pac • 17 pac • 18 pac • dywizjony typu "B": 3 dac • 6 dac • 8 dac • 11 dac • 16 dac • 21 dac • 23 dac • 28 dac dywizjony typu "A": 46 dac • 47 dac • 95 dac
Artyleria lekka: pułki: 1 pal • 2 pal • 3 pal • 4 pal • 5 pal • 6 pal • 7 pal • 8 pal • 9 pal • 10 pal • 11 pal • 12 pal • 13 pal • 14 pal • 15 pal • 16 pal • 17 pal • 18 pal • 19 pal • 20 pal • 21 pal • 22 pal • 23 pal • 24 pal • 25 pal • 26 pal • 27 pal • 28 pal • 29 pal • 30 pal • 31 pal • 32 pal • 33 pal • 38 pal • 40 pal • 51 pal • 54 pal • 55 pal • 61 pal • 65 pal • 1 pam dywizjony: 32 dal • 33 dal •
Artyleria konna: 1 dak • 2 dak • 3 dak • 4 dak • 5 dak • 6 dak • 7 dak • 9 dak • 10 dak • 11 dak • 12 dak • 13 dak • (8)14 dak • 15 bak
Artyleria pomiarowa: 1 dpa • 2 dpa • 2 bpa Artyleria nadbrzeżna: pułk pan dywizjon dan baterie: XXXI • XXXII • XXXIII • XXXVIII • XXXIX • XL • XLI
Artyleria górska: pułki 1 pag • 2 pag baterie: 151 • 152 • 153 Artyleria piesza (pozycyjna): kompanie: 1 • 3 • 5 • 9 dywizjon 3
Artyleria przeciwlotnicza - zobacz szablon: Polskie jednostki przeciwlotnicze
Zobacz też: Jednostki artylerii Wojska Polskiego
75 mm wz. 1897 • 76,2 mm wz. 1902 • 75 mm wz. 02/26 • 105 mm wz. 13 • 105 mm wz. 29 • 120 mm wz. 1878/09/31
100 mm wz. 1914/1919 • 155 mm wz. 1917
40 mm wz. 36 • 75 mm wz. 1897 • 75 mm wz. 1922/1924 • 75 mm wz.36/37
| Warmińsko-mazurskie: 71-letni mężczyzna zmarł z wychłodzenia |
71-letni mieszkaniec Rucianego-Nidy (Warmińsko- mazurskie), który mieszkał w domu bez ogrzewania i prądu, zmarł w skutek wychłodzenia organizmu. |
| Raport Pitery o CBA odłożony przez brak Pitery |
- Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych nie zajmie się w czwartek raportem Julii Pitery dotyczącym działalności CBA, punkt zostanie formalnie zdjęty z porządku obrad - poinformował w czwartek dziennikarzy przed posiedzeniem komisji jej szef Jarosław Zieliński (PiS). |
| Głośna sprawa molestowania dzieci przez księdza umorzona |
- Szczecińska prokuratura umorzyła w całości śledztwo w sprawie molestowania dzieci przez księdza Andrzeja D. - poinformowała w czwartek PAP rzeczniczka prokuratury okręgowej w tym mieście Małgorzata Wojciechowicz. |
| Córka ukrywała śmierć ojca i brała za niego emeryturę |
Ciało nieżyjącego prawdopodobnie od kilku miesięcy 80-letniego mężczyzny odkryła w jego domu w Ćmielowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego policja. Córka i zięć zmarłego pobierali jego emeryturę - poinformowała Małgorzata Tkaczyk- Kłębek ze świętokrzyskiej policji. |
| Na ogródkach (łatwiej) wyrośnie droga zamiast marchewki |
Trybunał Konstytucyjny złożył parasol chroniący działkowiczów. Uznał że przepisy zakazujące likwidacji ogródków działkowych bez zgody Polskiego Związku Działkowców są niezgodne z konstytucją. |
| Michał Boni zostanie ministrem bez teki w rządzie Tuska |
Michał Boni, szef doradców premiera Donalda Tuska zostanie w rządzie tzw. ministrem bez teki. Zastąpi Zbigniewa Derdziuka. O tym, że Derdziuk, odpowiedzialny za koordynację prac legislacyjnych, odejdzie z Kancelarii Premiera mówił w grudniu Donald Tusk w wywiadzie dla radia TOK FM. |
| Namówiła córkę do wyłudzenia kredytu |
Warszawscy policjanci zatrzymali na gorącym uczynku dwie kobiety, które w jednym z banków próbowały wyłudzić kredyt. Fałszywe dokumenty przedłożyła 26-letnia Joanna W., ale jak się później okazało, zrobiła to za namową swojej 49-letniej matki. Starsza z kobiet nie mogła działać sama, gdyż na swoim koncie miała już kilka pożyczek, których nie spłaciła. |
| Prezes PiS: Media bezkrytycznie popierają Tuska |
Jarosław Kaczyński jest zdania, że u źródeł popularności sondażowej rządu Donalda Tuska leży bezkrytyczne popieranie go przez media. Z drugiej strony- zdaniem prezesa PiS- dzisiejszego gościa Trójki- opozycja jest po raz pierwszy w demokratycznej Polsce tak intensywnie przez media zwalczana. |
| Nowak: nazwiskiem Sikorskiego nie można żonglować |
Rząd zgłosi kandydaturę Radosława Sikorskiego na sekretarza generalnego NATO tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność powodzenia jego kandydatury. - Powinniśmy zabiegać, ale po cichu - uważa Sławomir Nowak. |
| J.Kaczyński: PiS przedstawi propozycje w sprawie kryzysu |
- Prawo i Sprawiedliwość przedstawi w czwartek propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. "Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej" - dodał. |
