8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego

Z Wikipedii

8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego - pułk kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W grudniu 1784 pod dowództwem ks. Józefa Poniatowskiego utworzono we Lwowie pułk kawalerii. Podczas zaborów był on jedną z niewielu formacji wojskowych podporządkowanych zaborcom z polską komendą i tradycjami wojskowymi. Za czasów panowania cesarza Franciszka Józefa I pułk nosił nazwę 1 Pułku Ułanów Austriackich, po przejściu pod dowództwo Niepodległego Państwa Polskiego, w roku 1918, nosił nazwę 1 Pułku Ułanów Ziemi Krakowskiej, a następnie nadano mu numer 8. i zatwierdzono nazwę na cześć twórcy i pierwszego dowódcy: 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego.

Spis treści 1 Barwy pułku 2 Działania zbrojne 3 Dowódcy pułku w czasie wojen 1918-1920 4 Dowódcy pułku "na stopie pokojowej" 1921-1939 5 Dowódcy pułku w czasie II wojny światowej 6 Kadra oficerska 8 pułku ułanów w 1924 r. 7 Żurawiejka 8 Marsz 8 Pułku Ułanów 9 Stowarzyszenie 10 Ciekawostki 11 Literatura 12 Przypisy 13 Linki zewnętrzne

[edytuj] Barwy pułku

Barwą pułku stał się kolor złotożółty (stare złoto, po austriacku greises gold). W tym kolorze noszono otoki rogatywek i proporczyki na kołnierzach mundurów.

Na naramiennikach poniżej oznaczenia stopni wojskowych widniał monogram JP pod książęcą mitrą, na pamiątkę pierwszego dowódcy i patrona pułku.

[edytuj] Działania zbrojne

Pułk zasłużył się szczególnie w wojnie polsko-rosyjskiej 1920, kiedy w pierwszej fazie działań na linii frontu uczestniczył z powodzeniem w ofensywie kijowskiej, a następnie walnie przyczynił się do rozgromienia rosyjskiej Armii Konnej komandarma Siemiona Budionnego w największej bitwie kawaleryjskiej XX wieku pod Komarowem na ziemi zamojskiej.

W 1939 8 Pułk wchodził w skład Krakowskiej Brygady Kawalerii pod dowództwem gen. bryg. Zygmunta Piaseckiego, ta zaś należała do Armii "Kraków". Pułkiem dowodził ppłk dypl. Włodzimierz Dunin-Żuchowski.

3 września pułk oddzielony został od reszty brygady przez pododdziały XV korpusu i tocząc ciężkie walki odwrotowe został częściowo rozbity pod Szczekocinami. 4 września pułk znalazł się w Jędzejowie, a 6 września w rejonie miejscowości Brody koło Starachowic, by wieczorem wyruszyć w kierunku Wisły. Następnie przyłączył się do Armii Lublin. Pomimo kilku odniesionych zwycięstw pułk poniósł bardzo dotkliwe straty i ostatecznie został rozbity podczas prób przedostania się do Rumunii. Tylko I szwadronowi udało się dotrzeć na Węgry.

W czasie wojny tradycje Pułku były utrzymywane przez oddziały partyzanckie AK oraz oddziały Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Pułk ostatecznie przestał istnieć w 1945.

[edytuj] Dowódcy pułku w czasie wojen 1918-1920

• płk Roman Kawecki(1918-1919)
• ppłk/płk Adam Kiciński (1919-1920)
• mjr/ppłk Henryk Brzezowski (II-VIII.1920 → dowódca VII BJ)
• mjr Karol Rómmel (1920)
• rtm. Kornel Krzeczunowicz (1920-1921)

[edytuj] Dowódcy pułku "na stopie pokojowej" 1921-1939

• mjr Stanisław Riess (1921),
• ppłk Adam Rozwadowski (1921),
• ppłk Stanisław Riess (1921-1922),
• ppłk Władysław Bzowski (1922-1923),
• ppłk Stanisław Riess (1923),
• ppłk Aleksander Zelio (1923),
• ppłk Władysław Bzowski (1923-1928),
• płk Stefan Dembiński (1928-1930),
• ppłk/płk Kazimierz Mastalerz (1930-1939),^[1]

[edytuj] Dowódcy pułku w czasie II wojny światowej

• płk dypl Włodzimierz Dunin Żochowski (1939),
• mjr/ppłk dypl Włodzimierz Kasperski (1940)
• mjr Władysław Piniński (1942-1944)

[edytuj] Kadra oficerska 8 pułku ułanów w 1924 r.

Wysoka profesjonalizacja i jeszcze wyższe pochodzenie to cechy charakterystyczne kadry oficerskiej 8 Pułku Ułanów. O wysokich kwalifikacjach ułanów ks. Poniatowskiego świadczył fakt, iż w 1924 r. 5 oficerów przydzielonych było do Centralnej Szkoły Kawalerii, 4 do Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1 do Inspektoratu Armii IV, 1 do Oficerskiej Szkoły dla Podchorążych, 1 do Wyższej Szkoły Wojennej, 1 do Sztabu Generalnego WP, ponadto mjr Witold Morawski pełnił służbę jako attache wojskowy w Rumunii, a Jan Władysław Rozwadowski (później wybitny teoretyk wojskowości) odkomenderowany był na studia do Wyższej Szkoły Wojennej w Paryżu. O arystokratycznym pochodzeniu pułku mogły świadczyć natomiast nazwiska oficerów rezerwy, wśród których nie brakowało: Potockich, Sapiechów, Pinińskich, czy też Dzieduszyckich. Poniżej oficerowie 8 pułku ułanów wedle Rocznika oficerskiego 1924:

Oficerowie zawodowi

Pułkownicy

• Adamowich Franciszek,
• Brzezowski Henryk,, (n. e.) 5 sam. bryg. kaw.,
• Mochnacki Marjan, S. G. (n. e.) D. O. K. VIII,
• Brabec Hubert, (n. e.) C. S. Kaw.

Podpułkownicy

• Bzowski Władysław Roman, p. o. d-cy pułku
• Zabielski Stefan Bolesław S. G. (n. e.) M. S. Wojsk. B. Śc. R. Woj.
• Rozwadowski Jan Władysław, S. G., odkom. Wyższa Szkoła Wojenna Paryż,
• Olszewski Jan Kanty, z-ca d-cy pułku
• Skuratowicz Piotr,(n. e.) C. S. Kaw.,
• Kossak Jan. (n. e.) C. S. Kaw.

Majorowie

• Kossak Hilary Wiktor, dr. S. G., (n.e.) Insp.Arm. IV
• Grużewski Mieczysław. dr, S. G., (n. e.) D. C. W.
• Halicki Kazimierz Bolęsław Józef, (n. e.) C. S. Kaw.,
• Łazarski Edgar Józef,
• Morawski Witold Józef, S. G. (n. e,) Att. Wojsk. Bukareszt,
• Komorowski Tadeusz, Kwatermistrz

Rotmistrze

• Tarło Henryk,
• Niesiołowski Zdzisław,
• Adamkiewicz Henryk, dr.,
• Maciejowski Marjan Karol Feliks, dr. S. G. (n. e.) M.S.Wojsk, B. Śc. R. Woj.
• Jakubowski Franciszek Maciej, p.o. d-cy szw. zap.,
• Kostkiewicz Tadeusz Konrad,
• Suchodolski Teodor Eustachy,
• Mokszycki Bronisław dr., (n. e.) C. S. Kaw.,
• Dornbach Tadeusz Piotr Paweł,
• Lasocki Stefan Jakób Józef Leon, (n. e.) W. S. Woj.,
• Rostowski Bronisław,
• Skowroński-Prus Kazimierz, adiutant
• Niesiołowskl Leon,
• Gałachcin Aleksander, (n.e.)M.S. Wojsk. Dep. II

Porucznicy

• Hryckiewicz Wacław, (n.e.) O. S. dla P.
• Sękowski Jerzy,
• Pisula Edward,
• Kubisz Rudolf II, (n. e.) 5 sam. bryg. kaw.,
• Lasocki Jan Kazimierz, (n.e.) W. S. Woj.,
• Słupecki Janusz Tadeusz,
• Ziemięcki Zygmunt,
• Łączyński Zygmunt,
• Sałasz Zygmunt,
• Osiecimski - Czapski Andrzej, (n.e.) M. S. Wojsk. O. III,
• Hoszowski Zygmunt,
• Wolski Józef,
• Dzieślewski Henryk Zygmunt (n. e.) W. S. Woj.,
• Rakowski Tadeusz, (n.e.) Adj. Szefa Szt. Gen.
• Gautier Antoni Wincenty,
• Jagielski Józef,
• Roguski Zygmunt Feliks,
• Rodziewicz Mikołaj,
• Kornberger Hugo,
• Szawłowski Edward

Podporucznicy

• Ungeheuer Eugenjusz,
• Dębski Stanisław,

Oficerowie rezerwowi

Majorowie

• Pusłowski Franciszek Ksawery

Rotmistrze

• Jędrzejowicz Jan,
• Dunikowski Stefan,
• Biesiadecki Wojciech, dr.,
• Poniński Ludwik, dr.,
• Sękowski Aleksander,
• Gołogórski Leon,
• Brunicki Juljan dr.,
• Czarkowaki – Golejewski Wiktor,
• Wolfarth Juljusz,
• Krzeczunowlcz Kornel, dr.,
• Larisch Edmund,
• Piniński Władysław Leonard,
• Woiański Władysław,
• Günther Stanisław,
• Łubkowski Adam,
• Słotwiński Ludwik,
• Sękowski Jan Janusz, dr.,

Porucznicy

• Gołuchowski Agenor,
• Tarnowski Hieronim,
• Sapiecha Leon,
• Dembowski Adam,
• Badeni Marcin,
• Sękowski Stanisław,
• Siemieński-Lewicki Stanisław,
• Podgórski Franciszek,
• Godlewski Kazimierz,
• Gołuchowski Karol,
• Czarkowski-Golejewski Kajetan, dr.,
• Krzeczunowicz Aleksander Jan,
• Gużkowski-Janicki Jerzy,
• Traczewski Stefan,
• Sapieha Józef,
• Cielecki Jerzy,
• Gliński Henryk,

Podporucznicy

• Józefczyk Zbigniew,
• Rudziński Edward,
• Lityński Wenanty,
• Potocki Alfred,
• Mikucki Maciej,
• Dzieduszycki Edward,
• Potocki Adam,
• Starczewski Stanisław,
• Gerlicz Jan,
• Starzeński Antoni,
• Sapieha Paweł,
• Dichmann Wiktor,
• Godlewski Alfred,
• Jaroszyński Zbigniew Marjan,
• Tarnowski Artur,
• Mycielski Jan,

Oficerowie pospolitego ruszenia

Majorowie

• Gużkowski - Janicki Jan

[edytuj] Żurawiejka

Krzywa buzia, krzywa nózia to ułani księcia Józia.

Inna żurawiejka wytykająca rodowód jednostki oraz szlacheckie pochodzenie kadry oficerskiej głosiła: Ce-Ka grafy i barony Ósmy zdobi nam salony

[edytuj] Marsz 8 Pułku Ułanów

Pod miasteczkiem Komarowem batalija wielka, Ruskich było na tysiące a ułanów trzysta Ruskich było na tysiące a ułanów trzysta

Hej wy lekkie szwoleżery nie róbcie nam wstydu Zaczekajcie pół godziny aż ułani przyjdą, Zaczekajcie pół godziny aż ułani przyjdą

Bo ułani dobrze biją, dobrze atakują A jak pójdą na bij-zabij ruskie zrejterują A jak pójdą na bij-zabij ruskie zrejterują

Tam na wzgórzu na dereszu Krzeczunowicz leci Wymachuje, rozkazuje "Trzymajcie się dzieci!" Wymachuje, rozkazuje "Trzymajcie się dzieci!"

A ułani dobrze biją, dobrze atakują Jak ruszyli na bij-zabij ruskie zrejterują Jak ruszyli na bij-zabij ruskie zrejterują

A z krwawego pola bitwy krwawo słońce schodzi I Budionny z Kozakami hen za Dniepr uchodzi I Budionny z Kozakami hen za Dniepr uchodzi!

[edytuj] Stowarzyszenie

W czasach współczesnych Stowarzyszenie Szwadron Niepołomice w barwach 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego kultywuje tradycje 8 pułku. Jego członkowie przywdziewają mundury i używają wyposażenia zgodnego z tymi jakie obowiązywały ułanów pułku w 1939 roku. Stowarzyszenie bierze udział miedzy innymi w Paradach przy okazji świąt narodowych np. 3 maja lub 11 listopada.

[edytuj] Ciekawostki

• W czasie wojny polsko-bolszewickiej w pułku służył Amerykanin - rtm. William S. Mitchell
• W 1925 do Kapituły Orderu Virtuti Militari wpłynął wniosek o odznaczenie sztandaru 8 pułku krzyżem VM, za udział w bitwie pod Komarowem. Wniosek ten miał być rozpatrzony w następnych miesiącach, ale po zamachu majowym już do niego najprawdopodobniej nie wrócono.^[2]

[edytuj] Literatura

• Kornel Krzeczunowicz, Ułani księcia Józefa. Historia 8 Pułku Ułanów ks. Józefa Poniatowskiego 1784-1945, Londyn 1960,
• Kornel Krzeczunowicz,Uzupełnienia do Ułanów księcia Józefa, Londyn 1962,
• Rodowody pułków jazdy polskiej 1914 – 1947,pod red. Kornela Krzeczunowicza, Londyn 1983,
• Kornel Krzeczunowicz,Księgę 200-lecia ułanów ks. Józefa, Londyn 1984.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Stowarzyszenie Szwadron Niepołomice w barwach 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego

p • d • e Wojsko Polskie II RP Rodowód Armia Polska we Francji • Armia Wielkopolska • Legiony Polskie • Samoobrona Litwy i Białorusi • Wojsko Litwy Środkowej • Wojsko Polskie na Wschodzie Bronie i formacje Piechota • Kawaleria • Artyleria • Broń pancerna • Lotnictwo • Marynarka Wojenna • Korpus Ochrony Pogranicza • Obrona Narodowa Służby duszpasterska • geograficzna • intendentury • inżynieryjno-saperska • kolejowa • remontu • sprawiedliwości • zdrowia • weterynarii • uzbrojenia • lotnictwa • żeglugi śródlądowej • łączności Bunt Żeligowskiego • Centrum Wyszkolenia Sanitarnego • Centrum Wyszkolenia Saperów • Centrum Wyszkolenia Łączności • Centrum Wyszkolenia Żandarmerii • Centrum Wyższych Studiów Wojskowych • Fundusz Obrony Narodowej • Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych • Instytut Wojskowo-Techniczny • Oddział II Sztabu Generalnego WP • Oficerska Szkoła Topografów • Placówki dyplomatyczne Wojska Polskiego II RP • Rada Wojenna • Rada Wojskowa • Wojna polsko-bolszewicka • Wojskowa Komisja Ustawodawcza • Wyższa Szkoła Wojenna WP w 1939 Mobilizacja • OdeB • GISZ • Dowództwo WP • Kampania wrześniowa • Plan Zachód

Udawali rajdowców na śliskich i zaśnieżonych drogach

Goleniowska drogówka (zachodniopomorskie) zatrzymała dwóch kierujących, którzy na oblodzonej i zaśnieżonej drodze jechali z prędkością około 170 km/h.

Warmińsko-mazurskie: 71-letni mężczyzna zmarł z wychłodzenia

71-letni mieszkaniec Rucianego-Nidy (Warmińsko- mazurskie), który mieszkał w domu bez ogrzewania i prądu, zmarł w skutek wychłodzenia organizmu.

Raport Pitery o CBA odłożony przez brak Pitery

- Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych nie zajmie się w czwartek raportem Julii Pitery dotyczącym działalności CBA, punkt zostanie formalnie zdjęty z porządku obrad - poinformował w czwartek dziennikarzy przed posiedzeniem komisji jej szef Jarosław Zieliński (PiS).

Głośna sprawa molestowania dzieci przez księdza umorzona

- Szczecińska prokuratura umorzyła w całości śledztwo w sprawie molestowania dzieci przez księdza Andrzeja D. - poinformowała w czwartek PAP rzeczniczka prokuratury okręgowej w tym mieście Małgorzata Wojciechowicz.

Córka ukrywała śmierć ojca i brała za niego emeryturę

Ciało nieżyjącego prawdopodobnie od kilku miesięcy 80-letniego mężczyzny odkryła w jego domu w Ćmielowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego policja. Córka i zięć zmarłego pobierali jego emeryturę - poinformowała Małgorzata Tkaczyk- Kłębek ze świętokrzyskiej policji.

Na ogródkach (łatwiej) wyrośnie droga zamiast marchewki

Trybunał Konstytucyjny złożył parasol chroniący działkowiczów. Uznał że przepisy zakazujące likwidacji ogródków działkowych bez zgody Polskiego Związku Działkowców są niezgodne z konstytucją.

Michał Boni zostanie ministrem bez teki w rządzie Tuska

Michał Boni, szef doradców premiera Donalda Tuska zostanie w rządzie tzw. ministrem bez teki. Zastąpi Zbigniewa Derdziuka. O tym, że Derdziuk, odpowiedzialny za koordynację prac legislacyjnych, odejdzie z Kancelarii Premiera mówił w grudniu Donald Tusk w wywiadzie dla radia TOK FM.

Prezes PiS: Media bezkrytycznie popierają Tuska

Jarosław Kaczyński jest zdania, że u źródeł popularności sondażowej rządu Donalda Tuska leży bezkrytyczne popieranie go przez media. Z drugiej strony- zdaniem prezesa PiS- dzisiejszego gościa Trójki- opozycja jest po raz pierwszy w demokratycznej Polsce tak intensywnie przez media zwalczana.

Nowak: nazwiskiem Sikorskiego nie można żonglować

Rząd zgłosi kandydaturę Radosława Sikorskiego na sekretarza generalnego NATO tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność powodzenia jego kandydatury. - Powinniśmy zabiegać, ale po cichu - uważa Sławomir Nowak.

J.Kaczyński: PiS przedstawi propozycje w sprawie kryzysu

- Prawo i Sprawiedliwość przedstawi w czwartek propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. "Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej" - dodał.