Aceton

Z Wikipedii

Aceton
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
propan-2-on, 2-propanon, propanon
Inne nazwy	dimetyloketon, dwumetyloketon
Wzór sumaryczny	C3H6O
Inne wzory	CH3-CO-CH3
SMILES	CC(=O)C
Masa molowa	58,08 g/mol
Wygląd	bezbarwna ciecz o ostrym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS	67-64-1
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,7844 g/cm3 ; ciecz Rozpuszczalność w wodzie w dowolnym stosunku Temperatura topnienia -94,9 °C (178,25 K) Temperatura wrzenia 56,3 °C (329,45 K) Lepkość 0,32 mP (20°C)
Budowa Typ hybrydyzacji i VSEPR sp³, piramida płaska dla C=O Moment dipolowy 2,91 D
Niebezpieczeństwa
MSDS	Zewnętrzne dane MSDS
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń: F - łatwopalny Xi - drażniący
NFPA 704	3 1 0
Temperatura zapłonu	-20 °C (253,15 K)
Temperatura samozapłonu	465 °C (738,15 K)
Zwroty ryzyka	R: 11-36-66-67
Zwroty bezpieczeństwa	S: 9-16-26
Numer RTECS	AL31500000
Podobne związki
Podobne związki	propan, 2-butanon, izopropanol, acetyloaceton
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Aceton (dwumetyloketon, nazwa systematyczna: propanon) – najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C₃H₆O (inne zapisy to CO(CH₃)₂ lub CH₃COCH₃).

Posiada ostry, jak twierdzą niektórzy, kojarzący się z owocami zapach. Miesza się w każdych proporcjach z wodą, etanolem, eterami i innymi ketonami o niskiej masie cząsteczkowej.

Aceton jest zawarty w niewielkich ilościach w krwi i moczu. Większe od normy jego stężenie pojawia się w organizmie przy zaawansowanej i nieleczonej cukrzycy. Aceton jest naturalnie obecny w tkankach wielu roślin, gazach wulkanicznych i gazach spalinowych. Tworzy się on w dużych ilościach w trakcie suchej destylacji drewna, która była niegdyś głównym sposobem jego produkcji. Obecnie w przemyśle produkuje się go najczęściej metodą kumenową przy okazji otrzymywania fenolu. W laboratorium można go otrzymać przez suchą destylację octanu wapnia.

Aceton jest powszechnie stosowanym rozpuszczalnikiem organicznym o dużej polarności. Stosuje się go przy produkcji leków, barwników, farb, lakierów i środków czyszczących. Niegdyś był powszechnie stosowany w charakterze zmywacza do paznokci, jednak ze względu na jego szkodliwość aktualnie nie wolno w Polsce produkować zmywaczy na bazie acetonu.

Aceton jest dość toksyczny. Szczególnie toksyczne są jego opary, łatwo wchłaniające się przez płuca do krwi, która rozprowadza ten związek po całym organizmie. Jeśli stężenie acetonu we krwi nie jest zbyt wysokie, jest on skutecznie metabolizowany przez wątrobę. W większym stężeniu aceton zaczyna powodować ostre podrażnienia błon śluzowych nosa i ust oraz łzawienie oczu i ból głowy. Duże stężenie acetonu w powietrzu powoduje utratę przytomności i śpiączkę. Małe ilości acetonu podane doustnie nie powodują większych skutków oprócz podrażnienia całego układu pokarmowego i ewentualnych wymiotów. Duże ilości powodują podobne efekty jak przy wdychaniu. Aceton podrażnia skórę, wywołując jej zaczerwienienie. Przy częstym kontakcie wywołuje trwałe zniszczenia struktury skóry podobne nieco do poparzeń. Badania na zwierzętach wskazują, że aceton powoduje uszkodzenia DNA, co może prowadzić do mutacji i obniża popęd płciowy zarówno samców, jak i samic. Nie stwierdzono natomiast aby miał on bezpośrednie działanie rakotwórcze.

Aceton może być wykorzystywany jako prekursor do produkcji narkotyków, i w związku z tym obrót nim jest w Polsce ograniczony (Dz. U. z 2005 roku Nr 179 poz. 1485). Ze względu na szerokie zastosowania tej substancji, przepisy te są jednak często ignorowane lub omijane: aceton techniczny jest np. zwykle dostępny w sklepach z artykułami malarskimi i budowlanymi. Jeden z lepszych rozpuszczalników (jeszcze dość łatwo dostępny), rozpuszcza większość miękkich tworzyw sztucznych, lakiery, tłuszcze, oleje (nawet nagar silnikowy).

[edytuj] Linki zewnętrzne

ChEBI acetone

[edytuj] Ciekawostki

Gdy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa, Wielka Brytania znalazła się w trudnej sytuacji związanej z brakiem acetonu - niezbędnego składnika kordytu (rodzaj prochu), używanego do pocisków przez artylerię królewskiej marynarki. Winston Churchill zwrócił się do wybitnego chemika Weizmanna (1874-1952) (późniejszy pierwszy prezydent państwa Izrael), który był także czołowym działaczem syjonistycznym z prośbą o "trzydzieści tysięcy ton acetonu". Weizmann zrealizował brytyjskie zamówienie i poprosił o stworzenie żydowskiej siedziby narodowej w Palestynie (patrz Deklaracja Balfoura).

J. Kaczyński: Polacy zostaną ciężko ograbieni

- Polityka liberalizmu PO będzie nas drogo kosztowała. Polacy zostaną ciężko ograbieni, gdyż ceny wzrosną, a pensje nie - mówił prezes PiS podczas wizyty na Mazurach i Suwalszczyźnie. Jarosław Kaczyński przekonywał mieszkańców Ełku i Suwałk, że wprowadzenie euro będzie niekorzystne dla Polaków.

Prezydent zawetował trzy kolejne ustawy

Prezydent Lech Kaczyński zawetował trzy kolejne ustawy. Są to: nowelizacja ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zmiana w przepisach dotyczących emerytur i rent z FUS oraz ustawa upoważniająca prezydenta do ratyfikacji Konwencji ds. kontaktów z dziećmi.

IPN sprawdzi, czy Józef Światło naprawdę nie żyje

Pion śledczy katowickiego IPN chce zbadać losy podpułkownika Józefa Światły, który w 1953 roku uciekł z Polski na Zachód - poinformował serwis tvp.info. W chwili obecnej prokuratorzy nie mają nawet pewności czy były wicedyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa faktycznie nie żyje.

Paweł Machcewicz dyrektorem Muzeum II Wojny Światowej

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski powołał Pawła Machcewicza na stanowisko dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku - poinformował dział prasowy ministerstwa.

Kaczyński: Sikorski szefem NATO? To dobre dla Polski

Według prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego "byłoby dobrze dla Polski", gdyby Radosław Sikorski lub Aleksander Kwaśniewski objęli stanowisko sekretarza generalnego NATO - bo to wzmacnia pozycję Polski. Zaznaczył, że "bliżej" mu do Sikorskiego.

Boże Narodzenie w Opoce

Rekolekcje on-line, przegląd tradycji adwentowych i świątecznych oraz konkurs MMS na zdjęcie szopki to nowe atrakcje portalu Opoka.

IPN ujawnił protokół przesłuchania Graczyka

IPN opublikował na swych stronach w internecie protokół przesłuchania b. oficera SB Edwarda Graczyka, jako świadka w śledztwie IPN w sprawie fałszowania przez SB akt mających dowodzić, że Lech Wałęsa był agentem o pseudonimie "Bolek".

Sąd: Informacja, że Graczyk nie żyje pochodziła z UOP

To z Urzędu Ochrony Państwa Sąd Lustracyjny dostał informację, że nie żyje b. oficer SB Edward Graczyk, który w 1970 r. miał rzekomo zwerbować Lecha Wałęsę - podała rzeczniczka Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Zaproszenia na wykład Dalajlamy jak świeże bułeczki

Planowany na 11 grudnia wykład Dalajlamy w Hali Torwar w Warszawie cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Wszystkie zaproszenia zostały rozdane w ciągu godziny.

PiSzę do Ciebie - przypadek czy propaganda?

"PiSzę do Ciebie" - taki zapis hasła adwentowego wymyśliły "Gość Niedzielny" i "Mały Gość Niedzielny". Propaganda czy czysty przypadek? Kilka dni temu prezes PiS zapowiedział powrót do władzy dzięki parafiom. - Nie posunęlibyśmy się do czegoś takiego - komentuje hasło tygodników Mariusz Kamiński z PiS. - Doszukiwanie się w tym zapisie aluzji do PiS-u to paranoja - uważa ks. Tomasz Jaklewicz z redakcji "Małego Gościa Niedzielnego".