Akademia Szwedzka
Z Wikipedii
Akademia Szwedzka (szw. Svenska Akademien, także De Aderton) – to niezależna organizacja, której celem jest promowanie literatury szwedzkojęzycznej i języka szwedzkiego. Akademia co roku nominuje laureata Literackiej Nagrody Nobla.
[edytuj] Historia
Akademia Szwedzka została założona 20 marca 1786 przez szwedzkiego króla Gustawa III. Statut został w dużej części napisany przez samego króla i przypomina statut Akademii Francuskiej. Według statutu najważniejszym zadaniem organizacji jest praca nad renhet, styrka och höghet (pol. czystością, siłą i górnością) języka szwedzkiego. Realizację tego zadania zapewnia wydawanie przez Akademię słownika, podręcznika gramatyki oraz coroczne wyróżnienie za nadzwyczajnej jakości użycie szwedzkiego.
Po śmierci Gustawa III w roku 1792 sytuacja Akademii się pogorszyła i w roku 1795 jej działalność została wstrzymana na 2 lata. Mimo tego Akademia zachowała swoją pozycję jako najwyższy szwedzki autorytet w kwestiach literackich i językowych. W latach 20. XIX wieku działalność organizacji osłabła w wyniku ataku ze strony prekursorów nowej literatury.
W roku 1834 umarł stały sekretarz organizacji Nils von Rosenstein, a na jego miejsce wstąpił energiczny Bernhard von Beskow, który znacząco wzmocnił pozycję Akademii. Po śmierci Beskowa w roku 1868 nie udało się ustanowić sekretarza aż do roku 1884, kiedy na to stanowisko wstąpił Carl David af Wirsén. W następnym dziesięcioleciu literatura szwedzka rozwijała się w kierunku, który nie odpowiadał Wirsénowi. Spowodowało to mniejszą popularność tego ciała wśród młodszego pokolenia pisarzy.
W roku 1900, po pewnym wahaniu, Akademia przyjęła na siebie obowiązek przyznawania Literackiej Nagrody Nobla.
Wirséna w roku 1912 na stanowisku stałego sekretarza zastąpił Erik Axel Karlfeldt. Jego 18-letni okres urzędowania stał pod znakiem przemian i modernizacji w łonie Akademii, które otworzyły ją na pisarzy nowych czasów. Pierwszą kobietą wybraną do Akademii była wybrana w 1914 roku Selma Lagerlöf. W XX wieku Akademia działała według wyznaczonego wtedy kierunku.
W związku ze sprawą Salmana Rushdie'go w roku 1989 trzech członków Akademii zrezygnowało z brania udziału w jej spotkaniach. W roku 2005 z kolei z brania udziału w spotkaniach zrezygnował Knut Ahnlund, chcąc zaprotestować przeciwko przyznaniu Nagrody Nobla Elfriede Jelinek. Obecnie od roku 1999 stałym sekretarzem Akademii Szwedzkiej jest Horace Engdahl.
Motto Akademii brzmi Snille och smak (pol. Geniusz i smak).
[edytuj] Obecni członkowie
Akademia Szwedzka ma 18 członków zajmujących tradycyjnie numerowane miejsca:
| Miejsce | Członkowie Akademii | Ur. | Wybrany | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Sten Rudholm | 1918 | 1977 | |
| 2. | Bo Ralph | 1945 | 1999 | |
| 3. | Sture Allén | 1928 | 1980 | Stały sekretarz
1986-99 |
| 4. | Anders Olsson | 1949 | 2008 | |
| 5. | Göran Malmqvist | 1924 | 1985 | |
| 6. | Birgitta Trotzig | 1929 | 1993 | |
| 7. | Knut Ahnlund | 1923 | 1983 | Nieaktywny od 2005 |
| 8. | Jesper Svenbro | 1944 | 2006 | |
| 9. | Torgny Lindgren | 1938 | 1991 | |
| 10. | Peter Englund | 1957 | 2002 | |
| 11. | Ulf Linde | 1929 | 1977 | |
| 12. | Per Wästberg | 1933 | 1997 | |
| 13. | Gunnel Vallquist | 1918 | 1982 | |
| 14. | Kristina Lugn | 1948 | 2006 | |
| 15. | Kerstin Ekman | 1933 | 1978 | Nieaktywna od 1989 |
| 16. | Kjell Espmark | 1930 | 1981 | |
| 17. | Horace Engdahl | 1948 | 1997 | Stały sekretarz |
| 18. | Katarina Frostenson | 1953 | 1992 |
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Akademia Szwedzka (szw.)
- Słownik on-line Akademii Szwedzkiej (szw.)
1. Sten Rudholm • 2. Bo Ralph • 3. Sture Allén • 4. Anders Olsson • 5. Göran Malmqvist • 6. Birgitta Trotzig • 7. Knut Ahnlund • 8. Jesper Svenbro • 9. Torgny Lindgren • 10. Peter Englund • 11. Ulf Linde • 12. Per Wästberg • 13. Gunnel Vallquist • 14. Kristina Lugn • 15. Kerstin Ekman • 16. Kjell Espmark • 17. Horace Engdahl • 18. Katarina Frostenson
| Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów |
300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców |
| Bibliotekarze: załóżcie nam internet! |
2,5 tys. wiejskich bibliotek nie ma dostępu do internetu. Bez tego nie da się zmodernizować placówek - apelują do rządu bibliotekarze. |
| Ekspres Solidarności, odjazd! |
Specjalnym pociągiem z Krakowa do Gdańska pojedzie jutro 200 osób z 44 krajów. Po drodze spotkają m.in. Władysława Bartoszewskiego i zwiedzą Muzeum Powstania Warszawskiego. |
| Mrówki zablokowały granicę Polski z Ukrainą |
Gwałtowne protesty tzw. mrówek na przejściu granicznym w Medyce to reakcja na zmiany przepisów celnych |
| Wojna PiS i przystawek o media publiczne |
Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji. |
| „Testament życia” to nie eutanazja |
Z etycznego punktu widzenia nie ma różnicy pomiędzy niepodłączeniem do aparatury, jeśli pacjent się temu sprzeciwia, a odłączeniem aparatury na jego życzenie - mówi prof. Krzysztof Marczewski. |
| Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu |
Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS |
| Cała polska buduje schetynówki |
2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne. |
| Obama jak Wojtyła |
- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku. |
| Tusk: Awantura o samolot i "Słońce Peru" to porażki roku |
Awantura o rządowy samolot dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed październikowym szczytem UE w Brukseli - to zdaniem premiera Donalda Tuska największy błąd, jaki popełnił w ostatnim roku. |
