Alojzy Horak

Z Wikipedii

Alojzy Horak ps. Nestorowicz, Neuman (ur. 10 sierpnia 1891 w Krakowie, rozstrzelany 12 lutego 1943 w lasach pod Stefanowem) - współorganizator skautingu we Lwowie, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

[edytuj] Działalność niepodległościowa oraz służba Cesarskiej i Królewskiej Armii

W sierpniu 1914 zmobilizowany został do Cesarskiej i Królewskiej Armii. "W 1915 wybuchowy pocisk karabinowy rani go ciężko w goleń, pozbawia mięśni i czyni niezdolnym do służby frontowej. Po wyjściu ze szpitala służy w austriackich jednostkach tyłowych jako dowódca kompanii, ochraniającej linie kolejowe na Wołyniu, i dochodzi tylko do stopnia porucznika"^[1].

[edytuj] Służba w Wojsku Polskim

W 1922 pełnił służbę w Referacie Wyszkolenia Wydziału I Regulaminów i Wyszkolenia Oddziału III Sztabu Generalnego WP. Jego bezpośrednim przełożonym był mjr Marian Porwit. Szefem Wydziału I - ppłk Janusz Gąsiorowski, a szefem Oddziału III - płk SG Marian Kukiel.

W latach 1922-1924 był słuchaczem III Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1924, po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział do Oddziału V Personalnego Sztabu Generalnego WP ^[2]. W czasie służby w SG WP oraz nauki w W.S.Woj. pozostawał oficerem nadetatowym 27 Pułku Piechoty w Częstochowie. W lutym 1926 wyznaczony został na stanowisko szefa sztabu 4 Dywizji Piechoty w Toruniu ^[3].

W 1928 pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. Po awansie na podpułkownika mianowany został dowódcą 73 Pułku Piechoty w Katowicach. W 1932 był szefem Biura Ogólno Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych. Jego przełożonymi byli wówczas: gen. bryg. Tadeusz Kasprzycki, zastępca I wiceministra spraw wojskowych, gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, I wiceminister spraw wojskowych i marszałek Józef Piłsudski, minister spraw wojskowych.

Z dniem 31 maja 1935 przeniesiony został z dyspozycji szefa Biura Personalnego M.S.Wojsk. w stan nieczynny na okres 12 miesięcy ^[4]. Przed wybuchem II wojny światowej sprawował funkcję zastępcy szefa Wojskowego Biura Historycznego, którym był płk dypl. Bronisław Rakowski.

5 września 1939 objął szefostwo biura i kierował jego ewakuacją. Następnego dnia rano przybył do Brześcia, lecz już przed południem udał się z personelem biura oraz Archiwum Wojskowego do Mokran. 7 września w Brześciu, w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza, w obecności mjr. Bolesława Waligóry, złożył meldunek płk dypl. Tadeuszowi Münnich o ewakuacji biura i archiwum. 9 września otrzymał polecenie dalszej ewakuacji biura i archiwum, transportem kolejowym, z Brześcia do Złoczowa przez Pińsk, Łuniniec, Sarny, Równe, Dubno. Wyjazd z Brześcia nastąpił tego samego dnia wieczorem. Przed odjazdem transportu przekazał szefostwo biura mjr. Ottonowi Laskowskiemu, a sam objął obowiązki szefa sztabu gen. bryg. w st. spocz. Konstantego Plisowskiego, mianowanego dowódcą Zgrupowania "Brześć".

W dniach 14-17 września Zgrupowanie "Brześć" stoczyło walkę z XIX Korpusem Pancernym gen. por. Heinza Guderiana. W nocy z 16 na 17 września zgrupowanie wycofało się z twierdzy w rejon Kodnia. Tam gen. Plisowski przekazał dowództwo zgrupowania ppłk. dypl. Horakowi, który podjął marsz w kierunku południowo-zachodnim na Janów Lubelski. 25 września grupa znalazła się w lasach na zachód od Krasnegostawu. Podpułkownik Horak podporządkował się płk Władysławowi Filipkowskiemu. 27 września zgrupowanie przesunęło się w rejon Bychawa-Żółkiewka. Tam weszło w skład Grupy płk dypl. Tadeusza Zieleniewskiego. 29 września w Janowie Lubelskim zgrupowanie stoczyło krwawe walki z pododdziałami niemieckiej 27 Dywizji Piechoty. 2 października w rejonie Domostawa-Momoty Górne Grupa płk dypl. Zieleniewskiego złożyła broń przed sowietami.

W latach 1940-1942 był komendantem warszawskiego Okręgu ZWZ. W 1942 został aresztowany, a 12 lutego 1943 rozstrzelany przez Niemców w lasach pod Stefanowem.

[edytuj] Awanse:

• podporucznik
• porucznik
• kapitan 2 marca 1920 warunkowo do zakończenia praz przez Komisję Weryfikacyjną z dniem 1 grudnia 1919 ^[5]
• major zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 273 lokatę w korpusie oficerów zawodowych piechoty)
• podpułkownik 23 stycznia 1928 ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 59 lokatą (w 1932 zajmował 48 lokatę)
• pułkownik

[edytuj] Ordery i odznaczenia:

• Krzyż Niepodległości
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1932)
• Krzyż Walecznych – trzykrotnie
• Srebrny Krzyż Zasługi (1925)
• Order Krzyża Grunwaldu II klasy (pośmiertnie 1946)
• Śląska Wstęga Waleczności

[edytuj] Opinie

• Marian Porwit - "(...) major Alojzy Horak, ciekawa i piękna postać wśród oficerów dwudziestolecia. Podchodził do swych obowiązków z maksymalną powagą i skrupulatnością; odszedł do Wyższej Szkoły Wojennej jako słuchacz III promocji lat 1922-1924. Nie skrzyżowały się już nasze drogi życiowe. Pojawi się pozytywnie w historii działań obronnych 1939 roku, weźmie chlubny udział w Armii Krajowej opłacając ten udział najwyższą ceną życia, rozstrzelany przez Niemców."
• Jan Rzepecki - "Wczesną jesienią 1922 r. stanąłem do drugiego konkursowego egzaminu do Wyższej Szkoły Wojennej. Zdawało nas około stu pięćdziesięciu – drugie tyle odpadło przy pierwszym egzaminie odbytym już na wiosnę. Jednym ze starszych wśród zdających teraz był kapitan Alojzy Horak. Tak poznałem tego nieprzeciętnego człowieka, wyróżniającego się inteligencją, kulturą, zdolnościami i czystością charakteru, ale zarazem niewątpliwego pechowca. (…) Horak już dobrze łysiał, był szczupły, słaby fizycznie, cherlactwo nogi utrudniało mu znacznie poruszanie się, zwłaszcza jazdę konną, ale jego ambicja i silna wola sprawiały, że trudno było to zauważyć. Jako dobry harcerz, był bardzo koleżeński i uczynny. Nie pił prawie wcale, nie palił i był bardzo powściągliwy w mowie. Ordynarne słowo nie wychodziło z jego ust. Gdy chciał zakląć lub ożywić swą mowę, używał określeń ze słownika bohaterów Trylogii lub powieściowych wiarusów napoleońskich: sypał wtedy setkami i tysiącami armat, fur beczek i batalionów. Było to bardzo zabawne w ustach człowieka dwudziestego wieku. Ale choć usposobienie miał pogodne i lubił lekko a inteligentnie zażartować, to w gruncie rzeczy Horak był poważny i bardzo serio odnosił się do naszych zajęć, nawet od ich czysto formalnej strony. (…)"

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Jan Rzepecki, Wspomnienia i przyczynki historyczne, s. 258.
2. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 103 z 02.10.1924 r., s. 568.
3. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 16.02.1926 r.
4. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 8 z 01.06.1935 r.
5. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 20.03.1920 r.

[edytuj] Źródła:

• Marian Porwit, Spojrzenia poprzez moje życie, Warszawa 1986, ISBN 83-07-01535-9, wyd. I, s. 282.
• Jan Rzepecki, Wspomnienia i przyczynki historyczne, „Czytelnik”, Warszawa 1983, wyd. II rozszerzone, ISBN 83-07-00871-9, ss. 250-288.
• Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 13, 189, 347.
• Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 118, 168.
• Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 22, 430.
• Historia 73 Pułku Piechoty
• Relacja mjr. Bolesława Waligóry z działalności Archiwum Wojskowego od 31 sierpnia do 17 września 1939 r., oprac. Zygmunt Kozak, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 24, Warszawa 2001.
• Jan Wróblewski, Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” 1939, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07699-6.

Hall: obniżenie wieku szkolnego pomoże... rodzicom

Minister edukacji narodowej Katarzyna Hall uważa, że obniżenie wieku szkolnego jest korzystne dla rodziców.

Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala.

Jak były komisarz Warszawy zarobił 6 milionów złotych

PRZEGLĄD PRASY. W ciągu trzech lat z drugorzędnej funkcji sekretarza Warszawy został prezesem Ciechu i milionerem - "Dziennik" opisuje karierę byłego komisarza stolicy za rządów PiS Mirosława Kochalskiego.

"Nasz Dziennik": Miasto może zbankrutować

Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.

Będą namawiać emigrantów do powrotu

Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".

Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka

Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego

Mniejszy klub PiS

Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI.

Sześciolatki do szkoły? Stop!

Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy

Wywozili dopalacze

Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja.

BBN krytykuje zmiany w armii

Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN.