Ameryka Północna

Z Wikipedii

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Spis treści 1 Dane geograficzne 2 Ludność 3 Podział polityczny Ameryki Północnej 3.1 Państwa 3.2 Terytoria zależne 4 Regiony fizycznogeograficzne

[edytuj] Dane geograficzne

Od zachodu Amerykę Północną otacza Ocean Spokojny, od północy Ocean Arktyczny, a od wschodu Ocean Atlantycki. Ameryka Północna od Azji oddzielona jest Cieśniną Beringa. Na południu łączy się z Ameryką Południową. Południowa część nazywana jest Ameryką Łacińską.

Najdalej wysunięte punkty kontynentu:

• na północy - Przylądek Morris Jesup (83°40'N),
• na południu - Wyspa Kokosowa (5°32'S),
• na zachodzie - Przylądek Wrangla (172°25'W),
• na wschodzie - Przylądek Północno-Wschodni (11°00'E).

Skrajne punkty lądowej części Ameryki Północnej:

• na północy - Przylądek Murchisona (71°58'N),
• na południu - Przylądek Mariato (7°12'S),
• na zachodzie - Przylądek Księcia Walii (168°04'W),
• na wschodzie - Przylądek Saint Charles (55°40'E).

Rozciągłość południkowa 7,2 tys. km, równoleżnikowa 6,8 tys. km. Kontynent silnie rozczłonkowany, długość linii brzegowej 75 600 km. 8,3% Ameryki Północnej stanowią półwyspy, a 16,7% - wyspy. Największymi półwyspami są:

• Labrador - 1430 tys. km²,
• Jukatan - 150 tys. km²,
• Kalifornijski - 144 tys. km²,
• Floryda - 110 tys. km²,
• Melville'a - 63 tys. km²,
• Seward - 50 tys. km²,
• Nowa Szkocja - 45 tys. km²,
• Alaska - 45 tys. km².

Do największych wysp opisywanego kontynentu należą:

• Grenlandia - 2160 tys. km² (największa wyspa świata),
• Ziemia Baffina - 507 tys. km²,
• Wyspa Wiktorii - 217 tys. km²,
• Wyspa Ellesmere'a - 196 tys. km²,
• Nowa Fundlandia - 112 tys. km²,
• Kuba - 105 tys. km²,
• Wyspy Królowej Elżbiety.

W Ameryce Północnej zaznacza się przewaga gór i wyżyn nad nizinami - średnia wysokość 781 m. Najwyższym punktem jest McKinley (6194 m) w Kordylierach, natomiast najniższy znajduję się w Dolinie Śmierci (86 m p.p.m.). Ponad 64% powierzchni leży powyżej 300 m. Wzdłuż zachodnich brzegów Kordyliery (aktywne sejsmicznie) z wewnętrznymi wyżynami (Kolorado, Meksykańska), wewnątrz Wielkie Równiny i Niziny Wewnętrzne, na wschodzie Appalachy. Wybrzeża zachodnie nizinne. Klimat od okołobiegunowego na północy przez umiarkowany, podzwrotnikowy i zwrotnikowy do równikowego w Ameryce Środkowej. W Kordylierach klimaty górskie. Głównymi rzekami są: Missisipi z Missouri, Mackenzie, Jukon, a jeziorami: Górne, Huron, Michigan, Wielkie Jezioro Niedźwiedzie, Wielkie Jezioro Niewolnicze, Erie. Na północy pustynie arktyczne, tundra, lasy iglaste, ku południu przechodzą w lasy mieszane i liściaste, w części środkowej prerie, na pd.-zach. półpustynie i pustynie. W Kordylierach górskie lasy iglaste i roślinność alpejska, na wybrzeżach Ameryki Środkowej lasy równikowe. Fauna zróżnicowana: wół piżmowy, renifer karibu, jeleń wirginijski, niedźwiedzie (baribal, grizzly), bizon (w rezerwatach).

[edytuj] Ludność

Amerykę Północną zamieszkuje 524 mln ludzi (dane z 2007 roku), co stanowi około 8% ludności świata, głównie biali, czarni i Indianie. Gęstość zaludnienia jest niewielka w porównaniu do średniej gęstości zaludnienia świata i wynosi 21,5 osoby/km². Rozmieszczenie ludności jest bardzo nierównomierne i jest następstwem silnego zróżnicowania warunków środowiska przyrodniczego. Najbardziej zaludnione tereny to: Bermudy - 1189 osób/km2 (1994) i Barbados 607 osób/km2 (1994), a najmniej zaludnione tereny to obszar Grenlandii (0,2 osób/km2 - 1992) i Kanada - 3 osoby/km2 (1994). Szczególnie ważnym czynnikiem wpływającym na rozmieszczenie ludności jest fakt, że ogromna powierzchnia kontynentu znajduje się pod wpływem klimatów: polarnego, subpolarnego i umiarkowanie chłodnego, co znacząco ogranicza możliwość trwałego egzystowania człowieka na północy. Kolejnym obszarem o niewielkiej koncentracji ludności są Kordyliery wraz z kotlinami śródgórskimi, a także obszary pustynne i półpustynne. W Ameryce Północnej można również wskazać obszary o wysokiej koncentracji ludności, np. pogranicze kanadyjsko-amerykańskie, północny-wschód Stanów Zjednoczonych, niektóre odcinki wybrzeża Oceanu Spokojnego a także tereny ciągnące się od Meksyku po Gwatemalę. Państwami o największej gęstości zaludnienia w Ameryce Północnej są kraje wyspiarskiej części Ameryki Środkowej.

[edytuj] Podział polityczny Ameryki Północnej

[edytuj] Państwa

Lp.	Państwo	Stolica	Powierzchnia (w km²)	Ludność (1 lipca 2005)
1	Antigua i Barbuda	Saint John's	442	68 722
2	Bahamy	Nassau	13 940	301 790
3	Belize	Belmopan	22 966	279 457
4	Dominika	Roseau	754	69 029
5	Dominikana	Santo Domingo	48 730	8 950 034
6	Grenada	Saint George's	344	89 502
7	Gwatemala	Gwatemala	108 890	14 655 189
8	Haiti	Port-au-Prince	27 750	8 121 622
9	Honduras	Tegucigalpa	112 090	6 975 204
10	Jamajka	Kingston	10 991	2 731 832
11	Kanada	Ottawa	9 976 140	32 805 041
12	Kostaryka	San José	51 100	4 016 173
13	Kuba	Hawana	100 860	11 346 670
14	Meksyk	Meksyk	1 972 550	106 202 903
15	Nikaragua	Managua	129 494	5 465 100
16	Panama	Panama	78 200	3 039 150
17	Saint Kitts i Nevis	Basseterre	261	38 958
18	Saint Lucia	Castries	616	166 312
19	Saint Vincent i Grenadyny	Kingstown	389	117 534
20	Salwador	San Salvador	21 040	6 704 932
21	Stany Zjednoczone	Waszyngton	9 631 418	300 165 500
22	Trynidad i Tobago	Port of Spain	5 128	1 088 644

[edytuj] Terytoria zależne

• Anguilla
• Antyle Holenderskie
• Aruba
• Bermudy
• Brytyjskie Wyspy Dziewicze
• Grenlandia
• Gwadelupa
• Kajmany
• Martynika
• Montserrat
• Navassa
• Portoryko
• Saint-Barthélemy
• Saint-Martin
• Saint-Pierre i Miquelon
• Turks i Caicos
• Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

[edytuj] Regiony fizycznogeograficzne

• Tarcza Kanadyjska
  • Karaiby (Indie Zachodnie)

Zginął 12-latek rażony prądem

12-letni chłopiec rażony prądem zginął we Wrocławiu. Z niewiadomych przyczyn spadł z wiaduktu kolejowego na trakcję elektryczną. Do wypadku doszło wieczorem na wrocławskim Nowym Dworze.

O. Rydzyk: Maszyny gotowe do startu. Zaczynamy odwierty

Rozpoczęcie 1 września prac wiertniczych w celu poszukiwań złóż geotermalnych w Toruniu zapowiedział w piątek w Radiu Maryja i Telewizji Trwam o. Tadeusz Rydzyk.

Szpitalny kontratak PiS Dornem i Balickim

PiS montuje wielką koalicję przeciw rządowemu pakietowi ustaw zdrowotnych. Liczy na to, że zbierze całą opozycję, a może nawet PSL. Rząd zaś szykuje ostatni projekt z pakietu zdrowotnego. Ten o oddłużeniu

Konkurencja dla Radia Maryja?

Jezuici założyli radio internetowe Rewelacja adresowane nie tylko do zaangażowanych katolików

Bujak, Frasyniuk i Lis piszą skargę na IPN do ministra sprawiedliwości

A minister Zbigniew Ćwiąkalski wzywa na dywanik szefa IPN Janusza Kurtykę

...ni dzieci nam germanił

Szkoła nie dla sześciolatków? Prezydent Kaczyński może zatrzymać reformę, bo boi się germanizacji

Łowy na przedszkolanki rozpoczęte

Dziećmi w przedszkolach w Krakowie zajmują się emeryci, bo brakuje młodych przedszkolanek. Dlatego nauczycielom szkolnym, którzy zdecydują się przekwalifikować, miasto zrefunduje studia uzupełniające

Trąba powietrzna nad Ustką

Po godzinie 19.30 nad Ustką pojawiła się trąba powietrzna - informują internauci. Jak relacjonują, trąba nie sięgnęła ziemi. Zniknęła po ok. 15 minutach.

Odpowiedzą za szantażowanie księdza

Policja zatrzymała trzy osoby zamieszane w seks-aferę na plebanii na Błoniu. Co będzie z uwikłanym w nią księdzem? Zdecyduje biskup Jan Tyrawa.

TVN pozywa Macierewicza

Telewizja TVN pozwała b. szefa Komisji Weryfikacyjnej WSI Antoniego Macierewicza. Według stacji Macierewicz w czwartkowym wywiadzie dla "Rzeczpospolitej" naruszył reputację TVN S.A. Telewizja domaga się odwołania zarzutów i 100 tys. zł na cele społeczne.