Anatol Lewicki
Z Wikipedii
Anatol Lewicki (ur. 4 kwietnia 1841 w Prysowce koło Zborowa, zm. 25 kwietnia 1899 w Krakowie), historyk mediewista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Syn Grzegorza Lewickiego – proboszcza greckokatolickiego. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnopolu, rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim (1862-1866). W latach 1867-1879 mieszkał w Przemyślu. Był nauczycielem gimnazjalnym, uczył historii Austrii i Polski, geografii i języka niemieckiego. Publikował artykuły w Sprawozdaniach z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności, Muzeum, Przewodniku Naukowym i Literackim. Działał w Towarzystwie Pedagogicznym, w latach 1875-1879 był członkiem Wydziału Powiatowego Rady Szkolnej, zasiadał także w Radzie Miejskiej Przemyśla. W 1875 został doktorem filologii. W 1879 został nauczycielem IV gimnazjum we Lwowie.
W dniu 27 czerwca 1883 został mianowany profesorem w katedrze historii austriackiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1887 został profesorem zwyczajnym historii austriackiej. W roku akademickim 1894-1895 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filologicznego, w roku następnym został prodziekanem. Od 1883 działał w Komisji Historycznej Akademii Umiejętności w Krakowie, w 1889 został sekretarzem komisji. 30 listopada 1889 został członkiem korespondentem Akademii Umiejętności. Od 1888 był członkiem komisji egzaminacyjnej dla kandydatów na nauczycieli gimnazjalnych i szkół realnych, a rok później został członkiem Komisji Centralnej dla badań i zachowania zabytków sztuki i pomników historii. Działał w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Wyższych, w 1894 wybrany został na członka Wydziału Koła Krakowskiego Towarzystwa.
W 1895 na jednym z posiedzeń Wydziału Filologicznego UJ dostał ataku serca. Kłopoty zdrowotne ograniczyły jego aktywność zawodową. Zmarł 25 kwietnia 1899, pochowano go na cmentarzu Rakowickim.
[edytuj] Poglądy
Reprezentował Krakowską Szkołę Historyczną. Za głównych sprawców procesów historycznych uważał jednostki, zwłaszcza monarchów. Unaukowienie historii postrzegał jako oparcie badań historycznych na możliwie szerokiej podstawie źródłowej.
W pierwszym okresie działalności naukowej poświęcił się badaniom historii polskiej okresu piastowskiego. Najważniejszymi pracami tego okresu jest pierwsza biografia Mieszka II, w której zrewidował dotychczasowy sposób przedstawiania tego władcy w historiografii polskiej i praca poświęcona koronacji na króla polskiego Wratysława II w 1086 roku. Później zajął się studiami nad XV wiekiem. Jego praca Powstanie Świdrygiełły została nagrodzona 13 kwietnia 1890 I nagrodę w konkursie im. J. U. Niemcewicza organizowany przez Towarzystwo Historyczno-Literackie.
W 1884 wydał Zarys historyi Polski i krajów ruskich z nią połączonych. Podręcznik ten w maju 1885 został przez Radę Szkolną Krajową polecony do użytku szkolnego w klasach wyższych szkół średnich i wyższych prywatnych zakładów żeńskich oraz do bibliotek szkół ludowych. Jeszcze za życia autora był kilkanaście razy wznawiany. W 1895 podręcznik została przetłumaczona na język ukraiński. Był wydawcą źródeł m.in. wydał w 1888 tomy 2 i 3 Indeksu aktów XV wieku oraz Kodeks listów XV wieku.
[edytuj] Ważniejsze prace
- Dzieje narodu polskiego w zarysie, Warszawa 1898;
- Mieszko II, (w:) Rozprawy Akademii Umiejętności Wydziału Filologiczno-Historycznego, t. V, 1876, s. 87-208;
- Obrazki z najdawniejszych dziejów Przemyśla, 1883;
- Powstanie Świdrygiełły, 1892;
- Wstąpienie na tron polski Kazimierza Jagiellońskiego, 1886;
- Zarys historyi Polski i krajów ruskich z nią połączonych, 1884, (kilkanaście wydań min.: Kraków 1897, Warszawa 1920, Londyn 1947, Warszawa 1999) – popularny podręcznik historii Polski;
- Pełna bibliografia prac Lewickiego w Roczniku AU z 1889.
[edytuj] Bibliografia
- Łosowski J., Anatol Lewicki, Przemyśl 1981;
- Mitkowski J., Lewicki Anatol (w:) Polski Słownik Biograficzny, t. 18, 1972, s. 224-225.
| Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka |
Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego |
| Mniejszy klub PiS |
Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI. |
| Sześciolatki do szkoły? Stop! |
Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy |
| Wywozili dopalacze |
Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja. |
| Jedzie Trójka do prezesa |
Radiowa ”Jedynka” już nie chce jeździć do Jarosława Kaczyńskiego nagrywać wywiadów. Zaprosiła prezesa do rozmowy na żywo. A tego prezes nie lubi |
| BBN krytykuje zmiany w armii |
Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN. |
| Nuncjusz Kowalczyk nadal lustrowany |
Abp Józef Kowalczyk przekazał oficerowi wywiadu informację o różnicy zdań hierarchów na temat pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w 1983 r. - twierdzi wczorajsza „Rzeczpospolita”. |
| Akta Pruszkowa na ulicy |
Ponad cztery tysiące dokumentów z trzech prokuratur - w Pruszkowie, Warszawie i Rzeszowie - leżało na chodniku w podwarszawskim Komorowie. |
| Pożar kamienicy przy ulicy Struga 32 |
Około 30 osób ewakuowano z dwóch budynków przy radomskiej ulicy Struga. Przyczyną pożaru był prawdopodobnie wybuch butli z gazem. |
| Skoczył do Wisły. Zmarł z wyziębienia |
Policjanci i strażacy wyciągnęli z Wisły mężczyznę, który skoczył z Mostu Łazienkowskiego. Wyziębiony, w ciężkim stanie odwieziony został do szpitala. Zmarł po godzinie 21. |
