Arka Bożek

Z Wikipedii

Arkadiusz Bożek szerzej znany jako Arka Bożek (ur. 12 stycznia 1899 w Raciborzu-Markowicach, zm. 28 listopada 1954) – trybun ludowy i działacz polski na Śląsku Opolskim.

Urodził się w rodzinie chłopskiej jako syn Karola i Bernardyny ze Sławików. W dzieciństwie mówił po czesku i po polsku, ukończył niemiecką szkołę podstawową, dokształcał się w szkole wieczorowej. Przebudzenie narodowe miało u niego miejsce dzięki lekturze powieści "Krzyżacy" Henryka Sienkiewicza w języku niemieckim i wizycie na odsłonięciu Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie w 1910 roku.

W latach I wojny światowej walczył jako ochotnik w wojsku niemieckim we Francji i Włoszech. Na froncie zachodnim został czterokrotnie ranny, za odwagę awansował do stopnia sierżanta i w kontaktach z socjalistami nabrał lewicowych przekonań. Gdy powrócił do rodzinnych Markowic, przejął po rodzicach 9-hektarowe gospodarstwo, ożenił się z Jadwigą Komor, organizował spółdzielczość oraz zajął się działalnością polityczną.

Początkowo interesował się Związkiem Spartakusa kierowanym w Raciborzu przez Tomasza Pilarskiego, ale zerwał z nim w związku ze stanowiskiem organizacji na sprawy narodowe. Następnie związał się z polskim ruchem narodowym. W 1919 roku został polskim radnym gminy Markowice.

Dzięki Sylwestrowi Janoszy wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i został dowódcą 2 kompanii 4 pułku raciborskiego. W czasie I powstania śląskiego w porozumieniu z POW Górnego Śląska, wysadził strategiczny most na Odrze. W dniu 2 maja 1920 roku walczył z niemieckimi bojówkami w Raciborzu.

Uczestniczył w przygotowaniach do plebiscytu w 1921 roku. W III powstaniu śląskim był łącznikiem z aliancką Komisją Międzysojuszniczą.

[edytuj] Działalność w Republice Weimarskiej i III Rzeszy (1922-1939)

Gdy po podziale Śląska został delegatem w Polsko-Niemieckiej Komisji Mieszanej ds. Górnego Śląska, zyskał sobie szacunek również drugiej strony swoim obiektywizmem i ugodowością. Od 1923 r. aktywnie działał we władzach naczelnych Związku Polaków w Niemczech. W 1924 roku wybrano go wójtem Markowic (niechętnie nastawione do niego władze niemieckie zwlekały z zatwierdzeniem tego faktu do 1927 roku). W tym samym roku zyskał mandat posła na sejmiki: prowincjonalny w Opolu i powiatowy w Raciborzu kandydując z ramienia Polsko-Katolickiej Partii Ludowej.

Zajmował się również publicystyką - w 1924 roku napisał dwie sztuki teatralne wyszydzające politykę niemiecką wobec Polaków na Śląsku. Wydał też broszurę pt. "Co chłopa boli na Śląsku Opolskim?" o charakterze lewicowym oraz książeczkę pt. "Po 15 lipca 1937 roku" dotyczącą obaw Ślązaków w związku z wygaśnięciem umowy genewskiej gwarantującej prawa mniejszościom narodowym na terenie rejencji opolskiej.

W dniu 31 grudnia 1938 roku niemieckie Gestapo nakazało Bożkowi w ciągu 4 tygodni opuścić Śląsk. Wyjechał do Berlina i tam pracował w centrali Związku Polaków w Niemczech raz po raz wygłaszając odczyty związane ze sprawami Śląska.

W styczniu 1939 opublikował w Berlinie znany artykuł pt. "Arka Bożek do ludu polskiego w Niemczech" wzywający do oporu przed germanizacją. 29 maja 1939 roku Gestapo dokonało nieudanego zamachu na jego życie, w związku z czym ewakuował się w następnym miesiącu do Chojnic, a potem do Katowic.

[edytuj] Emigracja (1939-1945)

We wrześniu 1939 roku wyjechał z kraju, dotarł do Francji, gdzie 21 grudnia 1939 został mianowany przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza członkiem Rady Narodowej RP. Następnie wybrał się razem z gen. Józefem Hallerem do USA celem nawiązania łączności z tamtejszą emigracją.

[edytuj] Okres po 1945 roku

Po zakończeniu wojny Bożek wrócił na Śląsk i został mianowany wicewojewodą śląsko-dąbrowskim. W tym czasie był członkiem PSL, a od 1947 roku SL. Był także zastępcą pełnomocnika rządu na Śląsk Opolski, gdzie kierował akcją weryfikacyjną i osadniczą. Często stawał w obronie miejscowej ludności, zarówno przed bezmyślnością władz, jak i agresją nowoprzybyłych Polaków.

Sprawował mandat posła do Krajowej Rady Narodowej i Sejmu Ustawodawczego oraz szefował zarządowi Towarzystw Uniwersytetów Ludowych.

Po 1948 roku w ramach "walki z przedwojenną reakcją" zaczęto go odsuwać od działalności publicznej.

Zmarł w 1954 roku w Katowicach po długiej ciężkiej chorobie. Pośmiertnie w 1957 r. ukazały się jego "Pamiętniki", które otrzymały nagrodę pisma "Polityka".

Został pochowany w Katowicach na cmentarzu przy ulicy Sienkiewicza.

Ruszył proces prześladowcy młodej dentystki

Proces bezrobotnego Sebastiana W., który przez ponad rok miał nękać dwudziestokilkuletnią dentystkę, a także jej ojca i znajomego rozpoczął się dziś przed warszawskim sądem rejonowym. Oskarżony swe działania tłumaczył przed sądem "zakochaniem", nie przyznał się do przestępstw.

Zarzuty dla dwóch pracowników prezydenta Karnowskiego

Prokuratura postawiła zarzuty sekretarzowi miasta oraz kierowcy prezydenta Sopotu, Jacka Karnowskiego. Obaj mieli brać udział w ustawieniu przetargu na auto dla prezydenta.

Warszawa się wali: most z dziurą na wylot

Od piątku nie można jeździć przez mostek na Kanale Żerańskim w Kobiałce - oberwał się z niego kawałek betonu z jezdnią. Pogotowie drogowe w ostatniej chwili zawróciło dwie betoniarki zmierzające na pobliską budowę. Zarząd Transportu Miejskiego musiał wycofać autobusy

Pogoda na weekend: będzie zimno i spadnie śnieg

Przed intensywnymi opadami śniegu oraz oblodzeniem na drogach ostrzega Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Utrudnienia komunikacyjne mogą wystąpić już w piątek po południu.

28 osób oskarżonych o fałszowanie list poparcia przed wyborami

28 osób z Rybnika i okolic zostało oskarżonych o złamanie prawa przy zbieraniu i sporządzaniu list poparcia dla kandydatów na posłów w wyborach do Sejmu w 2005 roku.

Złożono kwiaty pod tablicą górników poległych w "Halembie"

Modlitwą i złożeniem kwiatów przed tablicą z nazwiskami poległych w kopalni "Halemba" w Rudzie Śląskiej górników zakończyły się obchody rocznicy katastrofy w tej kopalni sprzed dwóch lat.

Wadowice: Uciekł więzień, policja apeluje o pomoc

25-letni więzień Zakładu Karnego w Wadowicach uciekł podczas wykonywania pracy poza murami wiezienia. Policja prosi osoby, które widziały uciekiniera, o kontakt pod numerem (0-33) 8729200.

Małkowski: prawda jest moją tarczą

Czesław Jerzy Małkowski, który stracił stanowisko prezydenta Olsztyna w niedzielnym referendum, podziękował mieszkańcom za udzielone mu wsparcie i po raz kolejny zapewnił, że udowodni swą niewinność przed niezawisłym sądem.

Ruszył proces: Szef NBP domaga się przeprosin od prezydent Warszawy

Przed stołecznym sądem ruszył proces, który prezes NBP Sławomir Skrzypek wytoczył prezydent Warszawy Hannie Gornkiewicz-Waltz. Skrzypek żąda przeprosin za podanie informacji, że w 2003 r. spóźnił się z złożeniem oświadczenia majątkowego.

Kim jest Elżbieta Kruk?

Zasłynęła przede wszystkim jako budząca kontrowersje szefowa Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Elżbieta Kruk jest jedną z najbliższych współpracownic Lecha Kaczyńskiego. To także jedna z czołowych działaczek PiS i współzałożycielka tej partii. Zawsze lojalna wobec prezydenta jest jedną z nielicznych osób, którym Lech Kaczyński faktycznie ufa.