Bajt (informatyka)
Z Wikipedii
| Wielokrotności bajtów | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Przedrostki dziesiętne (SI) |
Przedrostki binarne (IEC 60027-2) |
||||
| Nazwa | Symbol | Mnożnik | Nazwa | Symbol | Mnożnik |
| bajt | B | 100 | bajt | B | 20 |
| kilobajt | KB/kB | 103 | kibibajt | KiB/kiB | 210 |
| megabajt | MB | 106 | mebibajt | MiB | 220 |
| gigabajt | GB | 109 | gibibajt | GiB | 230 |
| terabajt | TB | 1012 | tebibajt | TiB | 240 |
| petabajt | PB | 1015 | pebibajt | PiB | 250 |
| eksabajt | EB | 1018 | eksbibajt | EiB | 260 |
| zettabajt | ZB | 1021 | zebibajt | ZiB | 270 |
| jottabajt | YB | 1024 | jobibajt | YiB | 280 |
Bajt (ang. byte - kęs) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z bitów.
W praktyce przyjmuje się, że jeden bajt to 8 bitów, choć to nie wynika z powyższej definicji. Aby uniknąć niejednoznaczności, jednostka składająca się z ośmiu bitów zwana jest również oktetem. Bywa też że "bajt" definiuje się jako 8 bitów, najmniejszą adresowalną jednostkę pamięci nazywając znakiem.
W pierwszych komputerach bajt mógł mieć również 4, 6, 7, 9 czy 12 bitów. Ośmiobitowy bajt po raz pierwszy pojawił się pod koniec 1956 roku, a został rozpowszechniony i uznany za standard w 1964 r. po tym jak IBM wprowadził System/360. W starszych maszynach nie stosowano pojęcia bajt ani oktet, najmniejszą jednostką było słowo maszynowe (np. 24-bitowe w maszynach standardu ICL, jak polskie "Odry", albo 60-bitowe w maszynach CDC czy 36-bitowe w Honeywell). W Odrach serii 1300 rozkazy działające na znakach adresowały pojedynczy znak używając specjalnego dla nich trybu adresowania (dodatkowych 2 bitów adresu znaku w słowie).
Bajt 8-bitowy można podzielić na dwie połówki 4-bitowe nazywane tetradami (bądź nibblami od ang. nibble - kąsek). Rozróżniamy mniej znaczącą (dolną) i bardziej znaczącą (górną) tetradę. Spotyka się też określenie strefa i cyfra wywodzące się od kodowania znaków kodem EBCDIC, oznaczające odpowiednio starszą i młodszą tetradę.
Spis treści |
[edytuj] Oznaczenia
Najczęściej stosowanym skrótem dla bajtu jest wielka litera "B" (w odróżnieniu od bitu oznaczanego małą literą "b"). Takie oznaczenie koliduje wprawdzie z oznaczeniem bela, ale nie sprawia to większych problemów, ponieważ bela używa się przeważnie z przedrostkiem decy- (decybel – dB), którego to przedrostka (podobnie jak innych podwielokrotności) nie stosuje się dla bajtów.
Można się także spotkać z oznaczeniem bajtu małą literą "b" (bit oznacza się wtedy słowem "bit"), które jednak wprowadza konflikt z najczęstszym oznaczeniem bitu.
[edytuj] Wielokrotności
Praktycznie używane przedrostki na oznaczenie wielokrotności bajtu to:
1 kB = 1024 B (kB - kilobajt)
1 MB = 1024 kB (MB - megabajt)
1 GB = 1024 MB (GB - gigabajt)
1 TB = 1024 GB (TB - terabajt)
1 PB = 1024 TB (PB - petabajt)
1 EB = 1024 PB (EB - eksabajt)
1 ZB = 1024 EB (ZB - zettabajt)
1 YB = 1024 ZB (YB - jottabajt)
1 BB = więcej niż 1024 YB (jednostka hipotetyczna o nieustalonej wielkości, BB - brontobajt)
Warto zauważyć, że stosowanie przedrostków kilo, mega, giga i tera (oraz większych) w tej terminologii jest niezgodne z określeniami układu SI (np. kilo w układzie SI oznacza 1000, a nie 1024, jak stosuje się dla bajtów). Jest to częstym źródłem nieporozumień zwłaszcza co do faktycznej pojemności dysków oraz prędkości urządzeń sieciowych (podawanych w bitach), których producenci z powodów marketingowych wolą oznaczać zgodnie z układem SI.
| Prefiks | Nazwa | Znaczenie SI | Znaczenie dwójkowe | Różnica wielkości |
|---|---|---|---|---|
| k | kilo | 103 = 10001 | 210 = 10241 | 2.40% |
| M | mega | 106 = 10002 | 220 = 10242 | 4.86% |
| G | giga | 109 = 10003 | 230 = 10243 | 7.37% |
| T | tera | 1012 = 10004 | 240 = 10244 | 9.95% |
| P | peta | 1015 = 10005 | 250 = 10245 | 12.59% |
| E | eksa | 1018 = 10006 | 260 = 10246 | 15.29% |
[edytuj] Próby rozwiązania
W celu odróżnienia przedrostków o mnożniku 1000 od przedrostków o mnożniku 1024, już w styczniu 1997 r. pojawiła się propozycja ujednoznacznienia opracowana przez IEC, polegająca na dodawaniu litery "i" po symbolu przedrostka dwójkowego, oraz "bi" po jego nazwie. Przedrostki dwójkowe wyglądałyby wtedy następująco:
Symbol Nazwa Mnożnik Mnożnik (dziesiętnie) Ki kibi 10241 1 024 Mi mebi 10242 1 048 576 Gi gibi 10243 1 073 741 824 Ti tebi 10244 1 099 511 627 776 Pi pebi 10245 1 125 899 906 842 624 Ei eksbi 10246 1 152 921 504 606 846 976 Zi zetta 10247 1 180 591 620 717 411 305 472 Yi jatta 10248 1 209 010 515 857 533 350 334 464
i wtedy:
1 KiB = 1024 B (KiB - kibibajt)
1 MiB = 1024 KiB (MiB - mebibajt)
1 GiB = 1024 MiB (GiB - gibibajt)
1 TiB = 1024 GiB (TiB - tebibajt)
1 PiB = 1024 TiB (PiB - pebibajt)
1 EiB = 1024 PiB (EiB - eksbibajt)
1 ZiB = 1024 EiB (ZiB - zettabajt)
1 YiB = 1024 ZiB (YiB - jottabajt)
Jednak ta propozycja rozwiązania problemu niejednoznaczności przedrostków nie została przyjęta przez wszystkie środowiska.
[edytuj] Zobacz też:
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zima przyszła wcześnie - Polska pod śniegiem |
Śnieg spadł niemal w całym kraju. Po nocnych opadach na Warmii i Mazurach panują trudne warunki jazdy. Pomimo bezustannej pracy 40 pługów i piaskarek drogi pozostają niebezpieczne. W województwie zachodniopomorskim śnieg zniszczył linie energetyczne. Bez prądu pozostaje 10 tysięcy osób. |
