Biom
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Biom – rozległy obszar o podobnym klimacie, charakterystycznej szacie roślinnej i szczególnym świecie zwierzęcym. Typ roślinności biomu jest charakterystyczny, choć skład gatunkowy może być różny w zależności od położenia geograficznego i historii flory. Podobnie rzecz się ma ze składem gatunkowym zwierząt. O zaliczeniu różnych obszarów do tego samego biomu decyduje podobieństwo fizjonomiczne, a nie pokrewieństwo zasiedlających je organizmów i ich zespołów (które to pokrewieństwo z kolei decyduje o wydzielaniu państw zoogeograficznych i fitogeograficznych).
Przyczyną pewnego zamieszania w terminologii ekologicznej dotyczącej tego tematu jest fakt, że ekolodzy anglojęzyczni czasem używają wymiennie określenia biom i formacja roślinna. W ujęciu powszechnie przyjętym biom jest pojęciem abstrakcyjnym, rodzajem kategorii, grupującej jednostki niższe. Jednakże należy pamiętać, że zespoły wchodzące w skład poszczególnych biomów mogą w ogóle nie być spokrewnione. Przykładem mogą być lasy liściaste Ameryki Północnej i Południowej. Wchodzą one w skład biomu las strefy umiarkowanej, jednakże niektóre gatunki w nich występujące nie są ze sobą spokrewnione. Podobnie ma się rzecz z biomem pustynia, który zawiera w sobie zupełnie odmienne pod względem składu gatunkowego pustynie Australii i Afryki. Im mniej barier oraz im krótsza izolacja różnych obszarów tego samego biomu, tym wikaryzujące (tj. odpowiadające sobie) gatunki są bliżej spokrewnione. Np. flora i fauna makii europejskiej i azjatyckiej są niemal takie same, od flory i fauny chaparralu różni się nieznacznie (np. występują inne gatunki z tego samego rodzaju, gdyż wyewoluowały od wspólnych przodków zasiedlających Laurazję, a różnią się dość mocno od odpowiednich formacji, np. fynbosu, których flory i fauny wyewoluowały pod przodków zasiedlających Gondwanę.
Większe biomy wyróżnia się na podstawie roślinności i dużych zwierząt, często ssaków.
Spis treści |
[edytuj] Rodzaje biomów
Najprostszy klasyfikacja biomów podział na lądowe i wodne. Ze względu na strefowość dzieli się natomiast biomy na:
- strefowe (zonalne)
- niestrefowe (azonalne)
- pozastrefowe (ekstrazonalne)
- międzystrefowe (intrazonalne)
[edytuj] Biomy na kuli ziemskiej
[edytuj] Pustynie lodowe
Klimat: polarny - istnieje tutaj noc polarna i dzień polarny. Temperatura poniżej 0°C.
Rośliny: Brak
Zwierzęta: Kryl, ryby, foki, pingwiny, mewy, albatrosy.
Działalność człowieka: Badana przez naukowców.
[edytuj] Tundra
Klimat: subpolarny - zima mroźna i długa, chłodne i krótkie lata.
Rośliny: Mchy, porosty, trawy, krzewinki: różne karłowate gatunki wierzb, brzóz, borówki.
Zwierzęta: Renifery, woły piżmowe, zając bielak, sowa śnieżna, lisy polarne, łasicowate, wilki.
Działalność człowieka: Wydobywa się tu gaz ziemny i ropę naftową.
Położenie: Północne i południowe skraje Ameryki, północny skraj Eurazji, przybrzeżne części Antarktyki.
[edytuj] Tajga
Klimat: umiarkowany chłodny kontynentalny - długa mroźna i śnieżna zima.
Rośliny: borówki, grzyby, mchy, iglaste.
Typy roślinności: tajga ciemna, tajga jasna, torfowiska.
Zwierzęta: Dużo rodzajów ptaków, łosie, rosomaki, niedźwiedzie, lisy, wilki, rysie, borsuki, gronostaje.
Działalność człowieka: Wydobywa się tu ropę naftową, węgiel kamienny, złoto, rudy metali i drewno.
Położenie: Północna część Ameryki Północnej, Azji oraz północno-wschodnia część Europy.
[edytuj] Lasy liściaste zrzucające liście na zimę
Klimat: umiarkowany ciepły morski lub przejściowy - lato jest ciepłe, a zima łagodna.
Rośliny: Dąb, brzoza, buk, olcha, paprocie, mchy.
Typy roślinności: grądy, bory iglaste i mieszane, łąki, torfowiska.
Zwierzęta: roztocze, ślimaki, żaby, jaszczurki, krety, jeże, ryjówki, ptaki, gryzonie.
Działalność człowieka: Wycinanie lasów, ziemia zajęta pod uprawy.
Położenie: Zajmują znaczną część Europy, Azji i Ameryki Północnej.
[edytuj] Lasy i zarośla twardolistne
Strefa podzwrotnikowa (śródziemnomorska).
Klimat: śródziemnomorski - łagodna i wilgotna zima oraz suche i gorące lato.
Rośliny: dęby, pistacje. Są przystosowane do ograniczonego parowania, więc mają twarde, skórzaste liście. Wydzielają także olejki eteryczne (tymianek, rozmaryn, wawrzyn (laur)).
Typy roślinności: makia, chaparral, fynbos, scrub, lasy świetliste, lasy wawrzynolistne
Zwierzęta: daniele, dzikie owce, kozice, koziorożce, nietoperze.
Działalność człowieka: Uprawia się tu oliwki, winorośl i figowce.
Położenie: Wokół Morza Śródziemnego, Afryka Południowa, Kalifornia, Chile, i Australia.
[edytuj] Stepy
Zwane 'morzem traw'
Klimat: umiarkowany ciepły lub podzwrotnikowy, suchy kontynentalny - gorące, suche lato, zimy mogą być mroźne.
Rośliny: Głównie rośliny zielne, trawy.
Zwierzęta: koń Przewalskiego, osły, pieski preriowe, susły, chomiki, wilki, lisy, orły, sowy, myszołowy.
Działalność człowieka: Na terenach bardziej mokrych uprawia się zboża, soję, kukurydzę, buraki cukrowe oraz marchew. Bardziej suche tereny służą jako pastwiska.
Położenie: Stepy występują w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Południowej.
[edytuj] Pustynie
Klimat: zwrotnikowy skrajnie lub wybitnie suchy, silne nasłonecznienie.
Rośliny: Kaktusy, palmy daktylowe, roślinność jest uboga.
Typy roślinności: pustynie, półpustynie
Zwierzęta: Owady, pająki, skorpiony, jaszczurki, węże, lisy pustynne, wielbłądy, antylopy.
Działalność człowieka: Wydobywanie ropy naftowej.
Położenie: Afryka północna i południowa, zachód Ameryki Północnej, centralna Australia, zachód Ameryki Południowej, Azja środkowa.
[edytuj] Sawanny
Klimat: podrównikowy suchy - dwie pory : pora deszczowa (dłuższa) i pora sucha (krótsza).
Rośliny: Trawy i drzewa (akacje).
Roślinność: sawanna trawiasta, sawanna krzewiasta, sawanna drzewiasta, sawanna parkowa, lasy galeriowe, miombo, caatinga, llanos
Zwierzęta: Owady, zebry, bawoły, nosorożce, słonie, żyrafy, strusie, lwy, lamparty i szakale.
Działalność człowieka: Uprawia się tu proso, kukurydzę, bawełnę oraz orzeszki ziemne.
Położenie : Duże obszary Australii i Afryki. Znajdują się też w południowej części Azji i Ameryki Południowej.
[edytuj] Wilgotne lasy równikowe
Klimat: równikowy wilgotny - brak pór roku. Obfite, całoroczne opady.
Rośliny: Storczykowate, paprocie. Wysokie drzewa.
Typy roślinności: wilgotny las równikowy, las mglisty
Zwierzęta: Goryle, orangutany, papugi, śmiertelnie trujące żaby, motyle, termity, węże, kameleony, gryzonie.
Działalność człowieka: Plantacje kakaowca, bananów, ananasów, kawy, herbaty.
Położenie: Środkowa Afryka, północna Ameryka Południowa, południowa Azja.
[edytuj] Zobacz też
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| 6-latki do szkoły. PiS jest przeciw |
Klub PiS złożył w Sejmie wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, zakładającego m.in. obniżenie wieku obowiązku szkolnego z 7 do 6 lat. - Rząd forsuje reformę edukacji wbrew większości środowisk i wbrew woli wielu rodziców - powiedziała Marzena Machałek z PiS. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |
| Zwłoki torturowanego mężczyzny na śmietniku |
Na jednym z osiedli w Żaganiu (Lubuskie) znaleziono w czwartek okaleczone zwłoki mężczyzny. Wstępne oględziny wykazały, że 29-latek, zanim został zamordowany, był torturowany - poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, Kazimierz Rubaszewski. |
| ”Spóźniłem się na przesłuchanie, bo okradałem sklep” |
Wyjątkowo szczery był 32 letni mężczyzna, który usprawiedliwił swoje spóźnienie na przesłuchanie tym, że po drodze okradł sklep. Ukradzione właśnie ubrania miał jego kolega siedzący w poczekalni. Na dokładkę 32 latek był pod wpływem narkotyków i miał przy sobie heroinę. |
