Broń chemiczna

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Broń chemiczna – jeden z rodzajów broni, w którym podstawowym czynnikiem rażącym jest jakiś związek chemiczny o toksycznych właściwościach. Często termin ten jest utożsamiany z gazami bojowymi, gdyż większość - choć nie wszystkie - rodzaje broni chemicznej, są oparte na związkach, które w temperaturze pokojowej są gazami, lub cieczami o dużych prężnościach par (są wówczas stosowane w postaci aerozolu). Termin "broń chemiczna" ma jednak szersze znaczenie i oprócz samego czynnika rażącego obejmuje też urządzenia i techniki do jego przenoszenia i aplikowania na polu bitwy.

Broń chemiczną dzieli się na dwa ogólne rodzaje:

• bojowe środki trujące (głównie gazy lub lotne ciecze)
• bojowe środki pomocnicze (zapalające, defolianty, lakrymatory)

Bojowe środki trujące, zgodnie z Rezolucją nr 687 ONZ, są uznawane za broń masowego rażenia. Protokół genewski 1925 zakazał stosowania bojowych środków trujących, ale nie rozwijania ich produkcji i przechowywania. Dopiero Konwencja o Broni Chemicznej z 1993 r. ostatecznie zakazała badań, produkcji i przechowywania tych środków w każdej formie.

Spis treści 1 Rodzaje bojowych środków trujących 2 Bojowe środki pomocnicze 3 Historia 3.1 I wojna światowa 3.2 Udokumentowane przypadki użycia broni chemicznej po I wojnie światowej 4 Przykłady broni chemicznej 5 Zobacz też

[edytuj] Rodzaje bojowych środków trujących

Bojowe środki trujące są zwykle silnie toksycznymi związkami chemicznymi, które są gazami w temperaturze pokojowej, lub ew. cieczami, które szybko w tej temperaturze parują tworząc wystarczające z bojowego punktu widzenia stężenie trujących oparów w powietrzu.

Środki te dzieli się zasadniczo na następujące typy:

• środki duszące – zwykle oparte na cyjankach, które na stałe wiążą żelazo hemu i blokują transport tlenu przez krew z płuc do tkanek, powodując tym szybkie obumieranie mózgu i innych kluczowych narządów człowieka na skutek niedotlenienia, co powoduje szybką śmierć; przykładem może być Cyklon B, czyli cyjanowodór - HCN (zastosowany przez wojska niemieckie podczas pierwszej wojny światowej).
• środki parzące – takie jak np. gaz musztardowy (iperyt), które powodują rozległe oparzenia skóry; środki te zwykle nie zabijają, powodują jednak całkowitą niezdolność do walki, masową panikę i konieczność udzielania pomocy masom poparzonych żołnierzy, co skutecznie dezorganizuje zaplecze wroga.
• środki krztuszące – takie jak chlor czy fosgen, które silnie podrażniają górne drogi oddechowe, powodując krztuszenie i wymioty; same w sobie nie są one zbyt skuteczne i szybko zarzucono ich stosowanie, jednak są one stosowane w kompozycji z innymi środkami; ich efektywność wynika z faktu, że żołnierze narażeni na ich działanie nie są w stanie skorzystać z masek przeciwgazowych o ile nie założyli ich zanim środki te do nich dotarły; najczęściej są one stosowane w kombinacji z środkami paralityczno-drgawkowymi.
• środki paralityczno-drgawkowe – takie jak np. tabun, sarin, cyklosarin , soman czy VX, które działają na układ nerwowy człowieka jako silne neurotransmitery, lub odwrotnie, szybko blokujące działanie naturalnych neurotransmiterów; środki paralityczno-drgawkowe są najgroźniejszym i zarazem najskuteczniejszym bojowym środkiem trującym.
• środki halucynogenne i usypiające, zwane psychogazami – (takie jak LSD czy BZ), które również działają bezpośrednio na układ nerwowy człowieka, nie powodując jednak natychmiastowego zgonu lecz tylko czasową niedyspozycję uniemożliwiającą skuteczną walkę.

[edytuj] Bojowe środki pomocnicze

Chemiczne środki pomocnicze są to środki bojowe, które zazwyczaj nie służą do bezpośredniego rażenia ludzi lecz do ułatwiania rażenia ich innymi środkami, lub eliminacją infrastruktury wroga. Większość tych środków jest legalna w świetle prawa międzynarodowego. Zalicza się do nich:

• lakrymatory – czyli gazy bojowe, które wywołują względnie lekkie podrażnienie błon śluzowych i oczu takie jak gaz łzawiący, czy pył pieprzowy; służą one nie tylko jako wojskowe środki bojowe, ale również jako narzędzia do rozganiania tłumów przez siły policyjno-porządkowe.
• defolianty – takie jak DDT czy dioksyny – które są silnie toksyczne dla roślin i umożliwiają szybkie "oczyszczanie" zalesionych terenów w celu ich odsłonięcia dla dalszych działań bojowych lub w celu uniemożliwienia produkcji żywności.
• środki zapalające – takie jak np. napalm, które służą do wzniecania pożarów.
• zasłony dymne – które są stosowane na polu bitwy w celu wprowadzania elementu zaskoczenia.

[edytuj] Historia

Toksyczne gazy używane do celów bojowych (oblężenia, tłumienie zamieszek i buntów) znane były Chińczykom już w okresie pomiędzy IV w. p.n.e. a II w. n.e.^{[potrzebne źródło]}

Wg Wojny peloponeskiej Tukidydesa Spartanie podczas oblężenia Aten w trakcie II wojny peloponeskiej używali z powodzeniem gazów zawierających tlenek siarki(IV) w postaci płonącego pod murami miasta drewna ze smołą i siarką.

W Polsce istnieje również dość obiegowa hipoteza historyczna o pierwszym użyciu broni chemicznej w warunkach bojowych oparta o przekaz Jana Długosza. 9 kwietnia 1241 roku, w bitwie pod Legnicą wojska śląskie zostały pokonane przez wojska mongolskie. W bitwie tej zwycięzcy mieli jakoby użyć prymitywnych gazów bojowych.

[edytuj] I wojna światowa

Gazy bojowe po raz pierwszy zastosowano na większą skalę w trakcie I wojny światowej. Pierwsze użycie miało miejsce na froncie zachodnim, kiedy Francuzi ostrzelali pozycje Niemców granatami z gazem łzawiącym. Na froncie wschodnim na linii rzek Bzura i Rawka 31 grudnia 1914, pod Bolimowem Niemcy ostrzelali pozycje rosyjskie artyleryjskimi pociskami o symbolu 12-T wypełnionymi mieszaniną bromku ksylilu i ksylenu. Pociski tego samego typu wykorzystano w marcu 1915 roku w Nieuwpoort we Flandrii.

22 kwietnia 1915 pod Ypres Niemcy pod wpływem rad prof. Fritza Habera użyli znacznie skuteczniejszego chloru. Rozpylono ponad 6 tys. butli ze 150 tonami gazu w kierunku alianckich okopów, a 31 maja Niemcy użyli chloru na froncie koło Bolimowa pod Sochaczewem. II Rzesza intensywnie rozwijała prace nad bronią chemiczną, w związku z czym 12 lipca 1917 roku, również pod Ypres, użyła gazu musztardowego (zwanego też od tego czasu iperytem).

[edytuj] Udokumentowane przypadki użycia broni chemicznej po I wojnie światowej

• 1936 - agresja Włoch na Etiopię i użycie iperytu przeciwko oddziałom etiopskim. Z ogólnej liczby 50 tys. poległych Etiopczyków, aż 15 tys. zginęło od gazów bojowych.
• 1937 - Japończycy kilkakrotnie użyli iperytu i fosgenu przeciwko Chińczykom. W niektórych walkach 10% strat chińskich spowodowanych było gazami bojowymi.
• 1936-1939 - wojna domowa w Hiszpanii. Kilkakrotne, nieudokumentowane użycie pocisków z gazem duszącym przez wojska gen. Franco^{[potrzebne źródło]}.
• 1987 - wojna Irak-Iran. Saddam Hussein rozkazał zrzucić na Teheran bomby wypełnione mieszanką sarinu i iperytu.
• 1988 - operacja Anfal. Irak zaatakował gazami bojowymi kurdyjskie miasto Halabdża. Zginęło 5 tys. ludzi.
• Japończycy podczas agresji na Chiny
• Amerykanie w Wietnamie
• Francuzi i Hiszpanie przeciw powstańcom w Maroku

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Przykłady broni chemicznej

• cyjanowodór oraz cyklon B
• fosgen
• sarin
• cyklosarin
• soman
• akroleina
• Kapsaicyna
• TCDD
• Tabun
• Iperyt
• Luizyt

[edytuj] Zobacz też

• Fritz Haber
• Agent Orange
• Agent Purple
• przegląd zagadnień z zakresu wojskowości

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zima: utrudnienia na drogach, ludzie bez prądu

W Świetokrzyskiem około 3 tysięcy gospodarstw domowych nie ma prądu. Mokry i ciężki śnieg uszkodził wczoraj wiele linii energetycznych. W wielu miejscach kraju opady śniegu spowodowały utrudnienia na drogach. W Koszalinie spadło 30 centymetrów śniegu i paraliżu miasta - pisze na Alert 24 Polarny www.nicalbonic.blox.pl.

Speckomisja spyta szefa ABW o dochody

Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych poprosi szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztofa Bondaryka o wyjaśnienia - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Urzędnik będzie musiał przed komisją wytłumaczyć się z dochodów, które uzyskuje od operatora Ery GSM. Speckomisja chce też od szefa CBA Mariusza Kamińskiego uzyskać wyjaśnienia, dlaczego Biuro zajęło się tą sprawą.

Ukradł kilkaset samochodów i w końcu wpadł

30-letniego Ireneusza P. ps. "Żaba" zatrzymali policjanci z warszawskiej "samochodówki". Mężczyzna ścigany za kradzieże samochodów wpadł razem ze swoją znajomą w centrum handlowym na warszawskiej Pradze. "Żaba" przyznał policjantom, że w ciągu ostatnich kilku lat skradł kilkaset aut.

Gen. Płatek chory; nie może być sądzony za mord na ks. Popiełuszce

Z powodu złego stanu zdrowia generał SB Zenon Płatek nie może być na razie sądzony za kierowanie zabójstwem ks. Jerzego Popiełuszki w 1984 r. - orzekli biegli.

Zamaskowany mężczyzna napadł na bank w Nowym Sączu

Zamaskowany mężczyzna napadł na bank w Nowym Sączu. Sterroryzował kasjerki przedmiotem przypominającym pistolet, skradł pieniądze i uciekł.

8 osób w szpitalu po wypadku busa we Wrocławiu

We Wrocławiu wywrócił się 19-osobowy bus jeżdżący na trasie Lubin Wrocław. Jechało nim w sumie około 20 osób - powiedział rzecznik prasowy Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu Paweł Petrykowski. Osiem osób przewieziono do szpitala.

Suski na fotelu prezesa PiS?

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zasiadł po czwartkowej debacie w sprawie informacji rządu, podsumowującej rok jego działalności, na fotelu prezesa PiS. Na razie tylko na chwilę zastąpił Jarosława Kaczyńskiego. Wiele wskazuje, że ambicje posła sa tak wielkie, iż chciałby pozostać na tym miejscu na dłużej - pisze "Nasz Dziennik".

Sikorski: Czekamy na decyzję w sprawie tarczy

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zakończył w piątek wizytę w stolicy USA, celem której było wysondowanie poglądów polityków Partii Demokratycznej w sprawie tarczy antyrakietowej i w innych kwestiach dotyczących stosunków polsko-amerykańskich.

Senyszyn: Sejm nie jest wolny od picia, dziś trafiło na Kruk

- Ze statystyki wynika, że 83 posłów nadużywa alkoholu, a 14 to alkoholicy. W rzeczywistości liczby te mogą być większe - pisze na swoim blogu posłanka Joanna Senyszyn. Podkreśla, że Sejm jako emanacja społeczeństwa, które reprezentuje, "nie jest wolny od plagi picia".