Brunei
Z Wikipedii
| برني دارالسل Negara Brunei Darussalam Państwo Brunei Siedziba Pokoju |
|||||
|
|||||
| Hymn: Ya Allah lanjutkan la usia Duli tuanku | |||||
![]() |
|||||
| Język urzędowy | malajski | ||||
| Stolica | Bandar Seri Begawan | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia absolutna | ||||
| Głowa państwa | sułtan Hassanal Bolkiah | ||||
| Szef rządu | sułtan Hassanal Bolkiah | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
162. na świecie 5770 km² 8,6% |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
174. na świecie 381 371▲ 66 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | dolar Brunei (BND) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 1 stycznia 1984 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +8 | ||||
| Kod ISO 3166 | BN | ||||
| Domena internetowa | .bn | ||||
| Kod samochodowy | BRU | ||||
| Kod telefoniczny | +673 | ||||
![]() |
|||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (en) | |||||
Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.
Spis treści |
[edytuj] Ludność
[edytuj] Grupy etniczne
64% Malajowie, 20% Chińczycy, 6% ludność rdzenna
[edytuj] Religie
- Islam (63%)
- Buddyzm (14%)
- Chrześcijaństwo (8%)
- Animizm (15%)
[edytuj] Ustrój polityczny
Brunei to monarchia absolutna (sułtanat). Obowiązuje konstytucja z 29 września 1959 (znowelizowana w 1971). Najważniejszą osobą w państwie jest sułtan, który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (obecnie jest nim Hassanal Bolkiah od 6 października 1967). Ma on władzę ustawodawczą i wykonawczą. Pomaga mu grono doradców. Jedyną legalną partią jest Zjednoczona Partia Narodowa Brunei (BNUP). Brunei należy do organizacji: APEC, NAM, ONZ, UNTAC, WHO.
[edytuj] Geografia
Państwo jest podzielone na dwie części na północy wyspy Borneo. Jest to teren nizinny o charakterze płaskiej równiny. Tylko na południu rozciągają się góry, gdzie usytuowany jest najwyższy szczyt kraju Pagonprick (1850 m). Na wschodnim wybrzeżu rozciągają się bagna, reszta wybrzeża jest piaszczysta. W Brunei występuje wiele krótkich rzek. Klimat kraju jest równikowy, wilgotny. Od listopada do marca występują duże opady deszczu. 75% powierzchni Brunei zajmują lasy równikowe. Na wybrzeżu występują zarośla mangrowe. W kraju występuje wiele gatunków małp i ptaków.
[edytuj] Najdłuższe rzeki
[edytuj] Największe jezioro
[edytuj] Najwyższe wzniesienia
- Pagonprick (1 850 m)
[edytuj] Największe miasta
[edytuj] Port lotniczy
[edytuj] Warto zobaczyć
- Bandar Seri Begawan (meczet, pałac sułtana)
- Marimbun (jezioro)
- Kuala Belait
- Peradayan
- Kampung Ayer
[edytuj] Podział administracyjny
Brunei jest podzielone na 4 dystrykty (daerah).
[edytuj] Historia
Od XIII w. istniało na terytorium dzisiejszego Brunei państewko malajskie, którego władcy w XV w. przyjęli islam, odkryte w 1521 r. przez Portugalczyków z wyprawy Ferdynanda Magellana. W XV w. powstał tu sułtanat, którego największy rozkwit przypada na XVI w. W 1580 r. na krótko opanowują go Hiszpanie, wkrótce wypierają ich Anglicy, których wpływy umacniają się do tego stopnia, że w 1888 r. sułtanat Brunei staje się protektoratem brytyjskim. W XVII oraz XVIII w. Anglicy i Holendrzy rywalizowali w zakładaniu swoich osad. W XVIII w. powstawały tutaj faktorie Kompanii Wschodnioindyjskiej. Później Brunei stało się ośrodkiem handlu niewolnikami i siedliskiem korsarzy, wytępionych w połowie XIX w. przez Anglików. W latach 1942-1945 kraj był okupowany przez Japończyków. W 1959 r. Londyn przyznał Brunei częściową autonomię, a w 1971 r. całkowitą autonomię wewnętrzną. W 1962 r. wybuchło zbrojne powstanie, które Brytyjczycy krwawo stłumili. Brunei uzyskało niepodległość 1 stycznia 1984 roku.
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Demografia
| (2005) | |
| Liczba ludności | 372 361 |
| Ludność według wieku (%) | |
| 0 - 14 lat | 28,6 |
| 15 - 64 lat | 68,4 |
| ponad 64 lata | 3 |
| Wiek (mediana) | |
| W całej populacji | 27,04 lat |
| Mężczyzn | 27,63 lat |
| Kobiet | 26,4 lat |
| Przyrost naturalny | 1,9% |
| Współczynnik urodzeń | 19,01 urodzeń/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 3,42 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 3,45 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1,06 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1,04 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 1,13 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0,9 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 12,61 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 15,93 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 9,1 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 74,8 lat |
| Mężczyzn | 72,36 lat |
| Kobiet | 77,36 lat |
| Rozrodczość | 2,3 urodzeń/kobietę |
Birma • Brunei • Filipiny • Indonezja • Kambodża • Laos • Malezja • Singapur • Tajlandia • Wietnam
Obserwatorzy: Papua-Nowa Gwinea
Dialog: Wspólnota Europejska
Kraje kandydujące: Timor Wschodni
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| ''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP |
Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów. |
| Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem |
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama". |
| Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów |
Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł. |
| Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta |
W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń. |
| Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt? |
Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne. |
| Artyści i biznesmeni przemycają narkotyki. Kryzys na rynku |
Policja jest w ostatnim czasie zbyt skuteczna w rozbijaniu gangów narkotykowych. Doszło do tego, że na rynku brakuje towaru. Powstały więc spółdzielnie osób często jeżdżących zagranicę. Każdy z wojażu przywozi dla siebie i znajomych narkotyki. Policja ma już namierzone takie spółdzielnie szczególnie popularne wśród biznesmenów i artystów estradowych - donosi ”Polityka”. |
| Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego |
Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski. |
| Premier: Wetujący prezydent podejmuje się misji samobójczej |
Premier Donald Tusk powiedział, że prezydent, który korzysta z prawa weta "zbyt często" podejmuje się "misji samobójczej w jakimś sensie". Bo - jak podkreślił szef rządu - Polacy nie akceptują polityki polegającej na przeszkadzaniu czy blokowaniu. |
| Chlebowski: Emerytury przejściowe dla nauczycieli do 2020 roku |
PO i PSL porozumiały się w sprawie przejściowych emerytur dla nauczycieli - powiedział po środowym spotkaniu z ludowcami szef klubu PO Zbigniew Chlebowski. Koalicjanci chcą, aby emerytury przejściowe obowiązywały do 2020 roku, koszt dla budżetu szacują na 4 miliardy złotych. |
| Premier: mam powody sądzić, że po spotkaniu z Sarkozym powiem "yes, yes, yes" |
Premier Donald Tusk powiedział, iż "ma powody sądzić", że jego sobotnie spotkanie z prezydentem Francji Nicolasem Sarkozym skończy się sukcesem i Polska osiągnie oczekiwany przez siebie kompromis w sprawie pakietu klimatyczno- energetycznego. |



