CMC1/2

Z Wikipedii

System informatyczny CMC1/2 (Cyfrowa Metanometryczna Centrala) to jeden z modułów systemu dyspozytorskiego MSD-80, opracowany na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, w Zakładzie Systemów Sterowania Centrum Naukowo Produkcyjnego EMAG w Katowicach. Bazą sprzętową systemu był minikomputer PRS-4 wyposażony w dedykowane oprogramowanie i kanał przemysłowy, umożliwiające pomiary (w cyklu 4 minutowym) stężenia metanu i prędkości przepływu strugi powietrza, a w przypadku przekroczenia wartości krytycznych mierzonych parametrów także wyłączanie energii elektrycznej w podziemnych wyrobiskach. Urządzenie doświadczalne nazwane CMC1 przebadano w kopalni WESOŁA (wtedy LENIN), w latach 1977-1978 roku, natomiast prototyp CMC1/2 (wersja dwuprocesorowa) zastosowano w tej samej kopalni w 1981 roku. Pozytywne rezultaty doświadczalnej eksploatacji spowodowały instalację systemu w następnych 6 kopalniach, o największym zagrożeniu metanowym. W połowie lat 80. XX wieku sprzedano ponadto 5 systemów CMC1/2 do Chin.

[edytuj] Przeznaczenie

CMC1/2 przeznaczona była do pomiaru niskich (do 5%) i wysokich (do 100%) stężeń metanu oraz prędkości przepływu powietrza, prowadzenia detekcji przekroczenia wartości krytycznych mierzonych parametrów, a także wyłączania w takim przypadku energii elektrycznej w podziemnych wyrobiskach kopalni. Wyniki pracy systemu w postaci raportów i wykresów udostępniano obsłudze na ekranie monochromatycznego, alfanumerycznego monitora oraz w postaci wydruków.

[edytuj] Historia powstania systemu

W połowie lat 70. XX wieku zakupiono system metanometryczny typu CTT63/40U firmy Oldham, a następnie licencję na jego produkcję w Polsce. System ten zrewolucjonizował pomiary stężenia metanu oraz sposób zabezpieczenia kopalń przed wybuchem metanu. Do czasu zakupu systemu CTT63/40U do pomiaru stężenia metanu i metanometrycznego zabezpieczenia kopalń stosowano metanomierze Barbara ROW, zaprojektowane przez Instytut Bezpieczeństwa Górniczego BARBARA w Mikołowie. Metanomierze przeznaczone były do autonomicznej pracy i wyłączały energię elektryczną po przekroczeniu nastawionego progu. Energii niezbędnej do ich pracy dostarczała wbudowana turbinka zasilana sprężonym powietrzem. Informacje o wyłączeniu jak i powrocie stężenia metanu do normy, a także aktualnej jego wartości przekazywane były do dyspozytorni i sygnalizowane na statycznej tablicy synoptycznej. System CTT63/40U wprowadził nowy elektryczny standard zasilania czujników centralnie z powierzchni, rejestrację pomiarów na wielokanałowych rejestratorach pisakowych oraz możliwość dowolnego przyporządkowania czujników urządzeniom wyłączającym energię elektryczną. System, wdrożony po raz pierwszy w kopalniach Rybnickiego Okręgu Węglowego w połowie lat 70-tych, stanowił aż do początków lat 90-tych podstawowe zabezpieczenie metanometryczne kopalń, a w niektórych stosowany jest do dnia dzisiejszego. Oczywiste zalety zastosowanego rozwiązania (sposób pomiaru, konstrukcja czujników, transmisja sygnałów, centralne iskrobezpieczne zasilanie instalacji obiektowej z powierzchni) zainspirowały konstruktorów do zastąpienia powierzchniowej części systemu dwoma oryginalnymi, krajowymi rozwiązaniami. Ideą pierwszego z nich było zastąpienie elektromechanicznego układu wybierania czujników przez układ zbudowany w oparciu o elementy scalone. Zaprojektowana zgodnie z tą ideą modułowa centrala metanometryczna CMM20 (CMM20m) umożliwiała obsługę 20 czujników wg standardu CTT63/40U. Ideą drugiego, ciekawszego rozwiązania było zastąpienia powierzchniowej części systemu (elektromechaniczny układ wybierania czujników, rejestracja na taśmie papierowej) minikomputerem wyposażonym w wydzielony kanał przemysłowy i specjalne oprogramowanie użytkowe. Projekt cyfrowej centrali metanometrycznej CMC1 był pierwszą w Polsce próbą wykorzystania minikomputera SMC-3 do realizacji tak odpowiedzialnego zadania, jakim jest centralne zabezpieczenie metanometryczne kopalni. Ponieważ CMC1 różniła się od innych systemów monitorowania wbudowanymi funkcjami sterowania (wyłączanie i załączanie energii elektrycznej na dole kopalni), dla zapewnienia niezbędnej niezawodności zdublowano część powierzchniową systemu. Powstał w ten sposób dwukomputerowy system CMC1/2 bazujący na minikomputerach PRS-4.

[edytuj] Literatura

• Dworak M., Piela J., Żymełka K. "Zabezpieczenie metanometryczne kopalni" materiały VIII Sympozjum "Systemy zarządzania i sterowania kopalniami", Szklarska Poręba, październik 1979
• Dworak M. "Struktura programu sterującego pracą cyfrowej stacji metanometrycznej CMC1", Mechanizacja I Automatyzacja Górnictwa nr 5 (138) 1980, PL ISSN 0208-7446
• Żymełka K. "Monitorowanie procesów technologicznych i stanu bezpieczeństwa w dyspozytorniach polskich kopalń węgla kamiennego", Wydawnictwo Instytutu Systemów Sterowania, Chorzów 2000

Polska ofensywa dyplomatyczna: Tusk i Kaczyński rozmawiają z Merkel

Angela Merkel rozmawiała dziś z Lechem Kaczyńskim i Donaldem Tuskiem o wspólnej strategii na najbliższy szczyt UE ws. Gruzji. Premier skontaktował się także z Julią Tymoszenko, którą zapewnił, że kraje unijne poruszą w poniedziałek kwestię bezpieczeństwa Ukrainy. - To ofensywa dyplomatyczna - komentuje Centrum Informacyjne Rządu. - Będziemy mówili jednym głosem - zapewnia Kancelaria Prezydenta.

Prezydent podpisał nominacje ambasadorów. Z wyjątkami

Prezydent Lech Kaczyński podpisał nominacje ambasadorskie, o które wnioskowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Na podpis prezydenta czekają jeszcze tylko dwie osoby: Piotr Kłodkowski i Andrzej Krawczyk.

Waszczykowski: Dziwne, że ABW ujawniła postępowanie akurat teraz

Nowy wiceszef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Witold Waszczykowski zacznie swoją pracę w biurze z zawieszonym dostępem do informacji niejawnych. Według Marka Siwca, byłego szefa BBN brak dostęp do tajnych informacji ogranicza pracę Waszczykowskiego.

Lech Kaczyński: Program Polski solidarnej musi być zrealizowany

Jestem przekonamy, że program Polski solidarnej jest do zrealizowania i musi zostać zrealizowany - podkreślił prezydent Lech Kaczyński, otwierając dziś w Warszawie międzynarodową konferencję "Solidarność Świata. Globalizacja i solidarność a nauczanie Jana Pawła II".

Wałęsa złożył kwiaty pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców

W 28. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych Lech Wałęsa samotnie złożył kwiaty pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców w Gdańsku. - Jak oni zwyciężali, to niech sobie zwyciężają. Ja po swojemu - powiedział dziennikarzom, którzy pytali go o udział w jutrzejszych oficjalnych uroczystościach.

Zginął 12-latek rażony prądem

12-letni chłopiec rażony prądem zginął we Wrocławiu. Z niewiadomych przyczyn spadł z wiaduktu kolejowego na trakcję elektryczną. Do wypadku doszło wieczorem na wrocławskim Nowym Dworze.

O. Rydzyk: Maszyny gotowe do startu. Zaczynamy odwierty

Rozpoczęcie 1 września prac wiertniczych w celu poszukiwań złóż geotermalnych w Toruniu zapowiedział w piątek w Radiu Maryja i Telewizji Trwam o. Tadeusz Rydzyk.

Platforma spłaca dług za poparcie marszałka

Były sekretarz generalny SLD Marek Dyduch dostał od Platformy Obywatelskiej miejsce w radzie nadzorczej państwowej spółki. To nagroda za to, że w marcu zagłosował za nowym marszałkiem z PO. - To korupcja polityczna - ocenia opozycja.

Przedszkolanki nie chcą pracować za 700 zł

Dziećmi w przedszkolach w Krakowie zajmują się emeryci, bo brakuje młodych przedszkolanek. Dlatego nauczycielom szkolnym, którzy zdecydują się przekwalifikować, miasto zrefunduje studia uzupełniające

Trąba powietrzna nad Ustką

Po godzinie 19.30 nad Ustką pojawiła się trąba powietrzna - informują internauci. Jak relacjonują, trąba nie sięgnęła ziemi. Zniknęła po ok. 15 minutach.