Carmen (opera)

Z Wikipedii

Carmen – opera Georges'a Bizeta

• Autorzy libretta: Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy'ego na podstawie noweli Prospera Mérimée
• Typ: opera buffa
• Ilość aktów: 4 (ew. 3, w którym akt III podzielony jest na dwie sceny)
• Data premiery: 3 marca 1875
• Miejsce premiery: Paryż

Spis treści 1 Osoby 2 Treść 2.1 Akt I 2.2 Akt II 2.3 Akt III 2.4 Akt IV 3 Historia utworu 4 Słynne fragmenty 5 Zobacz też

[edytuj] Osoby

• Carmen - mezzosopran lub sopran dramatyczny
• Don José - sierżant dragonów - tenor
• Escamillo - torreador - baryton
• Micaëla - wieśniaczka -sopran
• Zuniga - porucznik - bas
• Dancaïre - przemytnik, tenor
• Remendado - przemytnik, bas
• Frasquita - Cyganka, sopran
• Mercédès - Cyganka, alt

żołnierze, robotnicy, Cyganie, przemytnicy

[edytuj] Treść

Akcja rozgrywa się na początku XIX wieku, koło Sewilli.

[edytuj] Akt I

Na placu przed fabryką cygar pełnią służbę żołnierze. Zjawia się Micaëla - wieśniaczka, narzeczona sierżanta Don Jose. Chce się z nim widzieć, ale na razie jest to niemożliwe, gdyż będzie on służył dopiero na następnej warcie. Micaëla odchodzi. Zaraz potem trąbka sygnalizuje zmianę warty. Jednocześnie dzwon fabryczny obwieszcza przerwę. Na plac wychodzą wszystkie pracownice. Jest wśród nich Carmen - Cyganka, obiekt pożądania wszystkich mężczyzn w mieście. Na ich zaczepki odpowiada słynną habanerą. Mimo iż gardzi mężczyznami, to jej uwagę przyciąga sierżant Don Jose. Daruj mu kwiat. Po zakończeniu przerwy nadbiega Micaëla, która przekazuje narzeczonemu list od matki. Kiedy odchodzi, w fabryce wybucha bójka. Sierżant Jose musi aresztować Carmen, która jednak zwodzi go (obiecując mu miłość) i w ten sposób unika aresztu. Jose zostaje zdegradowany i skazany na dwa miesiące karceru.

[edytuj] Akt II

Carmen wraz z przyjaciółkami bawi się w tawernie. Tymczasem tłum wiwatuje za oknem - okazuje się, że znany torreador Escamillo świętuje swoje kolejne zwycięstwo. Śpiewa on słynny toast na cześć zwycięstwa. Zwraca swoją uwagę na Carmen, jednak ta odrzuca jego zaloty. Zaraz potem zjawiają się przemytnicy, którzy namawiają Carmen, by wyruszyła z nimi w góry. Ona jednak zmuszona jest zostać (gdyż obiecała schadzkę Don Josemu). Obiecuje jednak, że przeciągnie żołnierza na stronę przemytników. Kiedy się pojawia, usilnie namawia go na dezercję, ten jednak odmawia. Sytuację zmienia pojawienie się porucznika Zunigi, który namawia Carmen na miłosną schadzkę. Kiedy Jose staje w obronie ukochanej, wybucha bójka. Teraz Don Jose nie ma już wyboru - musi zdezerterować, gdyż w przeciwnym razie poniósłby odpowiedzialność za znieważenie przełożonego.

[edytuj] Akt III

Banda przemytników, w której znajdują się Carmen i Don Jose, zatrzymuje się w dolinie na odpoczynek. Jest noc. Bandyci ogrzewają się przy ognisku, a Cyganki wróżą sobie nawzajem z kart. Przepowiednie satysfakcjonują wszystkich, oprócz Carmen (zwiastują jej szybką śmierć). Don Jose stara się przypodobać Carmen, ale ta odrzuca jego zaloty, gdyż jest zainteresowana Escamillem. Zaraz potem były sierżant odchodzi na wartę. Spostrzega skradającego się do obozu torreadora. Między rywalizującymi o Carmen mężczyznami nawiązuje się walka. Cyganka staje po stronie Escamilla. Don Jose jest rozgoryczony wiarołomstwem kochanki. Tymczasem przybywa Micaëla, która przynosi wiadomość o śmierci matki Don Josego. Musi on wrócić do Sewilli na pogrzeb, zapowiada jednak Carmen, że jeszcze się spotkają.

[edytuj] Akt IV

Przed areną cyrkową odbywa się uroczyste powitanie torreadorów i pikadorów. Honorowe miejsce zajmuje Escamillo, prowadzący ze sobą Carmen. Przyjaciółki Cyganki ostrzegają ją, że w pobliżu kręci się żądny zemsty Don Jose. Kiedy pochód rozchodzi się, pojawia się były żołnierz. Błaga Carmen, by wróciła do niego. Ta jednak nie zgadza się i podsyca gniew byłego kochanka oddając mu zaręczynowy pierścionek. Rozjuszony Jose przebija Carmen sztyletem, jednocześnie wyznając jej miłość.

[edytuj] Historia utworu

Bizet napisał Carmen na zlecenie dyrektora Opery Paryskiej Camille du Locle. On zapoznał kompozytora z librecistami i podsunął nowelkę Mérimée jako inspirację. Libreciści znacznie zmienili treść libretta m.in. dodając postacie Micaëli i Escamilla (w noweli jest ledwie wspominany torreador o imieniu Lucas), upraszczając fabułę tak, by można było adaptować ją na scenę. Praca Bizeta nad oprawą muzyczną trwała dość długo (przełom lat 1874-1875). Carmen wystawiono 3 marca 1875 na scenie Opery Paryskiej. Spektakl przyjęto bardzo chłodno, wręcz z lekceważeniem (co przyspieszyło śmierć załamanego kompozytora). Przyczyn niepowodzenia należy szukać w nowatorstwie dzieła i synkretyzmie komizmu z tragizmem, do czego paryska publiczność jeszcze nie przywykła. Dziełu Bizeta zarzucano też cyrkową melodyjność, wulgarność głównej bohaterki oraz nieadekwatny podtytuł (opera komiczna).

Już po śmierci Bizeta jego przyjaciel Ernest Guirauda dokonał pewnych zmian w partyturze (zastąpił kwestie mówione recytatywami, wprowadził wstawki baletowe w IV akcie). Poprawiona Carmen, wystawiona w Wiedniu jesienią 1875 podbiła operowe sceny świata stając się chyba najsłynniejszą operą w historii.

[edytuj] Słynne fragmenty

• Uwertura - z niezwykle żywą muzyką, mającą podkreślić komiczny charakter dzieła.
• Habanera Carmen z I aktu - zaczyna się od słów L'amour est un oiseau rebelle (Miłość jest niesfornym ptakiem), które napisał sam Bizet. Jest ona najlepszą charakterystyką głównej bohaterki - niezdolnej do stałego uczucia, często zmieniającej kochanków. Pieśń świadczy o tym, że Carmen nie czuje się odpowiedzialna za krzywdę, którą wyrządza "usidlonym" przez siebie mężczyznom.

L'amour est un oiseau rebelle
Que nul ne peut apprivoiser
Et c'est bien en vain qu'on l'appelle
S'il lui convient de refuser
Rien n'y fait, menace ou prière
L'un parle bien, l'autre se taî
Et c'est l'autre que je préfère
Il n'a rien dit, mais il me plaît

L'amour, l'amour!...

L'amour est enfant de bohème
Il n'a jamais, jamais connu de loi
Si tu ne m'aimes pas, je t'aime
Si je t'aime, prends garde à toi
Si tu ne m'aimes pas
Si tu ne m'aimes pas, je t'aime
Et si je t'aime
Si je t'aime, prends garde à toi

L'oiseau que tu croyais surprendre
Battit de l'aile et s'envola
L'amour est loin, tu peux l'attendre
Tu ne l'attends plus, il est là
Tout autour de toi vite, vite
Il vient, s'en va, puis il revient
Tu crois le tenir, il t'évite
Tu crois l'éviter, il te tient

L'amour, l'amour!...

L'amour est enfant de bohème
Il n'a jamais, jamais connu de loi
Si tu ne m'aimes pas, je t'aime
Si je t'aime, prends garde à toi
Si tu ne m'aimes pas
Si tu ne m'aimes pas, je t'aime
Et si je t'aime
Si je t'aime, prends garde à toi: 2x

• Toast torreadora z II aktu - śpiewany przez Escamilla. Podkreśla on uroki walki na arenie - igranie z niebezpieczeństwem, atmosferę panującą w cyrku, ale nade wszystko uwielbienie żeńskiej części publiczności.

[edytuj] Zobacz też

• Opery Bizeta na Wikipedii: Poławiacze pereł.
• Carmen (balet)

Gdańsk: w sobotę miasto stanie

Obchody 25 rocznicy otrzymania Pokojowej Nagrody Nobla przez Lecha Wałęsę to wielka uroczystość z udziałem zagranicznych gości takich jak Dalajlama czy prezydent Francji. Jednak mieszkańcy Gdańska lepiej zrobią zostając w domach, lub przynajmniej nie wsiadając do samochodów. Miasto będzie sparaliżowane.

Sejm przeciw odwołaniu Komorowskiego

Sejm odrzucił wniosek PiS-u o odwołanie Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu. Komorowski powiedział chwilę potem, że choć Sejm nie poparł PiS-u, to wniosek, debata i głosowanie to dla niego cenne doświadczenie: - Nauczyło mnie to, że trzeba miarkować także to, co chce się wyrazić językiem ironii - stwierdził. - Dziękuję wszystkim - zakończył.

Dalajlama już wylądował w Gdańsku

Na gdańskim lotnisku wylądował Dalajlama. Na lotnisku witał go prezydent Gdańska, który zaraz po tym udzielał mediom wywiadów ubrany w dopiero co otrzymany tradycyjny szal. Dalajlama XIV Przyleciał prywatnym samolotem i w policyjnym konwoju odjechał z lotniska - relacjonował reporter TOK FM.

A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi?

Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Kurski zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomej afery, która podnieciła tabloidy".

Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu

Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji.

Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga

Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta”

Dalajlama w Polsce

Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych.

Człowiek, mnich, dalajlama

Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię.

Rondo Wolnego Tybetu - Chiny grożą Warszawie

Ambasada Chin ostrzega premiera i polski MSZ: rondo Wolnego Tybetu na warszawskiej Woli „mogłoby wywołać nieobliczalne reakcje społeczeństwa chińskiego”. Na razie wystraszył się jeden radny SLD.

"Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem"

- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał".