Blok Wschodni
Z Wikipedii
Blok Wschodni (blok socjalistyczny, kraje demokracji ludowej (KDL), kraje "komunistyczne", potocznie demoludy) - zespół państw, które wprowadziły bądź starały się wprowadzić zmiany życia społecznego i gospodarczego zgodne z ideologią komunizmu, na który składały się: dyktatura proletariatu, gospodarka planowa oraz idee sprawiedliwości społecznej. W praktyce w krajach tych władzę przejmowała partia komunistyczna w wyniku przewrotu (powstania, rewolucji), albo interwencji z zewnątrz. W żadnym z krajów, które zaliczano do tej kategorii, partie komunistyczne (zwane też robotniczymi - w Polsce była to PZPR, socjalistycznymi - np. w NRD była to SED, albo partiami pracy - np. w Wietnamie) nie przejęły władzy w wyniku legalnych i wolnych wyborów. Ustrój polityczny panujący w tych krajach określany był zwykle oficjalnie jako socjalizm lub demokracja ludowa, określany jest też często jako realny socjalizm lub "komunizm".
Pierwszym państwem, dla którego ideologia komunistyczna była urzędową naczelną ideą, była powstała w wyniku rewolucji październikowej Rosja radziecka (pełna nazwa - Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka), która po 1917 rozszerzała swoje terytorium, zajmując sąsiednie państwa. W 1922 roku Rosyjska Federacja, Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Białoruska SRR oraz Zakaukaska Federacyjna SRR zostały połączone w jeden Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR). W latach 20. utworzono środkowoazjatyckie republiki: w 1925 - Uzbecka i Turkmeńska SRR, kilka lat później Tadżycka SRR, Kazachska SRR i Kirgiska SRR. W 1936 rozwiązano Zakaukaską FSRR, z której wyłoniły się Armeńska SRR, Azerbejdżańska SRR i Gruzińska SRR. W 1940 ZSRR anektował państwa bałtyckie i utworzył z nich kolejne republiki radzieckie: Litewska SRR, Łotewska SRR i Estońska SRR. Utworzono także, częściowo w wyniku aneksji Finlandii i Rumunii Karelo-Fińska SRR (istniała do 1956) oraz Mołdawska SRR).
Wojska ZSRR (Armia Czerwona) w wyniku II wojny światowej zajęły szereg państw Europy Środkowej i Wschodniej, co usankcjonowała konferencja jałtańska. W tych państwach władze oddano partiom komunistycznym i dokonały się w nich podobne jak w ZSRR przekształcenia ustrojowe. Państwa satelickie takie jak NRD, Polska, Czechosłowacja, Węgry, Bułgaria i Rumunia znajdowały się pod większą lub mniejszą kontrolą Związku Radzieckiego. W większości z nich stacjonowała Armia Radziecka, a granice z Europą Zachodnią były pilnie strzeżone; wkrótce ukuto dla niej nową nazwę, użytą pierwszy raz przez Josepha Goebbelsa, a spopularyzowaną dzięki słynnemu przemówieniu Winstona Churchilla: "żelazna kurtyna". Jugosławia i Albania, w których komuniści doszli do władzy bez pomocy Armii Czerwonej zachowały niezależność od Moskwy.
"Rewolucja ludowo-demokratyczna" została wyeksportowana także w inne części świata. Już w 1924 istniała podporządkowana ZSRR Mongolska Republika Ludowa. W 1949 proklamowano Chińską Republikę Ludową. Inne azjatyckie kraje socjalistyczne to Korea Północna (od 1948) i Wietnam Północny (od 1954). Na półkuli zachodniej rewolucja kubańska w 1959 zaprowadziła na tej wyspie socjalizm.
Koniec lat 80. to rozpad bloku socjalistycznego. Byłe państwa realnego socjalizmu zerwały z dawnym ustrojem i poszły ścieżką demokratyzacji i dekomunizacji życia politycznego. Natomiast początek lat 90. to rozpad dwóch dawnych państw demokracji ludowej: ZSRR i Jugosławii. W swoich wyborach politycznych skierowały się ku Europie Zachodniej i strukturom euroatlantyckim: NATO i Unii Europejskiej. Współcześnie przetrwało kilka państw o ustroju socjalistycznym, w których rządzi partia komunistyczna (w wielu z nich jednak wprowadzono gospodarkę rynkową: Chiny, Kuba, Wietnam, Laos, częściowo także Korea Północna).
[edytuj] Kraje socjalistyczne:
[edytuj] Demoludy
To potoczne określenie państw demokracji ludowej. Pochodzi ono z tak zwanej nowomowy, czyli odmiany języka polskiego, którą posługiwali się urzędnicy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Pod pojęciem demoludów kryją się w zasadzie wszystkie państwa dawnego bloku wschodniego, tzn. w Europie ZSRR, PRL, NRD, Czechosłowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Albania a ponadto poza Europą Mongolia, Korea Północna, Wietnam, ChRL i Kuba. Zazwyczaj nie zaliczano do tej grupy Jugosławii, która pod rządami Josipa Broz Tito przyjęła nieco inny "kurs" w tzw. budowie socjalizmu. Niekiedy wyłączano z tej grupy także ChRL i Albanię, skonfliktowane ideowo z breżniewowskim ZSRR i przywódcami KPZR.
[edytuj] Zobacz też
|
|||||||||||||||||||
| Rząd chce nowych ustępstw od Amerykanów |
PRZEGLĄD PRASY. 16 września zaczną się rozmowy o statusie wojsk USA w Polsce, dowiedziała się "Rzeczpospolita". Pierwsza runda odbędzie się w Waszyngtonie. |
| Kompromitacja ABW: zatrzymany przemytnik okaleczył się nożem |
PRZEGLĄD PRASY. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego od ponad tygodnia usiłuje ukryć kolejną poważną wpadkę - pisze "Dziennik". Zatrzymany na granicy przemytnik zdołał wyjąć z samochodu nóż i zadać sobie cios w szyję. |
| W pracy wyzywali mnie od najgorszych |
Koledzy obmacywali mnie w pracy i zmuszali do oglądania pornograficznych zdjęć - opowiada pracownica kieleckiej firmy. Teraz sprawą zajmuje się prokuratura |
| Nauczyciel z awansem, ale bez chęci |
W szkole, która zatrudnia najlepiej opłacanych nauczycieli dyplomowanych, uczniowie mają gorsze wyniki niż tam, gdzie pracują nauczyciele gorzej wykwalifikowani - alarmuje NIK. |
| Dzieci samotne w sieci |
Niewielu dorosłych boi się pedofilów czyhających na dzieci w internecie - wynika z badań CBOS i portalu Gazeta.pl. |
| Polski ślad więzień CIA |
W Polsce istniał tajny ośrodek CIA - tej treści notatkę wywiadu poznało w 2006 r. trzech urzędników rządu PiS: Ziobro, Kaczmarek i Wassermann. Czy ośrodek służył Amerykanom jako więzienie dla terrorystów z al Kaidy? Sprawdza to prokuratura |
| PiS pożegna się z kilkoma uczestnikami szkolenia w Sierakowie |
Sekretarz generalny PiS Jarosław Zieliński powiedział, że jego ugrupowanie zrezygnuje ze współpracy z osobami, które przewodziły w "niegodnych zachowaniach" na szkoleniu młodzieżówki partii w Sierakowie pod Poznaniem. Według niego, będzie to kilka osób. |
| Rząd o tekście dziennik.pl: to głupi dowcip gazety, która chce być cytowana |
Zdaniem ministra w kancelarii premiera Rafała Grupińskiego, nie ma groźby zerwania koalicji PO-PSL. Również szef gabinetu politycznego premiera Sławomir Nowak zaprzeczył, by PO postawiła jakiekolwiek ultimatum PSL. Portal dziennik.pl poinformował w czwartek wieczorem, że "nieoficjalnie dowiedział się, iż" Platforma grozi PSL zerwaniem koalicji. Według portalu, PO stawia ludowcom ultimatum: albo poprą pakiet ustaw, albo nastąpi koniec koalicji. O tym, miał - według dziennika.pl - zdecydować czwartkowy zarząd. |
| Prezydent: Szczególna sytuacja Polski w UE jest nie do pozazdroszczenia |
Prezydent Lech Kaczyński w czasie spotkania z ambasadorami mówiąc o stosunkach panujących w Unii Europejskiej, stwierdził, że istnieje właściwie dyrektoriat dwóch państw - Berlina i Paryża, a " szczególna sytuacja Polski w Unii jest w jakimś sensie nie do po zazdroszczenia". Prezydent podkreślił, że naszemu krajowi zależy na dobrych stosunkach z Rosją, ale Polska nie może być niczyją strefą wpływów. Prezydent przyznał też, że jest zaniepokojony relacjami między Polską a Niemcami. |
| Jak policjanci studentów legitymowali |
- Rozbieraj się, do naga! - usłyszał we wtorek wieczorem student politechniki od policjanta. 21-latek miał się rozebrać w otwartym radiowozie, bo mundurowy i jego koledzy stwierdzili, że chłopak „wyglądał podejrzanie” |
