Drzewo

Z Wikipedii

Drzewa - grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Nie jest taksonem, grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Pierwszym znanym drzewem jest Eospermatopteris, które rosło około 385 mln lat temu^[1]. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia.

Spis treści 1 Charakterystyka 2 Cykl rozwojowy 3 Systematyka 4 Zastosowanie 5 Przykłady 6 Najwyższe drzewa 7 Przypisy

[edytuj] Charakterystyka

Drzewa posiadają zróżnicowaną budowę części nadziemnej. Z powierzchni ziemi wyrasta pień, który od pewnej wysokości otoczony jest koroną składającą się z rozdzielających się gałęzi zakończonych liśćmi. Pień oraz starsze, grubsze gałęzie są zdrewniałe, młode drewnieją z końcem okresu wegetacyjnego. Pień może na wysokości początku korony dzielić się na grubsze gałęzie, nazywane konarami, lub też może przebiegać pionowo w górę przez koronę, czasami nawet niemal do końca wysokości drzewa (zobacz: strzała, kłoda). Drzewa mogą rosnąć pojedynczo (soliter) lub być częścią lasu.

Ogólny kształt części nadziemnej drzewa (pnia i korony, w tym ułożenia gałęzi) określa się mianem pokroju drzewa. Wyróżnia się pokrój stożkowaty, kolumnowy, okrągławy i parasolowaty.

[edytuj] Cykl rozwojowy

W ciągu życia drzewo ciągle powiększa przekrój pnia i gałęzi. Za wzrost tego rodzaju odpowiada miazga, tzw. kambium, czyli warstwa nieustannie dzielących się komórek pod korą drzewa. Na przekroju pnia można zobaczyć wyraźne pierścienie przyrostów rocznych, które dają informację na temat wieku danego drzewa. Każdy pierścień pokazuje przyrost drewna podczas jednego okresu wegetacyjnego.

Wiele gatunków drzew charakteryzuje się długowiecznością. W Polsce wiek poszczególnych dębów oraz cisów dochodzi do 1000 lat. Najstarszym drzewem w Polsce jest cis pospolity, który rośnie na terenie prywatnym w Henrykowie Lubańskim (województwo dolnośląskie). Wiek drzewa ocenia się na ok. 1250 lat, obwód 512 cm, wysokość 13 m. Najbardziej sędziwy wiek osiągają okazy sosny długowiecznej (Pinus longaeva) rosnące w Górach Białych (ponad 4700 lat). Często określa się je mianem najstarszych roślin na Ziemi, jednak żyją znacznie krócej od wegetatywnie rozmnażających się okazów topoli osikowych i niektórych krzewów (np. okaz Lomatia tasmanica z Tasmanii istnieje od 43,6 tys. lat)^[2]. Nawet najkrócej żyjące gatunki drzew dożywają zwykle kilkudziesięciu lat, nierzadko gatunki określane jako krótkowieczne (np. sumak octowiec lub topola osika mają jedynie stosunkowo krótkotrwałe poszczególne pędy nadziemne, podczas gdy całe organizmy żyją znacznie dłużej tworząc z pędów podziemnych kolejne drzewiaste pędy nadziemne.

W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.

[edytuj] Systematyka

Od strony biologicznej, poszczególne gatunki drzew należą do nagonasiennych lub okrytonasiennych.

• Drzewa należące do nagonasiennych, to najczęściej drzewa iglaste, nie zrzucające igieł na zimę. Są dobrze przystosowane do zimniejszych klimatów. Dominują w górach oraz na dalekiej północy (Skandynawia, Syberia, Kanada). Jedynym wyjątkiem jest miłorząb, który jest drzewem liściastym, ale nagonasiennym.
• Drzewa należące do okrytonasiennych to drzewa liściaste, występujące w ciepłym i umiarkowanym klimacie, przy czym w klimacie umiarkowanym przeważnie zrzucające zimą liście. Dominują w klimacie ciepłym i umiarkowanym.

[edytuj] Zastosowanie

Drzewa odgrywają dużą rolę w życiu człowieka, dostarczają m.in. jednego z materiałów budowlanych, jakim jest drewno, a także takich substancji jak żywica lub kauczuk. Pewne części niektórych drzew i krzewów mogą być wykorzystywane w celach spożywczych - przede wszystkim owoce, ale także kora (cynamonowiec), liście (herbata), nasiona (kawa), a nawet kwiaty (goździkowiec). Drzewa zapobiegają erozji i łagodzą wpływ pogody na ekosystem pod koroną drzew. Drzewa liściaste tłumią hałas do 50%. Drzewa wpływają na klimat - zatrzymują wiatry w 20-70%. W okresie letnim pochłaniają energię słoneczną i wydzielają ją gdy jest zimno. Gdy jest dużo drzew wilgotność wzrasta i spada temperatura.

[edytuj] Przykłady

Niektóre rodzaje drzew występujących w polskich lasach:

• liściaste:
  • dąb - Quercus
  • buk - Fagus
  • brzoza - Betula
  • jesion - Fraxinus
  • olsza - Alnus
  • grab - Carpinus
  • topola - Populus
  • klon - Acer
  • lipa - Tilia
  • wierzba - Salix
  • wiąz - Ulmus
  • robinia akacjowa - Robinia (popularnie, lecz błędnie, nazywana - akacją)
  • drzewa owocowe w tym Czeremcha - Prunus
  • kasztanowiec - Aesculus
• iglaste:
  • sosna - Pinus
  • świerk - Picea
  • jodła - Abies
  • modrzew - Larix
  • daglezja - Pseudotsuga
  • cis - Taxus
  • jałowiec - Juniperus
  • żywotnik - Thuja

Ważniejsze rodzaje drzew niewystępujących w Polsce (lub niewystępujących w lasach):

• akacja - Acacia
• baobab - Adansonia
• cedr - Cedrus
• cynamonowiec - Cinnamomum
• cytryna, pomarańcza, bergamota, pompela - Citrus
• figowiec, figa - Ficus
• hebanowiec, hurma - Diospyros
• herbata - Camellia
• kasztan - Castanea
• kauczukowiec - Hevea
• kawowiec - Coffea
• magnolia - Magnolia
• miłorząb - Ginkgo
• oliwka - Olea
• platan - Platanus
• sekwoja - Sequoia, Sequoiadendron

[edytuj] Najwyższe drzewa

• Sekwoja wiecznie zielona (Sequoia sempervirens): 115,6 m, Park Narodowy Redwood, Kalifornia, USA ^[3]
• Jedlica zielona (Pseudotsuga menziesii): 99,4 m, hrabstwo Coos, Oregon, USA ^[4]
• Eucalyptus regnans: 97 m, Tasmania, Australia ^[5]
• Świerk sitkajski (Picea sitchensis): 96,7 m, Park stanowy Prairie Creek Redwoods, Kalifornia, USA ^[6]
• Mamutowiec olbrzymi (Sequoiadendron giganteum): 94,9 m, Redwood Mountain Grove, Park Narodowy Kings Canyon, Kalifornia, USA ^[7]

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Pierwsze drzewo
2. ↑ Krzysztof Ziarnek: Rekordy świata roślin (pl). 2005. [dostęp 21 maja 2007].
3. ↑ Sequoia sempervirens description
4. ↑ Pseudotsuga menziesii var. menziesii description
5. ↑ Ten Tallest Trees
6. ↑ Picea sitchensis (Sitka spruce) description
7. ↑ Sequoiadendron giganteum description

Po burzy 4 tysiące gospodarstw domowych bez prądu

Ponad cztery tysiące gospodarstw domowych zostało bez prądu z powodu silnej burzy, która w niedzielę wieczorem przeszła nad okolicami Mikołajek i Rucianego-Nidy (Warmińsko-Mazurskie). W niektórych wsiach nie ma również bieżącej wody, ponieważ stanęły zasilane prądem pompy.

MSZ: przestrzegamy naród niemiecki przed rewizjonizmem Steinbach

Przestrzegamy zaprzyjaźniony naród niemiecki przed rewizjonizmem, głoszonym przez szefową Związku Wypędzonych (BdV) Eriką Steinbach - w ten sposób rzecznik MSZ Piotr Paszkowski skomentował sobotnie wystąpienie Steinbach.

Pijany kapitan usiłował wypływać statkiem z portu

Kapitan cypryjskiego statku Turberry Glory miał ponad dwa promile alkoholu w powietrzu wydychanym gdy usiłował opuścić jednostką port w Świnoujściu. Straż Graniczna postanowiła jednak nie wypuszczać okrętu, póki kapitan wytrzeźwieje.

"To ludzie, którzy nie walczyli z komuną, a z Lechem Wałęsą"

"Niepoważnymi ludźmi" określił b. prezydent Lech Wałęsa uczestników konferencji, która odbyła się w niedzielę w Sejmie z okazji 30. rocznicy powstania Wolnych Związków Zawodowych (WZZ). Wałęsa zaznaczył, że nie śledził spotkania zorganizowanego przez Annę Walentynowicz. "Byłem na weselu w Szczecinie" - powiedział b. prezydent.

J.Kaczyński zapowiada poparcie dla inicjatywy PO dot. esbeków

Szef PiS Jarosław Kaczyński zapowiada poparcie dla projektu PO, dotyczącego obniżenia wysokości emerytur byłych funkcjonariuszy służb specjalnych PRL.

Macierewicz nawołuje do organizowania się wokół PiS

Do organizowania się przy ruchu patriotycznym wokół PiS nawoływał poseł tej partii Antoni Macierewicz podczas konferencji zorganizowanej w niedzielę w Sejmie z okazji 30. rocznicy powstania Wolnych Związków Zawodowych.

Walentynowicz o Wałęsie: proponuję zaciągnąć nad nim kurtynę milczenia

Mając taką wiedzę o Lechu Wałęsie "proponuję zaciągnąć nad nim kurtynę milczenia" - powiedziała Anna Walentynowicz, organizator konferencji z okazji 30. rocznicy powstania Wolnych Związków Zawodowych.

Policjant pobił mężczyznę, ujęli go przechodnie

Przechodnie zatrzymali dziś w nocy agresywnego mężczyznę, który w alei Solidarności w Toruniu pobił 43-letniego mieszkańca Mrągowa. Napastnikiem okazał się... pijany policjant na urlopie.

Śmierć niemowlaka - pijani rodzice zatrzymani

O śmierci 3-miesięcznej dziewczynki poinformował o godz. 3.54 włocławskich policjantów dyspozytor pogotowia ratunkowego. Dziecko zmarło w mieszkaniu przy ul. Planty na Osiedlu Południe we Włocławku.

Dwie osoby postrzelone z wiatrówki w centrum Łodzi

18-latka i 22-latek zostali postrzeleni z broni pneumatycznej w centrum Łodzi. Ktoś strzelił do nich z balkonu przy Al. Piłsudkiego - informuje policja. Zraniona w plecy dziewczyna trafiła do szpitala. Jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo.