Dziesięcina

Z Wikipedii

Dziesięcina - podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe, dzisiaj już nie istniejące, świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa.

Dziesięcina nawiązuje do opisanego w Biblii obowiązku przekazywania dziesiątej części plonów na rzecz lewitów, wprowadzonego wobec Żydów w Księdze Liczb (18,24-28), kiedy pozostałe plemiona otrzymały własne części kraju Izrael. W średniowiecznej Europie uznawano, że ten obowiązek dotyczy także chrześcijan, zobowiązywanych do utrzymywania kleru. Dopiero w prawodawstwie czasów karolińskich (VIII-IX w.) pojawia się obowiązek płacenia dziesięciny. Jego przeforsowaniu sprzyjał system tzw, "Eigenkirche" - kościoła prywatnego, który powodował, że fundator kościoła był jednocześnie praktycznie odbiorcą dziesięcin przynależnych do danego kościoła. Część płynącego z nich dochodu przeznaczał na utrzymanie plebana (księdza), który obsługiwał kościół, a reszta pozostawała w jego dyspozycji, podobnie jak i inne wpływy (np. zwyczajowe opłaty za niektóre czynności liturgiczne). Obecnie obowiązek ten stosują niektóre wyznania protestanckie, jak adwentyści dnia siódmego, a uznają chrześcijanie dnia sobotniego, baptyści i zielonoświątkowcy.

W Polsce (podobnie jak w wielu innych krajach chrystianizowanych) początkowo daninę świadczył panujący opodatkowując się ze swoich dochodów, a całej ludności obowiązek ten był narzucany stopniowo nie wcześniej niż od drugiej połowy XII wieku. Dotyczyła właścicieli ziemskich i chłopów i wynosiła teoretycznie 1/10 wielkości plonów rocznych, stąd nazwa, ale w praktyce była często niższa. Była dziesięcina snopowa (pobierana w snopach na polu) i małdratowa (pobierana w ziarnie). Niekiedy świadczono także dziesięcinę z konopi, lnu, miodu, skórek kunich i lisich, rzadziej w postaci ryb, a wyjątkowo tylko od dochodów z kopalni, karczem i młynów. Dziesięcinę swobodną płaciło rycerstwo na rzecz dowolnego, wybranego kościoła. Dziesięcina była źródłem konfliktów w XIV i XV wieku. W Polsce dziesięcina utrzymała się do XIX wieku. W Galicji zniesiono ją w roku 1848, w Królestwie Polskim w 1864, w zaborze pruskim w 1865.

Według niektórych w Biblii Bóg jest właścicielem wszystkiego, co mamy i czym dysponujemy (Ps. 24,1; Agg. 2,9; Ps. 50,10-12), dlatego jako dobrzy szafarze jesteśmy Bogu winni siódmą część czasu (Wj. 20,8-11), dziesiątą część dochodów (Kpł. 27,30-32; Rdz. 14,18-20; 28,20-22; Hiob 34,33; Malach. 3,8-12) oraz inne dary i ofiary (Pwt. 16,16.17). Sam Jezus Chrystus potwierdził aktualność systemu dziesięcinowego (Mat. 23,23) oraz obiecał czyniącym tak Swoje błogosławieństwo (Mat. 6,31-34).

[edytuj] Literatura

Dziesięcina w Polsce:

• W. Abraham, O powstaniu dziesięciny swobodnej. Studium z dziejów prawa kościelnego w Polsce, Biblioteka Warszawska, 1891, t. 4, s. 146-180.
• W. Abraham, Początki prawa patronatu w Polsce, Przegląd Sądowy i Administracyjny, 14(1889), s. 423-440, 490-509, 589-602.
• M. Wyszyński, Ze studiów nad historią dziesięciny w Polsce średniowiecznej, t.1: Czasy Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego, Pamiętnik Historyczno-Prawny 8:1(1929).
• J. Walachowicz, Dziesięcina biskupia na Pomorzu Zachodnim w okresie wczesnofeudalnym, Czasopismo Prawno-Historyczne, 51:1-2(1999), s. 149-191.

SMS-owa sonda ostateczna

Widzowie ulicznego musicalu „Superstar with Jesus Christ” mają decydować w SMS-owym głosowaniu, czy ukrzyżować Jezusa

Pa, pa(triotyczne) wycieczki

MEN po cichu wycofało się z Giertychowych wycieczek, które miały rozbudzać patriotyzm. Uczniowie i nauczyciele żałują

Fikcyjne kolejki w szpitalach

NFZ zapowiada: Nie będziemy płacić za leczenie chorych, którzy omijają kilkuletnią kolejkę na leczenie

Sikorski: Czekamy na decyzję w sprawie tarczy

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zakończył w piątek wizytę w stolicy USA, celem której było wysondowanie poglądów polityków Partii Demokratycznej w sprawie tarczy antyrakietowej i w innych kwestiach dotyczących stosunków polsko-amerykańskich.

Po obfitych opadach śniegu tiry zablokowały drogę

Obfite opady śniegu spowodowały, że w piątek wieczorem na świętokrzyskich drogach panują trudne warunki. Tiry zablokowały trasę krajową 42 Namysłów-Rudnik w okolicy Wąchocka. Od popołudnia w wypadkach zginęło pięć osób - poinformowała policja.

Senyszyn: Sejm nie jest wolny od picia, dziś trafiło na Kruk

- Ze statystyki wynika, że 83 posłów nadużywa alkoholu, a 14 to alkoholicy. W rzeczywistości liczby te mogą być większe - pisze na swoim blogu posłanka Joanna Senyszyn. Podkreśla, że Sejm jako emanacja społeczeństwa, które reprezentuje, "nie jest wolny od plagi picia".

PO w ośrodku SPA podsumowuje rok pracy rządu

Z ponad dwugodzinnym opóźnieniem rozpoczęło się w piątek w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej dwudniowe wyjazdowe posiedzenie klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Zjazd odbywa się w czterogwiazdkowym hotelu Ossa Congress and SPA z ofertą odnowy biologicznej. Klub podsumuje rok działania rządu i koalicji PO- PSL. Na posiedzenie przybył premier Donald Tusk i ministrowie.

Cenne mapy i listy Mickiewicza trafią do Polski

Kolekcjoner Tomasz Niewodniczański powiedział w piątek, że zamierza wkrótce przekazać polską część swoich zbiorów kartograficznych i archiwalnych Zamkowi Królewskiemu w Warszawie.

Zarzuty dla dwóch pracowników prezydenta Karnowskiego

Prokuratura postawiła zarzuty sekretarzowi miasta oraz kierowcy prezydenta Sopotu, Jacka Karnowskiego. Obaj mieli brać udział w ustawieniu przetargu na auto dla prezydenta.

28 osób oskarżonych o fałszowanie list poparcia przed wyborami

28 osób z Rybnika i okolic zostało oskarżonych o złamanie prawa przy zbieraniu i sporządzaniu list poparcia dla kandydatów na posłów w wyborach do Sejmu w 2005 roku.