Elityzm
Z Wikipedii
Elityzm, teoria elit – teoria państwa opisująca i wyjaśniająca relacje władzy we współczesnym społeczeństwie. Twierdzi, że niewielka mniejszość, składająca się z przedstawicieli elit ekonomicznych i sieci planujących politykę posiada władzę w społeczeństwie, bez względu na wyniki wyborów. Dzięki stanowiskom w korporacjach lub zarządach korporacji oraz wywieraniu wpływów na politykę poprzez finansowe wsparcie fundacji, stanowiska w think tankach lub "opiniotwórczych" kręgach, członkowie "elity" mogą wpływać na decyzje ekonomiczne i polityczne.
Spis treści |
[edytuj] Klasyczna teoria elit
Arystokratyczna wersja tej teorii to klasyczna teoria elit, oparta na dwóch założeniach:
- władza jest sprawowana dzięki odpowednim stanowiskom w kluczowych instytucjach politycznych i ekonomicznych;
- psychologiczną różnicą pomiedzy elitą a resztą społeczeństwa jest to, że ta pierwsza dysponuje odpowiednimi cechami osobistymi takimi jak inteligencja lub umiejętności, podczas gdy większosć jest niekompetentna i nie jest w stanie rządzić się sama.
[edytuj] Klasyczni teoretycy
[edytuj] Vilfredo Pareto
Vilfredo Pareto opowiadał się za psychologiczną i intelektualną wyższością elit względem reszty społeczeństwa. Rozróżniał 2 rodzaje elit
- elity rządzące
- elity nierządzące
Stworzył również teorię krążenia elit, mówiącą, w jaki sposób pewna elita może zostać zastąpiona przez inną.
[edytuj] Robert Michels
Robert Michels w Żelaznym prawie oligarchii doszedł do wniosku, że formalna organizacja biurokracji nieuchronnie prowadzi do oligarchii, w ramach której organizacje pierwotnie idealistyczne i demokratyczne w przyszłości będą zdominowane przez małe grupy ludzi, którzy osiągnęli wysokie, władcze stanowiska i obsługują własne interesy. Ten problem może występować w dużych organizacjach, ponieważ staje się fizycznie niemożliwe, aby wszyscy zebrali się razem za każdym razem kiedy trzeba podjąć jakąś decyzje. W związku z tym, mała grupa jest odpowiedzialna za podejmowania decyzji. Michels wierzył, że ludzie z tej grupy coraz częściej będą podejmować decyzje, które głownie będą miały na celu utrzymanie ich pozycji, a nie, tak jak powinni, dobre dla ogółu.
[edytuj] Gaetano Mosca
Gaetano Mosca twierdził, że elity to zorganizowane mniejszości, podczas gdy reszta społeczeństwa to niezorganizowana większość. Klasa rządząca składa się z elity rządzącej oraz sub-elit. Elity cechują się intelektualną, moralną i materialną przewagą.
[edytuj] Teoretycy elity
[edytuj] C. Wright Mills
C. Wright Mills, autor książki Elita władzy, opublikowanej w 1956 r. przedstawił nowe spojrzenie na system władzy w Stanach Zjednoczonych. Według niego na ową elitę składa się triumwirat elit biznesu, elit politycznych i wojskowych, który stanowi wyraźnie identyfikowalną, acz nieujednoliconą grupę, sprawującą władzę.
Uznał, iż ta grupa powstaje w procesie racjonalizacji pracy we wszystkich społeczeństwach przemysłowych, w których władza zostaje skoncentrowana w rękach stosunkowo małej, zamkniętej i zdemoralizowanej grupy społecznej.[1] Odzwierciedla to załamanie się polityki jako areny debaty i oznacza przesunięcie dyskusji na czysto formalny poziom.
Te analizy skali makro zmierzały do wykazania, że demokracja degraduje się w obecnych "rozwiniętych" społeczeństwach, oraz że prawdziwa władza nie należy do wybieranych przedstawicieli.
[edytuj] James Burnham
Praca Jamesa Burnhama Rewolucja menedżerów mówiła o przechodzeniu władzy w ręce menadżerów, zamiast polityków - oddzieleniu własności od zarządzania.[2] Część tych koncepcji została wykorzystana przez paleokonserwatystów Samuela Francisa oraz Paula Gottfrieda w ich teorii państw menedżerskich.
[edytuj] Robert D. Putnam
Robert Putnam zauważył rozwój techniczny i powiększenie się wiedzy wśród pracowników administracji i innych specjalistycznych grup i wskazał go jako mechanizm przez który władza omija proces demokratyczny i zostaje rozłożona na doradców oraz specjalistów z danej dziedziny, którzy wpływają na proces podejmowania decyzji.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Źródła
- Andrew Heywood (1997) Politologia
- Wright Mills, C (1956) Elita władzy
- Burnham, J. (1960) The Managerial Revolution. Bloomington: Indiana University Press.
- T. Bottomore, (1993) Elites and Society London 1993.
[edytuj] Biografia dodatkowa
- Bogumuł Szmulik i Marek Żmigrocki, Wprowazdenie do nauki o panstwie i polityce.
- Cz. Znamieroweki, Elita i demokracja, Warszawa 1992.
- K. Pałecki, Elity polityczne w Polsce, Warszawa 1992.
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia. |
| Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników |
Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby. |
| Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt |
Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat. |
| Autobus wpadł do rowu, 12 rannych |
Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia. |
| Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu |
W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu. |
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
