Eryk XIV Waza
Z Wikipedii
Eryk XIV, Erik XIV (13 grudnia 1533 - 26 lutego 1577) - król Szwecji od 1560 do 1568.
Syn Gustawa I Wazy i Katarzyny z Saxe-Lauenburgów. Także władca Estonii po jej zdobyciu w 1561 r.
Uważany za zdolnego i inteligentnego monarchę. Prowadził umiejętną politykę. Jednak wkrótce jego nad wyraz bujna ambicja i stany niezrównoważenia psychicznego doprowadziły go do choroby umysłowej i obłąkania.
Dążył do uczynienia ze Szwecji mocarstwa. W przeciwieństwie do swojego ojca, który był zadowolony z już istniejącego status quo i zdobytej niepodległości, Eryk dążył do narzucenia innym państwom hegemonii w obszarze Morza Bałtyckiego. Dążenia te doprowadziły do konfliktu z królem Danii (Fryderykiem I).
W polityce wewnętrznej napotkał na opozycję szlachty wspieraną przez jego przyrodniego brata, późniejszego Jana III. Przez większość czasu jego panowania toczyła się wojna siedmioletnia (znana jako I wojna północna) przeciw Danii, w trakcie której skutecznie odparł wszystkie duńskie próby podboju posiadłości szwedzkich.
Pod koniec życia stan umysłowy Eryka coraz bardziej się pogarszał i prowadził do represji politycznych przeciwników, w tym do zamordowania kilku członków rodziny Sture w 1566 r. W 1568 r. król został usunięty z tronu i uwięziony przez Jana, który przejął władzę.
Umarł w więzieniu, prawdopodobnie otruty arszenikiem. Dokument podpisany przez Jana III i Bengta Gylta dawał strażnikom pilnującym Eryka prawo do jego otrucia, jeżeli ktokolwiek podejmował by próbę jego uwolnienia. Późniejsze analizy jego zwłok wykazały obecność trucizny.
Eryk przed wstąpieniem w związek małżeński był w kilku nieformalnych związkach. Z Agdą Persdotter miał trzy córki:
- Virginię Eriksdotter (1559 – 1633)
- Konstancję Eriksdotter (1560 – 1649)
- Lukrecję Eriksdotter (1564 – 1574)
Z Kariną Jacobsdotter: nieślubne dziecko zmarłe ok. 1565 r. Prawdopodobnie chłopiec.
Ostatecznie 4 lipca 1568r. poślubił Karin Månsdotter (1550 – 1612). Z tego małżeństwa miał następujące dzieci:
| Poprzednik Gustaw I Waza |
 |
Król Szwecji 1560 - 1568 |
|
Następca Jan III Waza |
Przypisy
- ↑ Bohater powieści Jadwigi Żylińskiej "Spadająca gwiazda".
| A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi? |
Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomą aferą, która podnieciła tabloidy". |
| Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu |
Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji. |
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |
