Funt szterling
Z Wikipedii
| Kod ISO 4217 | GBP |
| Narody | Wielka Brytania |
| Podział | 100 pensów = 1 funt szterling |
| Symbole | £ - funt p - pens |
| Monety | 1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p, £1, £2 - często używane £5 - rzadko używane |
| Banknoty | £5, £10, £20 - często używane £1, £50, £100 - rzadko używane (£1 tylko w Channel Islands, £100 tylko w Szkocji i Irlandii Północnej) |
| Centralny bank | Bank of England |
| Wartość w Polsce | 1 GBP = 4,4460 PLN
(Kurs średni NBP - 2008-10-06) |
Funt szterling (ang. pound sterling) (£), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.
1 funt dzieli się na 100 pensów. Monety są w nominałach: 1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p, £1, £2; banknoty: £1 (tylko w Szkocji), £5, £10, £20, £50 (rzadko spotykany).
Spis treści |
[edytuj] Pochodzenie słowa
Funt szterling jest często oznaczany symbolem £ (rzadko L). Symbol jest pisaną w starym stylu wielką literą L, przekreśloną poziomo dla podkreślenia, że jest to skrót. Skrót pochodzi od łacińskiego słowa libra oznaczającego zarówno wagę jak i jednostkę masy – funt. Z tej przyczyny nazwa waluty jest często tłumaczona na języki obce i szczególnie w językach romańskich może to powodować nieporozumienia np.: w hiszpańskim i portugalskim libra, rumuńskim lira, francuskim livre.
W celu odróżnieniu jednostki pieniężnej od jednostki wagi dodano słowo szterling, co w przypadku srebra można przetłumaczyć z angielskiego jako "wysokiej próby". Pierwotnie szterlingiem nazywano srebrną monetę jednopensową ważącą 1,555 grama co stanowiło 1/240 funta trojańskiego (aptecznego). Z czasem gdy z utratą siły nabywczej waluty pens był wypierany w powszechnym użyciu przez funta, nazwa ta zaczęła oznaczać funta.
[edytuj] Podział
Funt szterling dzieli się na 100 pensów, którego symbolem jest „p” i tak często jest określany w mowie potocznej w języku angielskim.
Do 15 lutego 1971 funt dzielił się na 240 pensów (skrótowo zapisywanych "d" od słowa denar), bądź na 20 szylingów ("l", bądź "s" od solid). Pens po przejściu na system dziesiątkowy w 1971 z racji różnicy wartości był początkowo nazywany nowym pensem.
[edytuj] Historia
Szterling został wprowadzony do obiegu przez angielskiego króla Henryka II w 1158 i był wymienialny na srebro. W 1816 zmieniono wymienialność funta ze srebra na złoto i utrzymywano ją do 1914. W tym czasie kurs funta utrzymywał się na poziomie około 4,9 USD za 1£. W roku 1926 powrócono do wymienialności na złoto, jednak w tym czasie w obiegu nie były już używane złote monety, a banknoty które można było wymieniać na sztaby złota. System waluty sztabowo-złotej został ostatecznie porzucony 21 września 1931 podczas wielkiego kryzysu. Po wycofaniu się z systemu waluty złotej funt został zdewaluowany o 20%. Funt został całkowicie wymienialny w 1946 co było warunkiem udzielenia 3,75 miliarda USD pożyczki przez USA. Po wycofaniu się z powiązania funta ze złotem próbowano ustabilizować kurs waluty poprzez związanie wartości funta z innymi walutami począwszy od amerykańskiego dolara. Jednak próby były nieudane co pociągnęło za sobą 30% dewaluację w 1949.
W połowie lat 60. wystąpiła kolejna presja na obniżenie wartości waluty. W 1966 w obliczu spadającego kursu waluty rząd brytyjski wprowadził restrykcyjne ograniczenia dewizowe. Jednym z nich był zakaz wywozu przez turystów z kraju więcej niż 50 funtów (zniesiony w 1970). W tym czasie, w listopadzie 1967 funt został zdewaluowany o 14,3% do poziomu 2,41 dolara. W 1976 nastąpił kolejny kryzys. Kurs funta spadł w stosunku do dolara do poziomu 1,57 i Wielka Brytania była zmuszona zaciągnąć pożyczkę w MFW w wysokości 2,3 miliarda funtów. Najniższy historyczny kurs funt osiągnął w lutym 1985, gdy za funta można było otrzymać jedynie 1,05 dolara.
W 1988 rząd Margaret Thatcher zdecydowała się związać funta z marką niemiecką, a w 1990 włączono go do systemu ERM z kursem do niemieckiej marki na poziomie około 2,90 DEM/GBP. Już w 1992 funt został zmuszony do opuszczenia systemu po tzw. Czarnej środzie (16 września) kiedy to grupa spekulantów z George'em Sorosem na czele przeprowadziła spekulacyjny atak na funta, który Sorosowi przyniósł zysk przeszło miliarda dolarów, a funtowi spadek wartości o 25% w ciągu kilku dni.
Wielka Brytania wynegocjowała klauzulę pozwalającą na pozostanie poza strefą euro. Decyzja dotycząca ewentualnego przyjęcia wspólnej waluty ma być podjęta w przyszłości. Z tego powodu jak dotychczas Wielka Brytania nie wprowadziła funta do systemu ERM II.
[edytuj] Zobacz też
| Unia Europejska |
euro • korona duńska • korona szwedzka • funt szterling • korona czeska • korona słowacka • forint węgierski • złoty polski • lit litewski • łat łotewski • korona estońska • lew bułgarski • lej rumuński • funt gibraltarski |
| Europa Zachodnia |
frank szwajcarski • korona norweska • korona islandzka • korona Wysp Owczych • funt manx • funt Jersey • funt Guernsey |
| Europa Wschodnia |
rubel • hrywna ukraińska • rubel białoruski • lej mołdawski • rubel naddniestrzański |
| Bałkany |
denar macedoński • kuna chorwacka • dinar serbski • bośniacka marka zamienna • lek albański • nowa lira turecka |
| Zakaukazie | |
|
kursywą zaznaczone regiony autonomiczne suwerennych państw posiadające własne waluty |
|
| Prezydent apeluje do Senatu, by zgodził się na referendum |
Prezydent Lech Kaczyński zaapelował podczas spotkania z mieszkańcami Bielska-Białej do Senatu, by wsparł ideę przeprowadzenia w Polsce referendum w sprawie prywatyzacji i reformy służby zdrowia. |
| Prezydent: Polska wygrała swoją szansę |
Polska w ciągu ostatnich 18 lat wygrała swoją szansę, choć wciąż potrzeba wielu zmian - powiedział w Wiśle prezydent RP Lech Kaczyński. Podkreślał, że siłą Polski jest jej jedność i jednolitość, a wszyscy obywatele Polski są równi. Prezydent podróżuje po kraju w ramach obchodów 90-lecia odzyskania niepodległości. Dziś odwiedził Wisłę i Bielsko-Białą. |
| Simon M. zmarł w szpitalu w Warszawie |
Wczoraj wieczorem Simon M. w stanie krytycznym leżał na OIOM-ie. Oskarżony o świadome zarażenie kobiet wirusem HIV Kameruńczyk zmarł w warszawskim szpitalu - dowiedziało się nieoficjalnie radio TOK FM. |
| Prezydent: Jeśli ktoś tu powinien czarterować, to nie ja |
- W Polsce jest pewna hierarchia. Widać choćby na zdjęciach z Rady Europejskiej - prezydenci zawsze stoją w środku. Jeśli ktoś tu powinien czarterować samolot, jeśli załoga istotnie jest tylko jedna, no to nie ja - odpowiedział Lech Kaczyński na pytanie o to, czy ktoś z pary prezydent-premier będzie czarterował samolot na szczyt w Brukseli. Na konferencji w Bielsku-Białej potwierdził też, że MSZ przekazał jego kancelarii informację, iż "nie ma powodu" przekazywać informacji o szczycie UE.. |
| Rządowo-prezydencka wojna o szczyt UE |
Wojny o udział w szczycie UE w Brukseli ciąg dalszy. Dziś w RMF FM minister Bogdan Klich ogłosił, że... "pilot z drugiej załogi się rozchorował" i związku z tym lecieć może tylko samolot z premierem i delegacją rządową. Wiadomość o niespodziewanej chorobie potwierdził w radiowej Trójce szef Kancelarii Prezydenta. Piotr Kownacki oskarżył też rząd, że "nie informuje prezydenta o przebiegu szczytu UE, a prezydent o wszystkim dowiaduje się od Sarkozy'ego". |
| Największy i najważniejszy pomnik JPII |
Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się!” ma być miejscem przyjaznym, bliskim każdemu, niezależnie od przekonań religijnych i polityczych - zapowiedział kardynał Stanisław Dziwisz. W sobotę ruszyła budowa "papieskiego miasteczka" - największego i najważniejszego "pomnika" Jana Pawła II w Polsce. |
| Lublin: policja rozbiła gang narkotykowy |
18 osób działających w zorganizowanej grupie handlującej narkotykami zatrzymali lubelscy policjanci. Grupa rozprowadziła łącznie ok. 25 tys. tabletek ekstazy oraz ponad 1 kilogram marihuany i amfetaminy.- Łączna czarnorynkowa wartość narkotyków to ok. 800 tys. zł. Były one sprzedawane na terenie Warszawy i Lublina, głównie na dyskotekach i pubach - powiedział w sobotę rzecznik komendanta wojewódzkiego policji w Lublinie Janusz Wójtowicz. |
| Pilot chory? "Wszystko zależy od dobrej woli Kancelarii" |
Dziś rano minister Bogdan Klich poinformował, że w delegację do Brukseli uda się wyłącznie premier, bo zachorował pierwszy pilot drugiej załogi. Reporterzy Gazeta.pl i TOK FM przeprowadzili więc kilka rozmów z ekspertami, którzy zajmują się lotnictwem. Wynika z nich, że możliwości na wyjście z tej sytuacji jest wiele, ale potrzeba - co powtarzają wszyscy - dobrej woli w Kancelariach. |
| Kraków: wpadli Rumuni rozprowadzający fałszywe euro |
Funkcjonariusze Centralnego Biura Śledczego zatrzymali w jednym z krakowskich hoteli dwóch Rumunów, u których znaleziono 40 tys. sfałszowanych euro. W piątek wieczorem krakowski sąd aresztował ich na wniosek prokuratury na trzy miesiące. |
| Adokaci Jakuba T. nie składają broni |
PRZEGLĄD PRASY. Adwokaci Jakuba T. złożyli zażalenie na decyzję Sądu Okręgowego w Poznaniu, który tydzień temu zatwierdził karę podwójnego dożywocia, orzeczoną na Polaku w Wielkiej Brytanii, informuje "Rzeczpospolita". |

