István Széchenyi
Z Wikipedii
Hrabia István Széchenyi [ˈiʃtvaːn ˈseːʧeːɲi] ( węg.: Gróf Széchenyi István ur. 21 września 1791 w Wiedniu; zm. 8 kwietnia 1860 w Döbling[1]) był węgierskim politykiem, pisarzem, arystokratą i przedsiębiorcą. Pod wpływem Jeremy Benthama i Adama Smitha poświęcił się od 1825 r., w którym to roku założył Węgierską Akademię Nauk, całkowicie sprawie narodowej.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Széchenyi urodził się w bogatej rodzinie arystokratycznej w Wiedniu. Jego ojciec Franz Széchenyi utworzył w 1802 r. Węgierskie Muzeum Narodowe i Węgierską Bibliotekę Narodową, darując swoje zbiory narodowi węgierskiemu. Matka Julianna Széchenyi była siostrą Georga Festeticha, który był mecenasem węgierskiej literatury.
Széchenyi rozpoczął jako młody mężczyzna karierę wojskową, walcząc jako kawalerzysta przeciw Napoleonowi Bonaparte, gdy nie awansowano go do rangi majora, porzucił wojsko i poświęcił się całkowicie odnowie narodu węgierskiego.
Na początku swej drogi jako "odnowiciel" narodowy, był liderem węgierskiego ruchu liberalnego, jednakże w latach czterdziestych utracił przywództwo na rzecz bardziej radykalnego Lajosa Kossutha. Postępująca radykalizacja liberałów, znalazła ujście w Wiośnie Ludów i powstaniu węgierskim 1848/1849, które przerosło psychikę Széchenyiego i doprowadziło go do załamania nerwowego. Ostanie 11 lat życia spędził w domu opieki psychiatrycznej w Döbling (obecnie dzielnica Wiednia), gdzie zmarł, odbierając sobie życie, uciekając w ten sposób przed groźbą władz, umieszczenia go w publicznym domu dla obłąkanych.
[edytuj] Autor książek społeczno-ekonomicznych
W opublikowanym w 1830 r. dziele "Kredyt" (węg. "Hitel"), Széchenyi krytykował austriacką politykę celną, zbyt niską gotowość udzielania kredytów przedsiębiorcom i szkodliwość przywilejów arystokracji dla narodu. Były to, jego zdaniem, podstawowe przyczyny wsteczności gospodarczej Węgier owego czasu. Dzieło to utrafiło ducha budzącej się świadomości narodowej i odbiło się szerokim echem. W kolejnych książkach: "Światło" (węg. "Világ" z 1831.) i "Stadium" zaproponował konkretny program reform, obejmujący reformę prawa cywilnego i podatkowego m. in. proponował opodatkowanie arystokracji, która w ówczesnych Austro – Węgrzech była zwolniona od podatków.
[edytuj] Przedsiębiorca
Jako przedsiębiorca, zainicjował z jednej strony wiele projektów mających na celu poprawę struktury transportu, jako motoru gospodarki, z drugiej starał się rozbudować, unowocześnić i upiększyć Budapeszt, by stał się centrum społeczno-gospodarczym Węgier. M. in. zbudował pierwszy, stały most pomiędzy Budą i Pesztem, (Most Széchenyiego – węg. Széchenyi Lánchíd), za którego przekroczenie wszyscy, także szlachta, musieli płacić myto. Wspierał również żeglugę parową, rozpoczął prace nad uregulowaniem Dunaju i Cisy, był inicjatorem klubu intelektualistów w Peszcie i Węgierskiej Akademii Nauk.
[edytuj] Polityk
[edytuj] Lajos Kossuth
Széchenyi zetknął się Kossuthem poprzez węgierski ruch liberalny, którego Széchenyi był początkowo liderem. Początkowa zbieżność poglądów nie trwała jednakże długo, w latach czterdziestych XIX w. zmieniła się ona w otwarty konflikt z Kossuthem, prowadzony poprzez prasę. Tematem sporu była przede wszystkim samodzielność Węgier w monarchii Austro-Węgierskiej i stosunek do mniejszości narodowych na terenie Węgier. Széchenyi był zwolennikiem pozostania w związku państwowym z Austrią, nie potrafił jednak przekonać większości ruchu liberalnego do swych pozycji, co doprowadziło do zmiany lidera ruchu – został nim Kossuth.
[edytuj] Klemens Lothar von Metternich
Széchenyi próbował zdobyć dla swych posunięć poparcie rządu w Wiedniu, jednakże bezowocnie, gdyż w przeciwieństwie do węgierskich liberałów, von Metternich uważał go za rebelianta, usiłującego doprowadzić do rozpadu cesarstwa.
Przypisy
- ↑ współcześnie dzielnica Wiednia
| Pitera: raport nt. CBA dostępny w CIR po złożeniu wniosku |
Odtajniona część raportu Julii Pitery dotyczącego działalności CBA jest dostępna w Centrum Informacyjnym Rządu po złożeniu odpowiedniego wniosku. Zakupy broni bez odpowiedniej zgody, biura wynajmowane bez przetargów, niechlujstwo w obchodzeniu się z tajnymi dokumentami - tego typu zarzuty mają znajdować się w raporcie według RMF. |
| Prezydent "gotów przedstawić koncepcję zmian" w służbie zdrowia |
Lech Kaczyński zadeklarował, że jest gotów przedstawić własną koncepcję zmian w służbie zdrowia. Pod warunkiem jednak, że... jego projekt nie zostanie odrzucony w Sejmie "w pierwszym czytaniu". |
| W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji |
Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant. |
| Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali" |
W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego. |
| Sikorski: Nie kandyduję na szefa NATO |
- Nie jestem kandydatem na nowego sekretarza generalnego NATO, chcę pozostać w rządzie Donalda Tuska do końca mandatu - powiedział w Brukseli szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski. |
| PiS o rządach Gronkiewicz-Waltz: Brak wizji |
PiS krytykuje dwuletnie rządy Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie: zarzuca jej m.in. zaniedbania inwestycyjne, złą politykę personalną i podwyżki. Według Jarosława Kaczyńskiego, prezydent Warszawy brak wizji. - Zarzuty PiS są bezzasadne - uważa z kolei rzecznik stołecznego urzędu miasta Tomasz Andryszczyk. |
| Lech Kaczyński: rząd powinien podjąć kroki w celu zakupu samolotów dla VIP-ów |
Według Lecha Kaczyńskiego, rząd powinien podjąć "stosowne kroki w sprawie kupna samolotów" dla najważniejszych osób w państwie. Prezydent przyleciał z Mongolii do Japonii wynajętym samolotem. Rządowy Tu "zamarzł" na mongolskim lotnisku. - chwalę Boga, ponieważ państwo i ja możemy dalej rozmawiać - mówił Lech Kaczyński dziennikarzom. |
| Gross nie musi przepraszać syna mężczyzny opisanego w "Sąsiadach" |
Jan T. Gross nie musi przepraszać Kazimierza Laudańskiego m.in. za to, że w "Sąsiadach" opisał jego ojca jako jednego z uczestników pogromu Żydów w 1941 r. w Jedwabnem - orzekł we wtorek Sąd Okręgowy w Warszawie. |
| Szymon Hołownia wypiera ojca Rydzyka. Z kablówek |
Sieć kablowa UPC usunie ze swojej oferty TV Trwam. Zamiast niej pojawi się kanał Religia.tv, którego twarzą jest Szymon Hołownia. Religia.tv pojawia się w kolejnych kablówkach. Kto woli telewizję ojca Rydzyka musi zakupić specjalny zestaw do jej odbioru. |
| Niech nasi bliscy wyglądają po śmierci jak ludzie |
Pani Anna straciła ojca miesiąc temu. Chciała zapomnieć, jak wyglądało jego ciało, kiedy odebrała je po sekcji zwłok z warszawskiego Zakładu Medycyny Sądowej. Gdy przeczytała nasz tekst "Chciałem ostatni raz zobaczyć syna", zdecydowała się zadzwonić. - W tym zakładzie dzieje się coś bardzo niedobrego. Tata był w strasznym stanie..., szwy puściły..., a cała rodzina chciała się z nim pożegnać - mówi pani Anna i zaczyna płakać |
