Język hebrajski
Z Wikipedii
| עִבְרִית | |
| Obszar | Izrael i inne |
| Liczba mówiących | 7 milionów |
| Ranking | (poza pierwszą 100.) |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki afroazjatyckie *Języki semickie **płn.-zach.-semickie ***Język hebrajski |
| Pismo | hebrajski |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | Izrael |
| Regulowany przez | Akademia Języka Hebrajskiego |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | he |
| ISO 639-2 | heb |
| SIL | HBR |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) - język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.
Posługiwano się nim w starożytnym Izraelu, od czasów niewoli babilońskiej zaczął on jednak wychodzić z powszechnego użycia, stając się de facto martwym językiem, używanym jedynie w modlitwie, podczas ceremonii oraz do zapisu tekstów religijnych (Tora, Miszna). W życiu codziennym Żydzi posługiwali się innymi językami, początkowo aramejskim, później w diasporze głównie jidysz (aszkenazyjczycy), ladino - dżudezmo (sefardyjczycy) bądź arabskim. Pod koniec XIX w., dzięki staraniom m.in. Eliezera ben Jehudy, okrzykniętego "wskrzesicielem hebrajszczyzny" (hebr. מחייה השפה העברית), powstała nowoczesna wersja języka hebrajskiego, który od chwili powstania państwa Izrael w 1948 jest oficjalnie językiem urzędowym tego kraju. Obecnie posługuje się nim ok 5,1 mln ludzi (wg niektórych szacunków, uwzględniających także Arabów izraelskich oraz Izraelczyków żyjących na emigracji, liczba użytkowników języka hebrajskiego może dziś sięgać nawet 8 mln).
Spis treści |
[edytuj] Etapy rozwoju
Historyczne etapy rozwoju języka hebrajskiego:
- biblijny - język Biblii (chrześcijańskiego Starego Testamentu),
- misznaicki - język Miszny, zmieniona składnia i nowe słownictwo,
- średniowieczny - język tekstów rabinicznych, istniał jedynie w formie pisanej,
- współczesny - od 1881 roku.
[edytuj] Fonetyka
Fonetyka współczesnego języka hebrajskiego jest oparta na historycznej wymowie aszkenazyjskiej. Wymowa ta cechuje się zanikiem (pod wpływem języków indoeuropejskich) typowo semickich spółgłosek gardłowych i emfatycznych.
[edytuj] Spółgłoski
[edytuj] Samogłoski
Istnieje pięć samogłosek: /a/, /e/, /i/, /o/, /u/. Mogą one być długie lub krótkie, choć w wymowie współczesnej iloczas najczęściej nie jest zachowywany. W języku hebrajskim nie ma dyftongów. Samogłoski nie są zapisywane w żaden sposób, zrozumienie przeczytanego zdania polega na znajomości słówka, samogłoski są zapisane w Torze, poprzez kropki, kreski znajdujące się pod lub obok liter. E= 2 lub 3 lub 5 kropek pod literą O= poprzez użycie litery (vav)i umieszczenie nad nią kropki. a= poprzez umieszczenie kreski pod literą , bądź użycie litery(bezdźwięcznej) alef bądź ajin. i= poprzez umieszczenie jednej kropki pod literą
[edytuj] Gramatyka
Podobnie jak inne języki semickie, hebrajski bazuje na rdzeniach trójspółgłoskowych, zwłaszcza w zakresie koniugacji. W porównaniu z językiem arabskim, hebrajski jest jednak o wiele bardziej analityczny - np. zupełnie zatracił odmianę rzeczownika przez przypadki. W składni współczesnego hebrajskiego. zauważalne są wpływy słowiańskie (mówi się nawet o hebrajskim jako języku mieszanym), takie jak przesunięcie szyku zdania z VSO do SVO, choć szyk VSO jest wciąż spotykany w tekstach religijnych. Rzeczowniki dzielą się ze względu na rodzaj na męskie i na żeńskie oraz mogą występować w liczbie pojedynczej, mnogiej i -rzadko- podwójnej. W klasycznym hebrajskim zamiast czasów występowały jedynie kategorie dokonany/niedokonany, we współczesnym hebrajskim wykształcił się system czasów (przeszły, teraźniejszy, przyszły).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- [1] Interaktywny słownik hebrajsko-polski i polsko-hebrajski wraz z pełną koniugacją (odmianą) niektórych czasowników, przykładami piosenek hebrajskich i informacjami o historii i gramatyce języka hebrajskiego
- [2] (he) Rozbudowany słownik hebrajsko-angielski i angielsko-hebrajski Morfix
prasemicki • akadyjski • amharski • amonicki • arabski • aramejski • argobba • dahalik • daryża • eblaicki • fenicki • gafat • gurage • gyyz • harari • hebrajski • judeo-arabski • maltański • mandejski • moabicki • południowoarabski epigraficzny • punicki • syriacki • tigre • tigrinia • ugarycki • współczesny południowoarabski
| Gen. Sikorski nie został zastrzelony ani uduszony |
Prezes IPN Janusz Kurtyka potwierdził, że gen. Władysław Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. - W trakcie badań nie stwierdzono śladów, które by wskazywały, że generał został postrzelony bądź uduszony. |
| Wałęsa i inni nobliści na spotkaniu z młodzieżą |
Były prezydent Lech Wałęsa uważa, że przyznanie mu 25 lat temu Pokojowej Nagrody Nobla było zachętą dla ruchu "Solidarność" do dalszego działania. Po konferencji prasowej prezydent, wraz z pozostałymi noblistami, weźmie udział w dyskusji z 600 młodymi ludźmi z całego kraju. |
| Kategoria A, życie z wyrokiem |
Paweł od trzech lata żyje jak zbieg z więzienia. Jedna litera w książeczce wojskowej i sprzeciw wobec obowiązkowej służby wojskowej zmieniły jego życie. Dzisiaj ma szansę na amnestię, jeśli ogłosi ją Ministerstwo Obrony Narodowej. |
| Dziwisz: Modlę się o spokój duszy Aleksego II |
Wiadomość o śmierci Aleksego II, 15. prawosławnego patriarchy Moskwy i Wszechrusi głęboko poruszyła metropopolitę krakowskiego, kardynała Stanisława Dziwisza. W wypowiedzi dla Informacyjnej Agencji Radiowej wieloletni sekretarz Jana Pawła II powiedział, że modli się o spokój duszy Aleksego II i dzieli żałobę z - bliskim katolikom - Kościołem Prawosławnym. |
| Wizyta prezydenta w Azji skrócona, odwołano przyjęcie |
Lech Kaczyński wróci do Polski wcześniej niż początkowo planowano. Polski prezydent miał wydać w sobotę przyjęcie w hotelu w Seulu. Jednak impreza została odwołana i w sobotę przed północą polska delegacja będzie już w kraju. |
| Nobliści zakorkują Gdańsk |
Obchody 25. rocznicy otrzymania Pokojowej Nagrody Nobla przez Lecha Wałęsę to wielka uroczystość z udziałem zagranicznych gości takich jak Dalajlama czy prezydent Francji. Jednak mieszkańcy Gdańska lepiej zrobią zostając w domach, lub przynajmniej nie wsiadając do samochodów. Miasto będzie sparaliżowane. |
| Sejm przeciw odwołaniu Komorowskiego |
Sejm odrzucił wniosek PiS-u o odwołanie Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu. Komorowski powiedział chwilę potem, że choć Sejm nie poparł PiS-u, to wniosek, debata i głosowanie to dla niego cenne doświadczenie: - Nauczyło mnie to, że trzeba miarkować także to, co chce się wyrazić językiem ironii - stwierdził. - Dziękuję wszystkim - zakończył. |
| A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi? |
Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Kurski zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomej afery, która podnieciła tabloidy". |
| Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu |
Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji. |
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
