Języki słowiańskie

Z Wikipedii

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Językami słowiańskimi posługuje się ponad 300 mln osób.

Na bazie języków słowiańskich powstały też sztuczne języki słowiańskie jak slovio, meżduslavianski i glagolica, które są zrozumiałe dla mówiących przynajmniej jednym językiem słowiańskim. Na podstawie wschodniosłowiańskich dialektów Syberii (z zapożyczeniami z języków tureckich oraz języka arabskiego) opracowano sztuczny język syberyjski. Również oparte na językach słowiańskich są fikcyjne języki północnosłowiańskie oraz wenedyk, język romański który przeszedł podobny rozwój jak polski.

Spis treści 1 Klasyfikacja języków słowiańskich 1.1 Wspólne cechy 1.2 Niektóre mikrojęzyki słowiańskie 2 Przypisy 3 Zobacz też 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Klasyfikacja języków słowiańskich

języki indoeuropejskie

języki bałtosłowiańskie

języki słowiańskie (ok. 317 mln)

języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)

grupa lechicka, czyli języki lechickie

języki połabskie †

języki pomorskie (ok. 50 tys.)

kaszubski (ok. 50 tys.)

słowiński †

polski (ok. 44 mln)

grupa łużycka, czyli języki łużyckie (ok. 70 tys.)

dolnołużycki (ok. 15 tys.)

górnołużycki (ok. 55 tys.)

grupa czesko-słowacka

czeski (ok. 10 mln)

słowacki (ok. 5 mln)

knaan †

języki południowosłowiańskie (ok. 29 mln)

grupa wschodnia (ok. 10 mln)

staro-cerkiewno-słowiański (starosłowiański) †

cerkiewnosłowiański †*

bułgarski (ok. 8,5 mln)

macedoński (ok. 1,8 mln)

grupa zachodnia (ok. 19 mln)

słoweński (ok. 2 mln)

serbsko-chorwacki (serbski, chorwacki, bośniacki, czarnogórski) (ok. 17 mln)

języki wschodniosłowiańskie (ok. 210 mln)

Krywiczów †

staroruski †

starobiałoruski †

białoruski (ok. 10 mln)

rosyjski (ok. 160 mln)

ukraiński (ok. 40 mln)

rusiński

Oznaczenia:

† – język wymarły lub dawne stadium historyczne języka dzisiejszego

†* – język dawny, ale zachowany tradycyjnie w liturgii, tekstach religijnych, filozoficznych lub naukowych

[edytuj] Wspólne cechy

• wybitnie fleksyjna morfologia – większość języków słowiańskich ma 6 lub 7 przypadków
• podział czasowników na dokonane i niedokonane (leksykalny aspekt)
• obecność fonemicznej palatalizacji (znanej jako zmiękczenie)
• skomplikowane zbitki spółgłoskowe, powstałe po zaniku jerów, np. w polskim wyrazie bezwzględny lub rosyjskim wstrjecza "spotkanie" (jednak np. w językach salisz występują jednak jeszcze bardziej skomplikowane zbitki)

Języki słowiańskie nie tylko mają bardzo podobną gramatykę, lecz wykazują również duże podobieństwo w słownictwie, co dowodzi że ich ostatni wspólny przodek – język prasłowiański istniał stosunkowo niedawno.

[edytuj] Niektóre mikrojęzyki słowiańskie

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

• rusiński^[1] (jugorusiński) – skodyfikowana w Wojwodinie (Serbia) forma języka rusińskiego;
• rezjański^[1] – powstały na bazie dialektu słoweńskiego w Rezji (północne Włochy)
• prekmursko-słoweński^[1] – używany w Słowenii i na pobliskich terenach Węgier i Austrii;
• kajkawski^[1] – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany w północnej Chorwacji (ma pewną tradycję piśmienniczą; uważany też za dialekt języka serbsko-chorwackiego);
• czakawski^[1] – podobna sytuacja, jak powyższy;
• gradišćanskich Chorwatów w Austrii^[1] (burgenlandzki) – używany przez mniejszość chorwacką w Austrii, na Węgrzech, w Czechach i na Słowacji (uważany też za dialekt języka serbsko-chorwackiego)
• Chorwatów w Molise^[1] (molizański) – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany we włoskiej prowincji Molise;
• Bułgarów z Banatu^[1] (banacki) – powstały na bazie języka bułgarskiego i serbskiego w Rumunii i w Jugosławii.

Istnieje też tendencja do wyodrębniania się kolejnych języków słowiańskich:

• morawskiego – z języka czeskiego
• śląskiego – z języka polskiego
• laski^[1] – z języka czeskiego

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• imiona słowiańskie
• mitologia Słowian
• panslawizm
• plemiona słowiańskie
• slawistyka
• Słowianie
• słowianofilstwo
• słowiańszczyzna
• Ojcze nasz w językach słowiańskich

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Slavonia – cechy charakterystyczne języków słowiańskich

p • d • e Języki słowiańskie prasłowiański* zachodniosłowiańskie czeski • dolnołużycki • górnołużycki • kaszubski • knaan † • polski  (staropolski † • średniopolski †) • połabskie † • słowacki •słowiński †  • śląski** wschodniosłowiańskie białoruski • Krywiczów † • rosyjski • rusiński • ruski † • staroruski † • ukraiński południowosłowiańskie bułgarski • cerkiewnosłowiański †* • macedoński • serbsko-chorwacki (bośniacki, chorwacki, czarnogórski, serbski) • słoweński • staro-cerkiewno-słowiański † * Język prasłowiański nie jest językiem słowiańskim, ale przodkiem wszystkich języków słowiańskich. ** przez literaturę naukową uznawany za dialekt śląski języka polskiego

Koniec sporu: do Brukseli może polecieć tylko jeden

- Na szczyt Unii Europejskiej w Brukseli poleci tylko premier wraz z delegacją rządową. Pilot drugiego samolotu się rozchorował - powiedział na antenie RMF FM minister ON Bogdan Klich. zgodnie z przepisami premier i prezydent nie mogą lecieć się znajdować na pokładzie jednego samolotu ze względów bezpieczeństwa.

Henryk Smolarz nowym szefem KRUS

Premier Donald Tusk powołał Henryka Smolarza na stanowisko prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Smolarz dotychczas pełnił funkcję wiceprezesa Agencji Rynku Rolnego.

Gosiewski odejdzie, bo chciał być księciem

PRZEGLĄD PRASY. Deklaracja Przemysława Gosiewskiego o rezygnacji z szefowania klubowi PiS była ruchem wyprzedzającym, twierdzi "Dziennik", według którego dni polityka w tym fotelu i tak są policzone. Zmiana może nastąpić już we wtorek. Gosiewski ma stracić stanowisko za tworzenie z klubu swojego księstwa, niezależnego od partii.

Mamy kryzys, a rząd śpi - sondaż

PRZEGLĄD PRASY. Polacy domagają się, aby rząd Donalda Tuska czym prędzej zabezpieczył ich oszczędności w bankach, wynika z sondażu przeprowadzonego na zlecenie "Polski" przez instytut ARC Rynek i Opinia.

Kraków: wpadli Rumuni rozprowadzający fałszywe euro

Funkcjonariusze Centralnego Biura Śledczego zatrzymali w jednym z krakowskich hoteli dwóch Rumunów, u których znaleziono 40 tys. sfałszowanych euro. W piątek wieczorem krakowski sąd aresztował ich na wniosek prokuratury na trzy miesiące.

Adokaci Jakuba T. nie składają broni

PRZEGLĄD PRASY. Adwokaci Jakuba T. złożyli zażalenie na decyzję Sądu Okręgowego w Poznaniu, który tydzień temu zatwierdził karę podwójnego dożywocia, orzeczoną na Polaku w Wielkiej Brytanii, informuje "Rzeczpospolita".

Wojna dworów Schetyny i Tuska?

PRZEGLĄD PRASY. Władze Platformy Obywatelskiej zdecydowały, że członkowie rządu mają zrzec się funkcji szefów regionów partii. To efekt rozgrywki o Ewę Kopacz, pisze "Rzeczpospolita", która ujawnia kulisy wydarzenia i - powołując się na rozmówców w PO - twierdzi, że takiego spięcia między Donaldem Tuskiem i Grzegorzem Schetyną nie było już dawno.

Czy policja zatrzymała zamachowca?

Warszawski sąd chce, by Rosjanie udowodnili, że zatrzymany w środę w stolicy obywatel czeczeński to Alikhan M., który brał udział w głośnym zamachu na wicemera Moskwy w 2002 r.

Nie uwierzyli, że grób jest prawdziwy

To nie był anonimowy grób. Tam leżeli członkowie powstańczego sztabu Armii Ludowej. Wśród nich mój ojciec - zadzwonił do „Gazety” poeta i eseista Piotr Matywiecki. Wstrząsnęła nim wiadomość o rozkopaniu przez przypadkowych robotników mogiły na skwerze Hoovera.

Kibole Cracovii zatrzymani po czwartkowych derbach

Pięciu pseudokibiców zatrzymała policja po czwartkowych, piłkarskich derbach Krakowa pomiędzy Wisłą a Cracovią - poinformowała Katarzyna Cisło z zespołu prasowego małopolskiej policji.