Jan Amor Tarnowski
Z Wikipedii
| Jan Tarnowski | ||
.jpg) |
||
| Szlachta | Tarnowscy | |
| Herb |
|
|
| Rodzice | Jan Amor Tarnowski młodszy |
|
| Żony | Barbara Tęczyńska Zofia Szydłowiecka |
|
| Dzieci | Jan Aleksander Tarnowski Jan Tarnowski Zofia Tarnowska Jan Krzysztof Tarnowski |
|
| Data urodzin | 1488 | |
| Miejsce urodzin | Tarnów | |
| Data śmierci | 16 maja, 1561 | |
| Miejsce śmierci | Wiewiórka | |
Jan Tarnowski herbu Leliwa (ur. 1488 w Tarnowie, zm. 16 maja 1561 w Wiewiórce) – hetman Polski, hetman wielki koronny w latach 1527 – 1561, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522.
Jan Tarnowski, syn Jana Amora Młodszego i Barbary z Rożnowa, wnuczki Zawiszy Czarnego, pochodził z bogatej szlacheckiej rodziny posiadającej status senatorski. Wychowywał się na dworach kardynała Fryderyka Jagiellończyka oraz królów Jana Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta Starego. Kształcił się m.in. na Akademii Krakowskiej. Otrzymał wszechstronne, klasyczne, humanistyczne wykształcenie, także militarne.
Swój chrzest bojowy przeszedł w wieku dwudziestu dwóch lat pod okiem hetmana Konstantego Ostrogskiego. Brał także udział w wyprawie do Mołdawii w 1512 gdzie dowodził chorągwią jazdy. W latach 1517-1521 by dopełnić swe wykształcenie podjął zwyczajową podróż po świecie. Odwiedził Bliski Wschód w tym Syrię, Palestynę, Egipt, Grecję, Turcję i oczywiście Ziemię Świętą. Zwiedził także Zachodnią Europę.
Jako zwolennik koalicji antytureckiej wziął udział w wojnie habsbursko-tureckiej w roku 1521. W 1524 w potyczce pod Lwowem rozbił zagon turecki. W 1531 był autorem świetnego zwycięstwa w bitwie pod Obertynem w wojnie z hospodarem mołdawskim Piotrem Rareszem. W czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1534-1537 dowodził w 1534 polsko-litewską wyprawą na Moskwę. Wsławił się wówczas zdobyciem Homla i oblężeniem i zdobyciem Staroduba (1535).
W polityce wewnętrznej Tarnowski był rojalistą i sprzeciwiał się wzrostowi przywilejów szlacheckich. Chociaż niezbyt dobrze rozumiał się z Zygmuntem Starym i królową Boną to w czasie tzw. wojny kokoszej stanął przy królu. Lepsze stosunki miał z jego synem, królem Zygmuntem II Augustem, wsparł go w trudnej sytuacji związanej z jego związkiem z Barbarą Radziwiłłówną.
Był znakomitym administratorem, nie tylko budżetu hetmańskiego lecz także swych prywatnych dóbr.
Jan Tarnowski był autorem dzieła Consilium rationis bellicae (Rada sprawy wojennej, 1558), które było wykładnią współczesnej, polskiej techniki wojskowej. Na książce tej wychowały się kolejne generacje dowódców wojskowych Rzeczypospolitej.
Jan Kochanowski jego osobie poświęcił pieśń O śmierci Jana Tarnowskiego. l
[edytuj] Bibliografia
Mikołaj Kamieniecki • Mikołaj Firlej • Jan Amor Tarnowski • Mikołaj Sieniawski • Jerzy Jazłowiecki • Mikołaj Mielecki • Jan Zamoyski • Stanisław Żółkiewski • Stanisław Koniecpolski • Mikołaj Potocki • Stanisław Rewera Potocki • Jan Sobieski • Dymitr Jerzy Wiśniowiecki • Stanisław Jan Jabłonowski • Feliks Kazimierz Potocki • Hieronim Augustyn Lubomirski • Adam Mikołaj Sieniawski • Stanisław Rzewuski • Józef Potocki • Jan Klemens Branicki • Wacław Rzewuski • Franciszek Ksawery Branicki • Piotr Ożarowski
Jan z Tarnowa • Spytek I Jarosławski • Rafał Jarosławski z Przeworska • Spytek III Jarosławski • Anna Jarosławska • Stanisław Odrowąż • Zofia ze Sprowy Odrowąż • Jan Amor Tarnowski • Jan Krzysztof Tarnowski • Jan Kostka • Anna Ostrogska • Aleksander Ostrogski • Anna Alojza Chodkiewicz • Jan Karol Chodkiewicz • Aleksander Michał Lubomirski • Konstanty Jacek Lubomirski • Hieronim Augustyn Lubomirski • Katarzyna Zamoyska • Jan Sobiepan Zamoyski • Maria Kazimiera d'Arquien • Jan III Sobieski • Kazimierz Czartoryski • August Aleksander Czartoryski • Adam Kazimierz Czartoryski • Adam Jerzy Czartoryski • Gustaw Adolf Weiss • Karol Bartoszewski • Ferdynand Pawlikowski • Adolf Dietzius • Stanisław Sierankiewicz • Stanisław Kostner • Jan Szram • Julian Majlich • Kazimierz Gottfried • Wacław Nartowski • Stanisław Chudzik • Tadeusz Głowaty • Jan Słota • Janusz Ważny • Romuald Ostrowski • Kazimierz Ziobro • Stanisław Hajnus • Jerzy Matusz • Jan Kazimierz Gilowski • Janusz Andrzej Dąbrowski • Andrzej Wyczawski
| Poprzednik Jan Odrowąż |
 |
wojewoda ruski 1527 - 1535 |
|
Następca Jan Tęczyński |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zima: karambol na trasie Katowice - Częstochowa |
Ciężarówka nie zdołała wyhamować i rozbiła pięć samochodów stojących na światłach, na trasie Katowice - Częstochowa. W wielu miejscach kraju opady śniegu spowodowały utrudnienia na drogach. W Koszalinie spadło 30 centymetrów śniegu i miasto zostało sparaliżowane - pisze na Alert 24 Polarny www.nicalbonic.blox.pl. |
| Speckomisja spyta szefa ABW o dochody |
Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych poprosi szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztofa Bondaryka o wyjaśnienia - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Urzędnik będzie musiał przed komisją wytłumaczyć się z dochodów, które uzyskuje od operatora Ery GSM. Speckomisja chce też od szefa CBA Mariusza Kamińskiego uzyskać wyjaśnienia, dlaczego Biuro zajęło się tą sprawą. |
| Ukradł kilkaset samochodów i w końcu wpadł |
30-letniego Ireneusza P. ps. "Żaba" zatrzymali policjanci z warszawskiej "samochodówki". Mężczyzna ścigany za kradzieże samochodów wpadł razem ze swoją znajomą w centrum handlowym na warszawskiej Pradze. "Żaba" przyznał policjantom, że w ciągu ostatnich kilku lat skradł kilkaset aut. |
| Suski na fotelu prezesa PiS? |
Poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zasiadł po czwartkowej debacie w sprawie informacji rządu, podsumowującej rok jego działalności, na fotelu prezesa PiS. Na razie tylko na chwilę zastąpił Jarosława Kaczyńskiego. Wiele wskazuje, że ambicje posła sa tak wielkie, iż chciałby pozostać na tym miejscu na dłużej - pisze "Nasz Dziennik". |
