Jełgawa
Z Wikipedii
Współrzędne: 56°39' N 23°42' E![]()
| Jełgawa | |||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Okręg | jełgawski | ||||
| Powierzchnia | 60 km² | ||||
| Położenie | 56° 39' N 23° 42' E |
||||
| Wysokość | 13 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
66 034 1101 os./km² |
||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Położenie na mapie Łotwy
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Jełgawa (łot. Jelgava; do 1918 Mitawa, niem. Mitau, ros. Митава, lit. Mintauja) – miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, ok. 45 km na południowy zachód od Rygi, przy ujściu rzeki Drykszny do Lelupy (dawniej Aa), siedziba władz okręgu jełgawskiego, miasto wydzielone.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Na terenie obecnej Jełgawy w X wieku powstała osada Liwów. W XIII wieku, zakon kawalerów mieczowych, pod wodzą wielkiego mistrza Konrada von Mandera rozpoczął budowę w tym miejscu zamku, nazwanego Mitau. Mitau był zamkiem granicznym, z którego rycerze zakonu często organizowali wyprawy przeciwko Liwom i Semigalom aż do 1290 roku. Później znaczenie zamku jeszcze wzrosło z powodu rozwoju na południu państwa litewskiego. Litwinom udało się splądrować Mitawę w 1345 roku.
Po rozpadzie zakonu w 1561 roku Mitawa przypadła w udziale Księstwu Kurlandii i Semigalii. W 1573 otrzymała ona prawa miejskie. Od 1596, po podziale księstwa, Mitawa stała się stolicą Semigalii, rezydencją księcia Fryderyka Kettlera. W 1617 ponownie została stolicą zjednoczonego księstwa Kurlandii i Semigalii podległego Rzeczypospolitej. Pomimo wielu wojen polsko-szwedzkich Mitawa dalej rozwijała się w kierunku miasta handlowego i przemysłowego. Widać było jednak w Mitawie duże wpływy rosyjskie dużo wcześniej niż w innych miastach Kurlandii i Semigalii. Z Mitawy pochodziła m.in. księżniczka Anna Iwanowna, późniejsza caryca Rosji Anna I. W II poł. XVIII wieku przedostatni książę Kurlandii Ernest Jan Biron wspierał kulturalny rozwój Mitawy. Zburzył on stary zamek i postawił na jego miejscu okazały pałac. Książę Biron otworzył również pierwszą w mieście publiczną bibliotekę i założył Jeglavską Akademię Piotra (Academia Petrina), uniwersytet i duchowe centrum kraju. Po wybuchu rewolucji francuskiej w 1789 roku mieszkańcy Mitawy zaczęli domagać się większych praw.
Miasto zostało zajęte przez Rosjan w wyniku III rozbioru Polski w 1795 roku. W okresie wojen napoleońskich miasto było okupowane przez Prusy i zostało częściowo zniszczone. W XIX wieku Mitawa rozwinęła się z powodu doprowadzenia tutaj kolei w 1868 roku. Rozwój miasta zachęcił Łotyszy (mieszkańców wsi) do osiedlania się w mieście. W 1914 Mitawa liczyła 45 tys. mieszkańców. Miasto zostało wyniszczone przez niemiecką okupację podczas I wojny światowej, a po wojnie było areną walk niemieckich, rosyjskich i łotewskich oddziałów paramilitarnych. Po zwycięstwie tych ostatnich Jełgawa stała się jednym z ważniejszych miast w nowo powstałym państwie łotewskim.
W 1940, po aneksji kraju przez Związek Radziecki, wielu mieszkańców Jełgawy, głównie Niemców, wyemigrowało z miasta. Później Jełgawę okupowali Niemcy, a od 1944 Sowieci. Podczas II wojny światowej zniszczeniu uległo prawie 90% budynków w mieście. W czasach kolejnej okupacji sowieckiej nastąpiła odbudowa miasta. Obecnie Jełgawa jest jednym z ważniejszych miast w kraju, centrum turystycznym i edukacyjnym. W okresie sowieckim rozwinął się tutaj również przemysł, w tym samochodowy.
[edytuj] Turystyka
Jełgawa jest częstym miejscem odwiedzin turystów ze względu na zabytki. Głównym z nich jest klasycystyczny pałac, jeden z najcenniejszych zabytków na Łotwie. Innymi miejscami wartymi zobaczenia są barokowy kościół św. Anny i wieża zniszczonego kościoła św. Trójcy. Ciekawymi budowlami są neoklasycystyczne gmachy Villa Medema i Academia Petrina, w której znajduje się muzeum historii i sztuki im. G. Eliasa.
[edytuj] Osoby związane z Jełgawą
- Fricis Kociņš - dyplomata i wojskowy łotewski, poseł w ZSRR (1936-40)
- Jānis Lūsis - lekkoatleta, oszczepnik - rekordzista świata
- Einars Repše - były premier Łotwy
- Mamert Stankiewicz - polski kapitan
[edytuj] Zobacz też
- pałac w Jełgawie
- Wielka Synagoga w Mitawie
- Jelgava (stacja kolejowa)
- synagoga w Nowej Mitawie
- katedra Najświętszej Maryi Panny w Jełgawie
- Łotewski Uniwersytet Rolniczy w Jełgawie
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Szczegółowa historia Mitawy w I Rzeczypospolitej, wirtualna mapa okolic, historia okolicznych miast
- zdjęcia z Jełgawy
- O Mitawie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
Okręgi
Aizkraukle • Alūksne • Balvi • Bauska • Dobele • Dyneburg • Gulbene • Jēkabpils • Jełgawa • Kieś • Krasław • Kuldīga • Limbaži • Lipawa • Lucyn • Madona • Ogre • Preiļi • Ryga • Rzeżyca • Saldus • Talsi • Tukums • Valka • Valmiera • Windawa
Miasta wydzielone
Dyneburg • Jełgawa • Jurmała • Lipawa • Ryga • Rzeżyca • Windawa
| Druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz |
Mija druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz jako prezydent stolicy. Sama prezydent chwali się zwiększeniem bezpieczeństwa i nowoczesną strażą pożarną, a my postanowiliśmy sprawdzić jak się ma coś, czego warszawiacy nie lubią najbardziej: korki |
| Woźniak: kilka dni temu Jan Machulski przyniósł projekt serialu |
Kilka dni temu Jan Machulski przyniósł projekt czteroodcinkowego serialu pt. ''Ostatni szeryf''. Projekt nadal leży na moim biurku - powiedział były rektor Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej profesor Jerzy Woźniak. |
| Tusk: Fedak to bardzo dobry minister; nie ma konfliktu PSL-PO |
Premier Donald Tusk zapewnił, że bardzo wysoko ocenia pracę minister pracy Jolanty Fedak. - To bardzo dzielna kobieta, bardzo dobry minister, która pracuje w warunkach wyjątkowo trudnych - ocenił. Zapewnił też, że - jeśli chodzi o emerytury dla nauczycieli - nie ma sporu w koalicji. |
| Śledztwo ws. rzekomego ustawienia przetargu przez b. prezydenta Olsztyna umorzone |
Z powodu "niepopełnienia czynu zabronionego" prokuratura umorzyła sprawę rzekomego ustawienia przetargu na monitoring Starego Miasta w Olsztynie przez b. prezydenta miasta Czesława Małkowskiego. |
| Co dalej z centrum kultury? Władze Warszawy nie rezygnują |
Budynek warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zostanie przekształcony w nowoczesne Europejskie Centrum Muzyki? Takie plany ma ratusz. Mimo, że właściciel terenu podpisał już porozumienie z prywatnym kupcem, władze miasta nie rezygnują. Aby przejąć teren, będą musiały zapłaci ok. 15 mln zł - informuje SGGW. |
| Napieralski do rządu: Chcemy wam pomóc |
Szef SLD Grzegorz Napieralski zadeklarował w czwartek w Sejmie, że klub Lewicy jest gotowy pomóc rządowi w pracach nad "dobrymi ustawami". Jednocześnie skrytykował gabinet Donalda Tuska za niedotrzymanie obietnic wyborczych. |
| Tusk do Kaczyńskiego: Nie ma pan monopolu na patriotyzm |
Premier Donald Tusk zaapelował do prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, aby wpłynął na prezydenta Lecha Kaczyńskiego i przekonał go do ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Odnosząc się do projektu muzeum II wojny światowej Tusk stwierdził, że prezes PiS nie ma monopolu na patriotyzm i prawdę. |
| Uwaga na silny wiatr! |
Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego ostrzega przed silnym wiatrem, który najbardziej dokuczać będzie mieszkańcom woj. małopolskiego i mazowieckiego. Uważać muszą także turyści, którzy wybrali się w Karkonosze, Tatry i do Kotliny Kłodzkiej. |
| Tusk podsumowuje w Sejmie rok rządów |
- Mój rząd pokazał, że umie korzystać z "tego co dobre i wartościowe, z dziedzictwa poprzedników" - powiedział premier Donald Tusk, przedstawiając w Sejmie informację o stanie realizacji programu działania rządu w rok po jego powołaniu. Po nim na mównicę weszli Bogdan Chlebowski i Jarosław Kaczyński, który wygłosił długą polemikę ze słowami Tuska. Wyznał m.in., że to on otwierał... orliki. |
| Komisja etyki poselskiej upomniała Piterę |
Komisja etyki poselskiej upomniała w czwartek pełnomocnik rządu ds. walki z korupcją Julię Piterę - poinformowała PAP szefowa komisji Elżbieta Witek (PiS). |

