Jeremi Wiśniowiecki

Z Wikipedii

Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki
Domniemany portret J. Wiśniowieckiego atrybuowany Danielowi Schultzowi
Korybut
Data urodzenia	17 sierpnia 1612
Data śmierci	20 sierpnia 1651
Rodzina	Wiśniowieccy
Rodzice	Michał Wiśniowiecki (starosta) Raina Mohyła
Małżeństwo	Gryzelda Zamoyska
Dzieci	Michał Korybut Wiśniowiecki

Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki (zwany Jaremą, ukr. Ієремія Михайло Корибут Вишневецький) herbu Korybut (ur. 17 sierpnia^[1] 1612, zm. 20 sierpnia 1651 w obozie pod Pawołoczą prawd. w wyniku epidemii ) – książę na Wiśniowcu, Łubniach i Chorolu, energiczny dowódca wojsk koronnych, wojewoda ruski od 1646, starosta przemyski, przasnyski, nowotarski, hadziacki, kaniowski.

Ojciec króla polskiego Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Syn Michała Wiśniowieckiego, starosty owruckiego i córki hospodara mołdawskiego Jeremiasza - Rainy Mohylanki. Pierwotnie wyznawca prawosławia, przeszedł na katolicyzm.

Spis treści 1 Życiorys 2 Ciekawostki 3 Przypisy 4 Zobacz też 5 Literatura 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Życiorys

Swoje doświadczenie wojskowe zdobywał w kolejnych kampaniach: w wojnie smoleńskiej (1633-1634), w 1637-1638 w tłumieniu powstania kozackiego Huni, w wojnie z Tatarami 1640-1646, w tłumieniu powstania Chmielnickiego (1648-1651) (m.in. bitwa pod Konstantynowem), faktyczny dowódca obrony Zbaraża (1649), przyczynił się do zwycięstwa nad siłami kozacko-tatarskimi w bitwie pod Beresteczkiem (1651), gdzie dowodził jazdą lewego skrzydła.

W 1644 walczył w bitwie pod Ochmatowem, 1649 bronił Zbaraża broniąc ok. 9 tysięcznych sił polskich przeciwko 150 tysięcznej armii kozacko tatarskiej przez półtora miesiąca. W 1651 walczył w bitwie pod Beresteczkiem osobiście prowadząc atak.

Dziedzic wielkich dóbr w województwie ruskim, wołyńskim i przede wszystkim kompleksu dóbr łubniańskich w województwie kijowskim na Zadnieprzu. Intensywnie kolonizował Zadnieprze. Posiadał własną armię, której liczebność wahała się od 2000 do 6000 żołnierzy.

Jego osoba została unieśmiertelniona w Trylogii Henryka Sienkiewicza, jednak wśród historyków osoba księcia budzi kontrowersje ze względu na bardzo brutalną formę sprawowania władzy, która jednak umożliwiła mu utrzymanie (i przejęcie) wielu kresowych posiadłości. Dużo wątpliwości budzi również stosowana przez Jaremę polityka tłumienia powstania Chmielnickiego, poprzez stosowanie okrutnych represji^[2] (m.in wbijania na pal,). Z drugiej jednak strony należy podkreślić zdolności dowódcze księcia oraz dodatni wpływ, jaki miał na morale wojska.

W 1644 po fałszywej informacji o śmierci Adama Kazanowskiego oblegał i podbił jego posiadłość w Rumnie. Za to został skazany na wygnanie. Po przedstawieniu mocnych dowodów do Rumna, otrzymał wsparcie od sejmików i później od Sejmu i króla. W 1646 po śmierci Koniecpolskiego, został wojewodą ruskim.

[edytuj] Ciekawostki

• Jego zmumifikowane zwłoki oglądać można w krypcie klasztoru na Świętym Krzyżu. Współczesne badania sądowo-lekarskie podają jednak w wątpliwość, czy przechowywane tam zmumifikowane zwłoki mężczyzny są w istocie ciałem Jeremiego Wiśniowieckiego^[3].
• Jeremi Wiśniowiecki jest bohaterem wiersza i pieśni Jacka Kaczmarskiego "Kniazia Jaremy nawrócenie"
• Jeremi Wiśniowiecki na katolicyzm przeszedł w 1632 wbrew wyraźnemu zakazowi (klątwie) swojej matki Rainy Wiśniowieckiej (bliskiej krewnej św. Piotra Mohyły)^[4].
• Na Ukrainie 2007 roku w wydawnictwie Piramida we Lwowie ukazała się pierwsza ukraińska biografia Jeremiego - "Jeremi Wiśniowiecki. Próba rehabilitacji". Autor - ukraiński dziennikarz Jurij Rudnicki.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego.

[edytuj] Literatura

• Władysław Tomkiewicz "Jeremi Wiśniowiecki 1612 - 1651", Warszawa, 1933
• Władysław Tomkiewicz "Testament Jeremiego Wiśniowieckiego", Warszawa, 1930
• Jan Widacki "Kniaź Jarema", Katowice, 1985, (1988, 1997)
• Jurij Rudnicki, "Jeremi Wiśniowiecki próba rehabilitacji", Lwów, 2007 (po ukr. Юрій РУДНИЦЬКИЙ «Ієремія Вишневецький: спроба реабілітації». Літ. агенція "Піраміда", Львів, 2007)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona poświęcona Jeremiemu Wiśniowieckiemu
  
• testament Jeremiego Wiśniowieckiego
• opis kaplicy Oleśnickich na Świetym Krzyżu [dostęp 09-2008]

Poprzednik Jakub Sobieski

wojewoda ruski 1646 - 1651

Następca Stanisław Lanckoroński

Ochroniarze wyganiają bezdomnych paralizatorami na mróz

Ochroniarze z wrocławskiego Dworca Głównego przeganiają koczujących tam bezdomnych na dwudziestostopniowy mróz - informuje "Gazeta Wyborcza". Na opornych mają pałki, gaz i paralizatory.

Sklep z dopalaczami znowu otwarty

Sklep w centrum Warszawy, w którym można kupić substancje w działaniu przypominające narkotyki, znów działa. - To dopiero początek kontroli - zapewnia Urząd Kontroli Skarbowej

Lech Kaczyński rozmawiał z prezydentem Autonomii Palestyńskiej

Lech Kaczyński rozmawiał z prezydentem Autonomii Palestyńskiej Mahmudem Abbasem. Telefoniczna rozmowa przywódców dotyczyła konfliktu w Strefie Gazy - poinformowała prezydencka kancelaria na swojej stronie internetowej.

Tusk: W najbliższych dniach dojdzie do rozwiązania problemu

- Kwestia bezpieczeństwa energetyczne powinna w Unii Europejskiej przejść z etapu deklaracji do czynów; obecny kryzys gazowy pokazuje, że to konieczność - ocenił premier Donald Tusk dziś w Bratysławie po spotkaniu szefów rządów państw Grupy Wyszehradzkiej.

Napad z bronią na bank w Tarchominie

Uzbrojony mężczyzna obrabował bank spółdzielczy w Tarchominie. Sterroryzował pracowników, zabrał pieniądze i oddalił się z łupem.

Polscy obserwatorzy rozwiążą gazowy kryzys?

Rosja nie zgodziła się na misję Unii Europejskiej, która miała zakończyć spór o dostawę gazu na Zachód przez terytorium Ukrainy. Jak się dowiedział portal Gazeta.pl, już ustalono, że w misji mieli wziąć udział m.in. polscy eksperci. Misja jest jednym z warunków, jakie Rosja postawiła przed wznowieniem tranzytu gazu na Zachód. Przy sprzeciwie Moskwy, nie wiadomo, czy eksperci zakończą gazowy kryzys.

Policja postrzeliła ściganego

Dzisiaj tuż przed godz. 17, łódzcy policjanci postrzelili mężczyznę ściganego listem gończym.

Klich: Nowy model dowództwa wymaga zmiany w konstytucji

Proponowany nowy model dowodzenia i kierowania wojskiem, przewidujący m.in. nowe stanowisko szefa obrony, wymaga niewielkiej zmiany w konstytucji - powiedział minister obrony Bogdan Klich.

Tuż przed wylotem do Pragi prezydent spotkał się z Pawlakiem

Prezydent Lech Kaczyński spotkał się, tuż przed wylotem do czeskiej Pragi, z wicepremierem i ministrem gospodarki Waldemarem Pawlakiem w sprawie kryzysu gazowego.

Złożył pozew o ochronę dóbr osobistych przeciw Zbigniewowi Ziobrze

Pozew przeciwko byłemu ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobrze o ochronę dóbr osobistych złożył w krakowskim sądzie okręgowym poseł SLD w latach 1993-1997, Ryszard Zając.