Jukon

Z Wikipedii

Jukon

Flaga Jukonu Godło Jukonu
Stolica	Whitehorse
Powierzchnia  - całkowita  - wód śródlądowych	482 443 km² 1,7%
Ludność  - stan z roku 2001  - gęstość zaludnienia	29 900 0,06 os./km²
Akces do Konfederacji  - rok  - jako	1898 dziewiąte
Strefa czasowa	UTC -8
Informacja pocztowa  - skrót pocztowy  - pierwsza litera kodu pocztowego	YT Y
Kod telefoniczny	867
ISO 3166-2	CA-YT
Reprezentacja w parlamencie federalnym  - przedst. w Izbie Gmin  - przedst. w Senacie	1 1
Premier	Dennis Fentie (2002-)
Komisarz	Geraldine Van Bibber (2005-)
Oficjalne symbole prowincjonalne

Spis treści 1 Informacje ogólne 2 Struktura polityczna 2.1 Zgromadzenie Legislacyjne Jukonu 2.2 Premier Jukonu 2.3 Rząd Jukonu 3 Podział administracyjny 4 Geografia Jukonu 4.1 Ukształtowanie powierzchni 4.2 Wody śródlądowe 4.3 Klimat 4.4 Zasoby naturalne 5 Gospodarka Jukonu 6 Historia Jukonu

[edytuj] Informacje ogólne

Jukon (ang. i fr. Yukon) – terytorium Kanady. Jukon graniczy z Terytoriami Północno-Zachodnimi od wschodu, z Kolumbią Brytyjską na południu i Alaską na zachodzie. Północną granicę terytorium stanowi wybrzeże Morza Beauforta.

[edytuj] Struktura polityczna

[edytuj] Zgromadzenie Legislacyjne Jukonu

Zgromadzenie Legislacyjne wybierane w powszechnych wyborach w jednomandatowych okręgach składa się z 18 deputowanych.

Obecnie (2004) mandaty podzielone są następująco:

Partia Jukonu – 12

Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 5

Liberalna Partia Jukonu – 1

Składy zgromadzenia w przeszłości opisane są w haśle Zgromadzenie Legislacyjne Jukonu

[edytuj] Premier Jukonu

Premier Jukonu jest szefem rządu terytorialnego. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w zgromadzeniu legislacyjnym. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w zgromadzeniu. Jeśli z jakichś powodów w czasie trwania sesji zgromadzenia przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera Jukonu.

[edytuj] Rząd Jukonu

• Department of Community Services – Departament spraw komunalnych.
• Department of Economic Development – Departament rozwoju gospodarczego
• Department of Education – Departament edukacji.
• Department of Energy, Mines, and Resources – Departament zasobów naturalnych, górnictwa i energii.
• Department of Environment – Departament ochrony środowiska.
• Department of Finance – Departament finansów.
• Department of Health & Social Services – Departament zdrowia i spraw socjalnych.
• Department of Highways and Public Works – Departament robót publicznych.
• Department of Justice – Departament sprawiedliwości.
• Department of Tourism and Culture – Departament kultury i turystyki.
• Women's Directorate – Dyrektoriat ds. kobiet.
• Public Service Commission – Komisja służb publicznych.
• Yukon Housing Corporation – Wydział ds. mieszkaniowych.
• Yukon Liquor Corporation – Monopol spirytusowy.

[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz: lista jednostek samorządowych Jukonu.

[edytuj] Geografia Jukonu

[edytuj] Ukształtowanie powierzchni

Zachodnia granica Jukonu wyznaczona jest przez południk 141°W, początkowo przechodzący przez najdalej wysunięte na północ pasmo Kordylierów. W tym paśmie znajdują się trzy przełęcze: Chillkat, Chilkoot i White Pass, będące przejściami do sąsiedniej Alaski. W Jukonie znajduje się najwyższy szczyt Kanady – góra Logan, wznosząca się 5959 m n.p.m. W Jukonie znajduje się także 20 innych szczytów o wysokości ponad 3000 m n.p.m. Południową część powierzchni terytorium zajmuje równina wypełniająca obszar pomiędzy Kordylierami na południowym zachodzie a górami Selwyn na wschodzie i Ogilvie na północy. Wyżyna przecięta jest licznymi rzekami stanowiącymi dorzecze rzeki Jukon i porośnięta jest tajgą przechodzącą na północy w tundrę. Północną część Jukonu, począwszy od równoleżnika 66°N, stanowi nizina opadająca w kierunku północnych wybrzeży morskich. Północną granicą Jukonu jest 200-kilometrowy odcinek wybrzeża Morza Beauforta. Do terytorium należy też jedna wyspa morska – Herschel, której cała powierzchnia tworzy park narodowy.

[edytuj] Wody śródlądowe

Jukon jest terytorium o stosunkowo niewielkim udziale wód śródlądowych w ogólnej powierzchni. W Jukonie brak jest większych jezior. Do największych należą Kluane, Laberge, Kusawa i kilka mniejszych. Wszystkie one są rozlewiskami dopływów rzeki Jukon. Obok dorzecza tej rzeki, terytorium przecina gęsta sieć dorzeczy rzek Porcupine i Peel i Mackenzie. Duża część wód uwięziona jest w lodowcach w wyższych partiach gór.

[edytuj] Klimat

W Jukonie panuje klimat subarktyczny. Średnia temperatura utrzymuje się powyżej +10°C jedynie przez cztery miesiące w roku. Średnia temperatura w lipcu, najcieplejszym miesiącu roku wynosi +14°C. W pogodne dni lipca temperatura w słońcu może osiągnąć nawet +32°C. Poza kołem polarnym na przemian panuje dzień arktyczny i noc arktyczna. Długie zimy, rozpoczynające się już w październiku i trwające do maja, są bardzo zimne. Temperatury utrzymują się w zakresie od –20°C do –30°C. Zważywszy jednak na silne północne wiatry temperatury odczuwane są dużo niższe. Najniższa temperatura została zanotowana w 1947 w Snag i wynosiła –62°C. Jukon jest raczej suchym obszarem – średnie roczne opady wynoszą 250 mm na równinach i 600 mm w górach. Niewielkie opady powodują, że średnia pokrywa śnieżna wynosi zaledwie 50 do 70 cm, znacznie mniej niż w wielu rejonach Kanady położonych znacznie dalej na południe.

[edytuj] Zasoby naturalne

W Jukonie znajdują się bogate pokłady minerałów, przede wszystkim: złoto, srebro, gaz ziemny oraz nie eksploatowane od 1998 r. rudy ołowiu i cynku. Znaczna powierzchnia Jukonu pokryta jest lasami, które dostarczają surowiec dla przemysłu drzewnego. Spadek rzek wykorzystywany jest do produkcji energii elektrycznej.

[edytuj] Gospodarka Jukonu

W Jukonie w 2002 zatrudnionych było 13 458 osób. Całkowity dochód terytorialny wyniósł 1 miliard 211 milionów dolarów kanadyjskich.

Głównymi gałęziami gospodarki Jukonu są:

• Górnictwo – od kiedy zaniechano wydobycia cynku i ołowiu, w Jukonie wydobywa się złoto, srebro i gaz ziemny. Wydobycie tych surowców w 2002 wyniosło ponad 75 milionów dolarów.
• Turystyka – w turystyce znajduje zatrudnienie prawie 30% zatrudnionych w gospodarce. Jukon oferuje unikalne możliwości uprawiania aktywnej turystyki – spływy kajakowe, konne wędrówki, myślistwo, wędkarstwo i wspinaczkę górską.
• Przemysł leśny – w Jukonie 75 000 kilometrów kwadratowych lasów przeznaczonych jest pod wyręb. Ogranicza go niewielki roczny przyrost drzewostanu.
• Łowiectwo i rybołówstwo – łowiectwo jest ciągle ważnym elementem lokalnej gospodarki, w której znajduje zatrudnienie wielu Indian.
• Rolnictwo – jest niewielkim, lecz stale wzrastającym sektorem gospodarki. Sprzedaż lokalnych produktów rolnych, głównie ziemniaków, przynosi 2 miliony dolarów rocznie.

[edytuj] Historia Jukonu

Jukon stał się terenem kolonizacji przez kompanie handlowe, najpierw Kompanię Północno-Zachodnią a potem Kompanię Zatoki Hudsona od końca XVIII w. i przez pierwszą połowę XIX w. Potem, wraz z załamaniem się rynków na wyroby skórzane i futrzarskie, ponownie opustoszał. W 1867 region Jukonu wszedł pod administrację kanadyjską jako Dystrykt Jukon, część Terytoriów Północno-Zachodnich. W 1908 wobec konieczności rozszerzenia administracji w czasie gorączki złota w Klondike, Jukon został oddzielnym terytorium. Po wygaśnięciu gorączki złota pozostał terytorium, z bardzo ograniczoną administracją. Dopiero w drugiej połowie XX w. nastąpiło powolne odradzanie się terytorium, głównie w wyniku nowych odkryć geologicznych i rozwoju turystyki.

Zobacz artykuł główny: historia Jukonu.

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.

Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką

Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące.

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy

Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu.

Speckomisja spyta szefa ABW o dochody

Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych poprosi szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztofa Bondaryka o wyjaśnienia - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Urzędnik będzie musiał przed komisją wytłumaczyć się z dochodów, które uzyskuje od operatora Ery GSM. Speckomisja chce też od szefa CBA Mariusza Kamińskiego uzyskać wyjaśnienia, dlaczego Biuro zajęło się tą sprawą.

Ukradł kilkaset samochodów i w końcu wpadł

30-letniego Ireneusza P. ps. "Żaba" zatrzymali policjanci z warszawskiej "samochodówki". Mężczyzna ścigany za kradzieże samochodów wpadł razem ze swoją znajomą w centrum handlowym na warszawskiej Pradze. "Żaba" przyznał policjantom, że w ciągu ostatnich kilku lat skradł kilkaset aut.

Suski na fotelu prezesa PiS?

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zasiadł po czwartkowej debacie w sprawie informacji rządu, podsumowującej rok jego działalności, na fotelu prezesa PiS. Na razie tylko na chwilę zastąpił Jarosława Kaczyńskiego. Wiele wskazuje, że ambicje posła sa tak wielkie, iż chciałby pozostać na tym miejscu na dłużej - pisze "Nasz Dziennik".