Kalendarz bizantyjski
Z Wikipedii
Kalendarz bizantyjski – kalendarz oficjalnie używany w Cesarstwie Bizantyjskim do upadku tego państwa w 1453 r., a także w innych krajach kulturowo związanych z Bizancjum.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa
Kalendarz bizantyjski przez współczesnych nazywany był "rzymskim", jako że określenie Bizancjum weszło do użytku dopiero w ponad 100 lat po upadku Cesarstwa. W życiu codziennym ludzie posługujący się nim określali go zapewne jedynie mianem "kalendarz" (podobnie jak to czynią obecnie użytkownicy kalendarza gregoriańskiego); nie wiadomo natomiast, jak określano ten system rachuby czasu dla odróżnienia go od innych kalendarzy.
Obecnie przy podawaniu lat wg kalendarza bizantyjskiego stosuje się niekiedy skrót BE (od ang. Byzantine Era), analogicznie do zapisu A.D., n.e. B.C. czy p.n.e.; skrót ten jest umieszczany po numerze roku (np. 6496 r. BE czyli 988 r. n.e.).
[edytuj] Rachuba czasu
Kalendarz bizantyjski oparty był w swych głównych zarysach na kalendarzu juliańskim, zaś najważniejsza różnice dotyczyły daty rozpoczęcia roku oraz sposobu rachuby lat.
Rok dzielił się na siedmiodniowe tygodnie, a układ miesięcy był taki, jak w kalendarzu juliańskim. Jednak początek roku przypadał na dzień 1 września.
Lata liczone były od stworzenia świata, które, wg Bizantyjczyków nastąpiło 5509/5508 r. p.n.e. Ten sposób rachuby lat zastąpił tradycyjne oznaczanie ich nazwiskami konsulów (co wobec utraty znaczenia przez urząd konsula już od dawna sprawiało problemy także na zachodzie cesarstwa), a przy obliczeniach historycznych – równie tradycyjne liczenie lat od założenia Rzymu (Ab urbe condita).
Istnieją przesłanki do twierdzenia, iż pomiędzy kalendarzem juliańskim a bizantyjskim istniała także różnica w dniach tygodnia: kalendarze te miały by być przesunięte względem siebie o kilka dni, tak że bizantyjska niedziela przypadała w dzień, który na Zachodzie był środą. Nie jest jasne kiedy i w jakich okolicznościach wykształciłaby się owa różnica, której istnienie nie jest pewne[1]
[edytuj] Historia
Nie jest jasne, kiedy wykształciły się te odrębności w stosunku do kalendarza juliańskiego, a zwłaszcza odmienna rachuba lat; prawdopodobnie nastąpiło to ok. IV – V w. n.e.; kalendarz bizantyjski istniał już na przełomie V i VI w. Oficjalnie potwierdzenie istnienia kalendarza bizantyjskiego nastąpiło późno – dopiero w 988 r. uczynił to cesarz Bazyli II, aczkolwiek stosowanie tego kalendarza w praktyce, także przez administrację cesarską miało miejsce już dużo wcześniej.
[edytuj] Geograficzny zasięg obowiązywania kalendarza bizantyjskiego
Kalendarz bizantyjski używany był w Bizancjum oraz niektórych krajach podlegających wpływowi kultury bizantyjskiej. Przyjęły go zwłaszcza te kraje, które w średniowieczu zostały schrystianizowane przez Bizancjum, m.in. Ruś Kijowska.
Najdłużej kalendarz bizantyjski używany był w Rosji i dopiero w 1700 r. decyzją Piotra I został zastąpiony przez kalendarz juliański.
Obecnie kalendarz bizantyjski stosowany jest niekiedy w kilku małych kościołach należących do Cerkwi prawosławnej
[edytuj] Przykładowe ważne daty wg bizantyjskiej rachuby lat
- rok 4755 (753 r. p.n.e.) – założenie miasta Rzym.
- rok 4841 (667 r. p.n.e.) – założenie miasta Bizancjum
- rok 5509 (1 r. n.e.) – symboliczna data narodzenia Chrystusa i początek tzw. naszej ery w kręgu kultury łacińskiej
- rok 6496 (988 r.) – oficjalne przyjęcie bizantyjskiej rachuby czasu przez cesarza Bazylego II.
- rok 6961 (1453 r.) – upadek Bizancjum
- rok 2009 kalendarza gregoriańskiego (do 31 sierpnia) to wg bizantyjskiej rachuby lat rok 7517, zaś 1 września rozpocznie się rok 7518.
Przypisy
- ↑ (...)niektórzy staroobrzędowcy obwiniają Piotra I o to, że przy przeprowadzaniu reformy kalendarza zamienił on niedzielę na środę, tak że obecna środa była przedtem niedzielą. "Semiotyka dziejów Rosji"; Praca zbiorowa, Wydawnictwo Łódzkie 1993
|
||||||||
| J. Kaczyński krytykuje Tuska za bezradność i przedstawia swoje propozycje ws. kryzysu |
Przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Barroso powiedział, że państwa europejskie nie mogą być obojętne wobec kryzysu - przypomniał na konferencji prasowej Jarosław Kaczyński. - Do Warszawy ten apel nie dotarł - powiedział prezes PiS. Jak stwierdził, skoro rząd nie jest w stanie wykonywać swoich obowiązków, musi to zrobić opozycja. Na konferencji przedstawiono plan PiS wobec kryzysu. |
| Dożywocie za zabójstwo 12-letniej dziewczynki? |
Dożywotnie więzienie grozi mieszkańcowi Szczecina Mariuszowi S., którego prokuratura oskarżyła o zabójstwo 12-letniej dziewczynki |
| Prezydium Episkopatu w obronie abp. Kowalczyka |
Polski Episkopat broni nuncjusza papieskiego, któremu niektóre media i ksiądz Isakowicz Zaleski zarzucają kontakty z komunistyczną Służbą Bezpieczeństwa. Kościelna komisja historyczna ustaliła niedawno, że abp Kowalczyk był zarejestrowany bez swojej wiedzy jako kontakt informacyjny. |
| Bombowy proces Dody |
- To nie jest cyrk, to nie są jaja - powiedziała Dorota "Doda" Rabczewska po tym jak pojawiła się w warszawskim sądzie na rozprawie o naruszenie czci. Po czym ostentacyjnie zaczęła jeść żelki i częstować nimi swojego adwokata. |
| 72-latek zasłabł za kierownicą. Dziewięciu rannych |
72-letni kierowca fiata punto wjechał w przystanek autobusowy w Ostrowie Wielkopolskim. 9 osób zostało rannych. Dwie są w stanie ciężkim |
| Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii nadal nie przyjmuje pacjentów |
Warszawski Instytut Psychiatrii i Neurologii z powodu protestu pielęgniarek drugi dzień nie przyjmuje pacjentów. Dotychczasowe rozmowy dyrekcji z protestującymi nie przyniosły efektu. |
| SLD chce "białej księgi" w sprawie polityki gazowej Polski |
SLD chce, by powstała tzw. biała księga w sprawie polityki gazowej Polski. |
| Sejm: PO i PiS przeciw nowelizacji ustawy o CBA |
Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Według projektu nadzór nad Biurem miałby objąć minister odpowiedzialny za sprawy wewnętrzne, a nie - jak dotychczas - premier. |
| Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport |
Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala. |
| Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka |
Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego |
