Kalina koralowa

Z Wikipedii

Kalina koralowa
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	szczeciowce
Rodzina	kalinowate
Rodzaj	kalina
Gatunek	kalina koralowa
Nazwa systematyczna
Viburnum opulus L. 1753
Sp.Pl.1:268. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Kalina koralowa (Viburnum opulus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny kalinowatych. Występuje w Europie, Azji. W Polsce dość pospolita i rozpowszechniona na terenie całego kraju. Nie występuje w Tatrach.

Spis treści 1 Morfologia 2 Biologia i ekologia 3 Zastosowanie 4 Zagrożenia i ochrona 5 Ciekawostki 6 Przypisy 7 Bibliografia

[edytuj] Morfologia

Pokrój

Szeroki krzew o wysokości do 4 m, z niesymetryczną, luźną koroną.

Łodyga

Kora szara, młode gałązki kanciaste, kruche, krótkoowłosione, połyskujące, czerwonobrunatne. Czerwonobrunatne pąki, spodem zielonawe, przylegające, owłosione, jajowate, zaostrzone, nieco lepkie. Rdzeń drewna jasny, szeroki, sześciokątny.

Liście

Długość do 12 cm, krótkoogonkowe, z drobnymi i odpadającymi przylistkami, naprzeciwległe. Składają się z 3-7 listków, są tępo klapowane, brzegi mają ząbkowane, ku ogonkowi klinowato zwężają się. Spodem są omszone, ogonek liściowy z gruczołkami. Liście rozwijają się równocześnie z kwiatami. Mają od góry ciemnozielony kolor, spodem są jaśniejsze, jesienią przebarwiają się na kolor szkarłatnopurpurowy.

Kwiaty

Drobne, białe, zebrane w płaskie baldachogrona na szczytach gałązek. Wszystkie kwiaty są 5-płatkowe; brzeżne są większe (15-25 mm), płaskie i płonne, środkowe mają dzwonkowaty kształt i są mniejsze (4-5) mm, obupłciowe.

Owoc

Szkarłatnoczerwony, lśniący, kulistego kształtu pestkowiec zawierający jedno, płaskie nasiono. Owoce mają cierpki i gorzki smak i są trujące.

[edytuj] Biologia i ekologia

Rozwój

Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Rozmnaża się zarówno płciowo, jak i wegetatywnie. Kwitnie od maja do lipca i zapylana jest przez muchówki^[1].

Siedlisko

Wilgotne lasy, zarośla, Występuje na niżu, w górach dochodzi do regla górnego. Najwyższe jej stanowisko w Polsce znajduje się w Bieszczadach na Bukowym Berdzie^[2].

Cechy fitochemiczne

Roślina trująca: Lekko trująca jest kora i liście, owoce tylko w dużej ilości^[3]. Powodują mdłości, wymioty, zaburzenia świadomości i rytmu serca, duszności, pojawienie się krwi w moczu w wyniku uszkodzenia nerek oraz zapalenie narządów układu pokarmowego^[3]. Według innych autorów owoce kaliny zawierają trujące saponiny, na które wrażliwe są bydło, konie i dzieci. Objawami zatrucia u dzieci są wymioty, zawroty głowy, zaburzenia mowy, utrata przytomności, w skrajnych przypadkach nawet śmierć^[4]. Owoce bardzo rzadko zjadane są przez ptaki. Z powodu zawartości trującej wiburniny nie są surowcem leczniczym. Natomiast pozbawiona tej trującej substancji jest kora^[5] Wg niektórych autorów owoce po przetworzeniu w formie dżemów, konfitur, kompotów, zwłaszcza po przegotowaniu - nadają się do spożycia^[6].

Fitosocjologia

Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Pruno-Rubion fruticosi^[7].

Genetyka

Liczba chromosomów 2n=18.

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina uprawna: uprawiana jako roślina ozdobna – głównie odmiany o kulistym kwiatostanie i płonnych kwiatach (tzw. buldeneż, fr. boule de neige), które nie wytwarzają owoców.
• Roślina lecznicza:
  • Surowiec zielarski: kora, z której wykonuje się odwar lub ekstrakt (Extractum viburnum opuli fluidum).
  • Działanie: ma właściwości rozkurczowe, uspokajające, przeciwbólowe i przeciwkrwotoczne. Największe zastosowanie ma u kobiet. Łagodzi dolegliwości menstruacji. Zapobiega również poronieniom, krwawieniom związanym z klimakterium oraz kurczom nóg podczas ciąży. Stosowana musi być pod kontrolą lekarza.
  • Zbiór i suszenie: późną jesienią lub wczesną wiosną ścina się gałązki, łuszczy korę i suszy w temp. do 50 stopni Celsjusza.
• W weterynarii stosowana jest do leczenia pryszczycy.

[edytuj] Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową. Zagrożeniem dla rośliny jest osuszanie wilgotnych terenów, wylesianie obszarów, na których występuje, przebudowa drzewostanów, zręby zupełne i zbiór do celów leczniczych^[2]

[edytuj] Ciekawostki

• We wszystkich wierzeniach ludowych kalina związana jest z cierpieniem i smutkiem.
• Kalinę uznawano dawniej za symbol młodości, piękna, i życia, a także jako symbol skromności i dziewictwa. Panowało przekonanie, że dziewczyna, która umarła przed ślubem, zamienia się w kalinę.
• Na Podlasiu ów symbol dziewictwa zdobił groby panien i kawalerów, a jej złamanie przynosiło nieszczęście.
• Wierzono, że wąchanie kwiatów kaliny powoduje utratę powonienia.
• Występuje w wielu pieśniach ludowych.
• Owoce (to samo się tyczy czeremchy oraz jarzębiny) tracą większość goryczy po przemrożeniu lub przegotowaniu.
• Lecznicze jej własności znano od XVI wieku. Owocami i kwiatami w medycynie ludowej leczono przeziębienia, kaszel, astmę, chorobę wrzodową, biegunki, złe trawienie, skurcze jelit, hemoroidy, nadciśnienie.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

Prezydium Episkopatu w obronie abp. Kowalczyka

Polski Episkopat broni nuncjusza papieskiego, któremu niektóre media i ksiądz Isakowicz Zaleski zarzucają kontakty z komunistyczną Służbą Bezpieczeństwa. Kościelna komisja historyczna ustaliła niedawno, że abp Kowalczyk był zarejestrowany bez swojej wiedzy jako kontakt informacyjny.

Bombowy proces Dody

- To nie jest cyrk, to nie są jaja - powiedziała Dorota "Doda" Rabczewska po tym jak pojawiła się w warszawskim sądzie na rozprawie o naruszenie czci. Po czym ostentacyjnie zaczęła jeść żelki i częstować nimi swojego adwokata.

72-latek zasłabł za kierownicą. Dziewięciu rannych

72-letni kierowca fiata punto wjechał w przystanek autobusowy w Ostrowie Wielkopolskim. 9 osób zostało rannych. Dwie są w stanie ciężkim

Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii nadal nie przyjmuje pacjentów

Warszawski Instytut Psychiatrii i Neurologii z powodu protestu pielęgniarek drugi dzień nie przyjmuje pacjentów. Dotychczasowe rozmowy dyrekcji z protestującymi nie przyniosły efektu.

Kryzys zaszkodzi Wielkiej Orkiestrze?

Kryzys gospodarczy daje się we znaki wszystkim. Niewykluczone, że w tym roku dotknie także Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Od kilku tygodni mówi się, że Fundacja Jurka Owsiaka ma problem ze znalezieniem sponsorów na najbliższy, niedzielny finał.

SLD chce "białej księgi" w sprawie polityki gazowej Polski

SLD chce, by powstała tzw. biała księga w sprawie polityki gazowej Polski.

Sejm: PO i PiS przeciw nowelizacji ustawy o CBA

Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Według projektu nadzór nad Biurem miałby objąć minister odpowiedzialny za sprawy wewnętrzne, a nie - jak dotychczas - premier.

Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala.

Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka

Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego

Mniejszy klub PiS

Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI.