Kołobrzeg

Z Wikipedii

Współrzędne: 54°10'40" N 15°34'37" E54.1777778 15.5769444 (Kołobrzeg)

Kołobrzeg
Herb Kołobrzegu
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	kołobrzeski
Gmina  - rodzaj	Kołobrzeg miejska
Założono	VIII wiek
Prawa miejskie	1255
Prezydent	Janusz Gromek (e-mail)
Powierzchnia	25,67 km²
Położenie	54° 10'40'' N 15° 34'37'' E
Ludność (2007)  • liczba ludności  • gęstość	44 889 1748,5 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	94
Kod pocztowy	78-100 do 78-106
Tablice rejestracyjne	ZKL
Położenie na mapie Polski Kołobrzeg
TERC10 (TERYT)	3208011
SIMC10	0950026
Miasta partnerskie	Koekelberg Nexø Nyborg Pori Teodozja Follonica Bad Oldesloe Barth Berlin Pankow Simrishamn Landskrona
Slogan: Kołobrzeg wciąż do odkrycia
Urząd miejski3 ul. Ratuszowa 13 78-100 Kołobrzeg tel. 094 352 3750; faks 094 352 3769 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Kołobrzeg (kasz. Kołobrzég, pom. Kòlberg, niem. Kolberg) – miasto i gmina w środkowej części wybrzeża województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na granicy Pobrzeża Koszalińskiego i Szczecińskiego u ujścia rzeki Parsęty do Bałtyku, przy drodze krajowej nr 11.

W ujściu rzeki znajduje się port handlowy (Polska Żegluga Bałtycka), pasażerski, rybacki i jachtowy. Kąpielisko morskie oraz uzdrowisko – liczne sanatoria (27 ośrodków sanatoryjnych o łącznej liczbie łóżek sięgającej 6500) i domy wypoczynkowe. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej (Perła Bałtyku), solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych i krążenia, choroby stawów, jak również zaburzenia przemiany materii (cukrzyca). Od 1972 jest jedną z siedzib biskupa diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (konkatedra) Kościoła katolickiego oraz siedzibą tutejszego dekanatu.

Kołobrzeg jest także prężnym ośrodkiem kulturalnym^{[potrzebne źródło]} – od 1967 roku odbywał się tu Festiwal Piosenki Żołnierskiej, funkcjonuje dynamiczna Galeria Sztuki Współczesnej, odbywają się Międzynarodowe Spotkania z Folklorem Interfolk; w okresie letnim liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. W centrum miasta znajduje się hala widowiskowo-sportowa Milenium wraz z hotelem i krytą pływalnią (jedną z najnowocześniejszych w Polsce).

Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 44 889 mieszkańców¹.

Spis treści 1 Środowisko naturalne 1.1 Klimat 2 Historia 3 Toponimika nazwy miasta 4 Architektura i urbanistyka 5 Gospodarka 6 Turystyka 6.1 Szlaki turystyczne 7 Oświata 8 Kultura 8.1 Miejski Ośrodek Kultury 8.2 Galeria Sztuki Współczesnej 8.3 Muzea 8.4 Biblioteki 9 Sport 9.1 Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji 9.2 Kluby sportowe 10 Religia 11 Polityka i administracja 12 Bezpieczeństwo 13 Komunikacja 13.1 Komunikacja drogowa 13.2 Komunikacja kolejowa 13.3 Komunikacja morska 13.4 Transport lotniczy 14 Osoby związane z Kołobrzegiem 15 Honorowi Obywatele Miasta Kołobrzeg 16 Zasłużeni dla Miasta Kołobrzegu 17 Miasta partnerskie 18 Przypisy 19 Bibliografia 20 Linki zewnętrzne

[edytuj] Środowisko naturalne

Miasto Kołobrzeg położone jest w brzeżnej części Wybrzeża Trzebiatowskiego (do ujścia Parsęty). Dalej na wschód rozciąga się obszar Równiny Białogardzkiej^[1] i Wybrzeża Słowińskiego.

Struktura użytkowania gruntów (2005)¹

Rodzaj	Powierzchnia	%
Użytki rolne	610 ha	23,76%
Lasy i grunty leśne	142 ha	5,53%
Pozostałe grunty i nieużytki	1 815 ha	70,71%
Σ	2567	100

Według danych z roku 2007¹, Kołobrzeg ma obszar 25,67 km², co stanowi 3,54% powierzchni powiatu kołobrzeskiego.

W 2006 r. pobrano 84 próbki w 6 punktach poboru wody w Kołobrzegu. W wyniku analizy próbek stwierdzono, że woda w Kołobrzegu nie odpowiada wymaganiom sanitarnym jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach^[2].

Według podziału geobotanicznego szaty roślinnej Polski miasto Kołobrzeg należy do krainy pobrzeża bałtyckiego w środkowoeuropejskiej prowincji niżowo-wyżynnej. Kraina Pobrzeże Bałtyckie charakteryzuje się zatorfionymi dolinami przymorskimi, wydmami z roślinnością piaskową oraz płaskimi płatami pomorskiej moreny dennej i wzgórzami moreny czołowej zajętymi przez lasy. Charakterystyczną roślinnością tej krainy są torfowiska wrzosowiskowe (właściwie wrzoścowe) oraz lasy bukowe i mieszane, olszyny, wilgotne bory sosnowe i lasy sosnowo-mieszane. Osobliwościami florystycznymi tych lasów są: jarząb szwedzki i wiciokrzew pomorski. ^[3]

Włądze miasta w 1996 roku objeły ochroną użytek ekologiczny Ekopark Wschodni w Podczelu, który stanowi zbiorowisko łąkowe i szuwarowe roślinności halofilnej z wieloma gatunkami słonorośli mających tu jedyne stanowisko w Polsce.

Część terenów miasta znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 (specjalny obszar ochrony siedlisk) o nazwie Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski.

W mieście jest 6 parków o łącznej powierzchni 62,9 ha, z których największy Park im. Stefana Żeromskiego (31,1 ha) został założony w XIX wieku i stanowi nadmorski park zdrojowy tutejszego uzdrowiska.

[edytuj] Klimat

Kołobrzeg leży w krainie klimatycznej zwanej Pobrzeżem Kołobrzeskim w obrębie klimatów bałtyckich. Klimat miasta kształtowany jest pod wpływem morza. Pod szczególnym jego silnym działaniem znajdują się tereny uzdrowiskowe. Ponad 55% wiatrów w skali rocznej wieje od morza lub wzdłuż morza. Roczny rozkład częstotliwości wiatrów w Kołobrzegu nie odbiega od typowego rozkładu dla wybrzeży Bałtyku. W zimie zaznacza się duży udział wiatrów z kierunków południowo-zachodniego (SW) i południowego (S), wiosną przeważają wiatry z północnego wschodu (NE), północny (N) i zachodu (W), w lecie notuje się największy udział wiatrów z zachodu (W), a jesienią-przewagę z kierunku południowo-zachodniego (SW) i południowego (S). Wyraźnie wyróżniają się dwa okresy: jesienno-zimowy od września do lutego, z przewagą wiatrów odlądowych i wiosenno-letni, w którym dominują wiatry odmorskie.^[4]

Wiatry od morza są szczególnie korzystne dla terapii, bowiem powodują one zmniejszenie amplitud termicznych, wzrost i wyrównanie przebiegu wilgotności powietrza, wzrost prędkości wiatru, napływ czystego bezalergenowego powietrza, zwiększenie ilości ozonu, który w meteorologii jest uważany za wskaźnik czystości powietrza i występowanie aerosolu morskiego. Aerosol morski występuje na przestrzeni 200 m w głąb lądu, a największe jego stężenie jest na plaży. Ma on zdolność przenikania do najdalszych odcinków dróg oddechowych, czym tłumaczy się jego korzystne działanie w schorzeniach tych dróg. Aerosol Kołobrzegu reprezentuje szczególną wartość, wzbogacają go bowiem cząsteczki chlorków, bromu, jodu i innych pierwiastków o walorach leczniczych pochodzące z różnych źródeł i wysięków solankowych. Można więc w Kołobrzegu mówić o aerosolu morskim i solankowym^{[styl do poprawy]}.^[4]

W Kołobrzegu znajduje się stacja hydrologiczno-meteorologiczna badająca także aktynometrię regionu.

Średnie dzienne wartości temperatur w Kołobrzegu^[5]

Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Czer	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Rocznie
Śr. wysoka temperatura [°C]	1	2	6	8	13	17	19	20	16	11	6	3	11
Śr. niska temperatura [°C]	-1	-1	1	3	7	11	13	13	10	6	2	0	5

Średnia roczna temperatura wynosi około 8°C i równa jest temperaturze średniorocznej Warszawy i Poznania. Cechą charakterystyczną jest występowanie małej liczby dni bardzo gorących i bardzo zimnych.

Średnia liczba godzin słonecznych w ciągu roku obliczona na podstawie 50 lat obserwacji wynosi 1752, co oznacza, że jest ona zgodna z wymogami bioklimatologii dla miejscowości uzdrowiskowych. Pod względem nasłonecznienia Kołobrzeg wykazuje pewne uprzywilejowanie w stosunku do innych miejscowości^[4].

[edytuj] Historia

Jedno z najstarszych miast na Pomorzu Zachodnim, istniało na pewno już w VIII wieku, funkcjonował tu gród obronny słynny na całe Pomorze (pierwotna lokalizacja na terenie dzisiejszej wsi Budzistowo). W 1000 roku książę Bolesław Chrobry założył tu biskupstwo, które jednakże rychło podupadło. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich, ponadto po śmierci Bolesława Krzywoustego (1138) przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza niemieckiego, a następnie króla Danii. W 1255 roku miasto otrzymało prawa miejskie, było centrum warzelnictwa, handlu oraz rybołówstwa. Od XIV wieku członek bałtyckiej Hanzy.

W 1653 miasto przejęli brandenburczycy, którzy natychmiast zamienili je w twierdzę. Od tego czasu miasto zaczęło podupadać. W 1761 w czasie wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.

W 1807 Twierdza Kołobrzeg (niem. Festung Kolberg) została oblężona przez wojska Napoleona. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem twierdzy był hrabia pruski, major Gneisenau. Miasto broniło się aż do podpisania traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy, sam Gneisenau otrzymał awans na podpułkownika i zyskał znaczną sławę jako dowódca.

W 1830 powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych.

W 1859 Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. Szybki rozwój uzdrowiska nastąpił po utraceniu przez miasto statusu twierdzy. W roku 1899 został otwarty dom zdrojowy (Strandschloß).

Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta.

Dane historyczne
Rok	Ludność	Zm., %
1924	33 000	—
1940	36 800	11,5%
1950	6 756	-81,6%
1960	16 732	147,7%
1970	26 095	56%
1980	38 174	46,3%
1990	45 432	19%
2000	45 035	-0,9%
2008	44 889	-0,3%
2000,2007 - dane GUSu 1 dane do 1990 r.

W czasie I wojny światowej Kołobrzeg wraz ze swoimi sanatoriami i domami wypoczynkowymi przekształcił się w wielki szpital wojskowy.

W 1933 roku wysoką liczbę głosów otrzymała tu NSDAP Adolfa Hitlera, który został honorowym obywatelem miasta i jest nim do dziś.

W listopadzie 1944 rozkaz Hitlera ogłosił ponownie Kołobrzeg twierdzą, będącą częścią systemu Wału Pomorskiego. Pierwszy atak na twierdzę Armia Czerwona przypuściła 4 marca 1945. Po kilku dniach do walki weszła 6 Dywizja Piechoty Wojska Polskiego, 3 Dywizja Piechoty oraz pododdziały saperów.

Po 14 dniach walki, 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego oraz wojska I Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszałka Gieorgija Żukowa. Punktem zwrotnym było ściągnięcie ze zdobytego wcześniej Koszalina baterii katiusz, po 60 seriach wystrzelonych w kolegiatę (960 rakiet) została ona zniszczona, a oddziały polskie mogły wejść do śródmieścia. Ostatnim punktem oporu Niemców był Fort Ujście, na którym obecnie stoi wieża latarni morskiej. Większość żołnierzy niemieckich zdołano ewakuować do Świnoujścia^[6].

Podczas działań wojennych w 1945, znanych jako Bitwa o Kołobrzeg, miasto zostało doszczętnie zniszczone – 95% zabudowy obrócono w ruinę. Jeszcze w marcu 1945 odbyły się tu drugie w historii miasta zaślubiny Polski z morzem.

Po wojnie Kołobrzeg przyłączono do województwa szczecińskiego, w 1950 został włączony do nowo powstałego województwa koszalińskiego. W 1998 w Kołobrzegu odnotowano największą liczbę ludności - 48 tys. ludzi. Od 1999 siedziba powiatu w granicach województwa zachodniopomorskiego. 30 września 2006 Kołobrzeg otrzymał honorową flagę Rady Europy.

[edytuj] Toponimika nazwy miasta

Nazwa miasta została po raz pierwszy w dokumentach zapisana przez kronikarza niemieckiego, Thietmara z Merseburga, kiedy to cesarz Otton III wraz z Bolesławem Chrobrym w 1000 roku ustalili arcybiskupstwo w Gnieźnie i podległą mu diecezję w Kołobrzegu. Reinbern, będący biskupem kościoła Soli Kołobrzeskiej (łac. Salsae Cholbergiensis aecclesiae episcopus) miał podlegać pod arcybiskupowi Radzimowi.

Lech Leciejewicz, archeolog, prowadzący prace na południowym brzegu Bałtyku w wielu miejscach polskiego wybrzeża wyraża opinię, że Thietmar używając określenia Salsae Cholbergiensis, przekazał pierwotną nazwę tej miejscowości, która brzmiałaby "Solec" lub "Sól koło brzegu". Później nazwa ta, podobnie jak w przypadku Magnum Sal koło Krakowa, dzisiejszej Wieliczki, uległa skróceniu.

[edytuj] Architektura i urbanistyka

Jednym z ciekawszych nadmorskich obiektów jest kołobrzeskie molo, które ma długość 220 metrów i jest najdłuższym żelbetowym molem w Polsce. Kolejnym charakterystycznym obiektem dla tego nadmorskiego miasta jest latarnia morska, wybudowana w 1946 r. na miejscu poprzedniej wysadzonej w marcu 1945 r. przez wojska niemieckie.

Kołobrzeg znajduje się na liście miast Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Najlepszym przykładem architektury gotyckiej w mieście jest bazylika mariacka oraz Baszta Lontowa. Architektura neogotycka to przede wszystkim Ratusz Miejski, gmach kołobrzeskiej poczty oraz kościół rektoralny Niepokalanego Poczęcia NMP. Przykładem stylu modernistycznego jest kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Po ustaniu działań wojennych w gruzach było ponad 90% budynków Kołobrzegu^{[potrzebne źródło]}. Niektóre obiekty udało się odremontować, ale w większości odgruzowanego miasta postawiono dużą liczbę bloków z tzw. wielkiej płyty. Dopiero w latach 80. zaczęto przebudowę centrum miasta. Wokół dawnego Rynku i katedry powstała nowa dzielnica, nieodtwarzająca ani dawnych podziałów własnościowych, ani też przedwojennej zabudowy, lecz będąca raczej próbą stworzenia nastroju staromiejskiego^[7].

Tereny kolejowe oddzielają uzdrowisko od miasta, stanowiąc barierę przestrzenną w rozwoju układu miejskiego. Przed wojną pomimo istnienia portu Meikuhle – park zdrojowy położony na lewym brzegu Parsęty miał w sezonie stałe połączenie z częścią prawobrzeżną kurortu – tereny uzdrowiskowe rozciągały się po obydwu brzegach rzeki.

Dawny układ fortyfikacji został wchłonięty przez miasto w XIX wieku. Tradycja twierdzy, miasta obronnego jest utrwalona w jego strukturze przestrzennej^[8]. Tereny koszar i poligonów otaczają miasto kręgiem podobnie jak niegdyś fortyfikacje. Ich niedostępność spowodowała współcześnie powstanie nowych przedmieść – osiedli zabudowy jednorodzinnej w zupełnej izolacji od układu miejskiego^[8].

[edytuj] Gospodarka

Funkcja portowa jest najstarszą funkcją miastotwórczą Kołobrzegu, choć miasto rozwijało się w oderwaniu od portu. Dzisiaj tereny portowe, miejskie i uzdrowiskowe zlewają się ze sobą.

W mieście działa port handlowy, rybacki, jachtowy, wojenny oraz przystań pasażerska. Port handlowy w Kołobrzegu ma znaczenie regionalne^[9]; obroty ładunkowe w 2003 r. wynosiły 150,8 tys. ton. W okresie przedwojennym port kołobrzeski miał prawie dwukrotnie wyższe obroty ładunkowe tj. 234,2 tony. Flota rybacka w Kołobrzegu składa się ze 114 jednostek^[9]

W Kołobrzegu funkcjonuje morskie przejście graniczne. Ruch graniczny w porcie wyniósł w 2003 roku 9.714 osób^[9].

Według danych z 2007 roku Kołobrzeg miał 9 036 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 7 443 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 71 spółdzielnie oraz 103 spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego¹.

Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 44 889 mieszkańców¹. Według danych z roku 2005⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 2253,80 PLN. Stopa bezrobocia w 2004 roku wynosiła 9,3%^{[potrzebne źródło]}. W sierpniu 2008 roku w Powiatowym Urzędzie Pracy było zarejestrowanych 1086 bezrobotnych mieszkańców Kołobrzegu^[10].

Struktura demograficzna mieszkańców Kołobrzegu wg danych z 31 grudnia 2007:¹

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	44 889	100	23 806	53,03	21 083	46,97
wiek przedprodukcyjny (0 - 17 lat)	7 817	17,41	3 764	8,39	4 053	9,03
wiek produkcyjny (18 - 65 lat)	29 720	66,21	14 949	33,3	14 771	32,91
wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat)	7 352	16,38	5 093	11,35	2 259	5,03

[edytuj] Turystyka

Główną gałęzią lokalnej gospodarki jest działalność uzdrowiskowo-turystyczna. W 2007 r. miasto posiadało 53 obiekty zbiorowego zakwaterowania na 10.601 miejsc. Znajduje się tu 6 hoteli całorocznych (w tym 5 trzygwiazdkowe i 1 dwugwiazdkowy) o łącznej liczbie 1.037 miejsc noclegowych. W Kołobrzegu w 2007 roku w ciągu całego roku z noclegu skorzystało 213.399 osób, w tym 86.078 turystów zagranicznych¹.

W mieście przez cały rok działają 23 zakłady uzdrowiskowe, z których w 2007 roku 39% korzystających stanowili goście zagraniczni¹.

Liczba korzystających z noclegów w Kołobrzegu w ciągu ostatnich lat:¹

W mieście znajdują się 3 punkty informacji turystycznej^[11]. Władze miasta powołały Centrum Promocji i Informacji Turystycznej, którego zadaniem jest promocja Kołobrzegu jako największego kurortu nadmorskiego w Polsce.

[edytuj] Szlaki turystyczne

Na terenie Kołobrzegu funkcjonują trzy piesze szlaki turystyczne:

• Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego (europejski długodystansowy szlak pieszy E9),
• Szlak Solny,
• Szlak im. Jana Frankowskiego

Na terenie miasta nie istnieje zorganizowany system dróg i szlaków rowerowych^[12][13]. W mieście działa Stowarzyszenie Turystyki Rowerowej Bicykl, które wytyczyło wiele szlaków rowerowych po powiecie kołobrzeskim. W Kołobrzegu rozpoczyna się kilka szlaków rowerowych gminy Kołobrzeg i gminy Ustronie Morskie. Przez miasto przechodzi także międzynarodowy szlak rowerowy R-10, który został wytyczony wzdłuż wybrzeża Bałtyku.

Tereny szczególnie ważne dla ruchu turystycznego to rejon Starego Miasta, dzielnica portowa i teren uzdrowiska wschodniego.

[edytuj] Oświata

W Kołobrzegu znajduje się 8 przedszkoli oraz 1 miejski złobek. W 2006 roku uczyło się 2954 dzieci w szkołach podstawowych oraz 201 dzieci w szkołach podstawowych specjalnych. Na terenie miasta znajduje się 7 szkół podstawowych^[14] oraz 2 szkoły specjalne^[15].

W 2006 roku w mieście uczyło się 1821 gimnazjalistów w sześciu gimnazjach oraz 134 uczniów w dwóch gimnazjach specjalnych^[16].

[edytuj] Kultura

[edytuj] Miejski Ośrodek Kultury

Znajdujący się przy ul. Armii Krajowej w ratuszu ośrodek prowadzący stałe zajęcia artystyczno-plastyczne, teatralne oraz taneczne. Patronuje młodzieżowym zespołom wokalnym i chóralnym. Organizuje coroczny festiwal Interfolk, czyli międzynarodowe spotkanie z folklorem, a także inne imprezy o charakterze kulturalnym. W każdą środę odbywa się Dyskusyjny Klub Filmowy w kinie Piast. MOK uczestniczy i współorganizuje imprezy charytatywne, włączając się co roku m.in. w Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, Kołobrzeskie Mikołajki, Dzień Dziecka.

[edytuj] Galeria Sztuki Współczesnej

Galeria znajduje się w budynku ratusza, powstała 1 lutego 1988 r. Eksponowane są wystawy kołobrzeskich plastyków, a także różnych środowisk artystycznych Polski oraz z zagranicy. Galeria prowadzi również działalność edukacyjną, m.in. organizowane są przez galerię lekcje sztuki dla dzieci i młodzieży ze szkół z Kołobrzegu i nie tylko. Głównym tematem tych lekcji jest przedstawienie sztuki współczesnej oraz z innych epok.

[edytuj] Muzea

• Muzeum Oręża Polskiego
  • Wystawa militariów - istnieje od 1963 r. Zbiory militarne umieszczono w obiektach przy ul. Gierczak, w sąsiedztwie zabytkowej kamienicy z XV w. Przy wejściu znajdują się lufy armatnie z XVIII w. Ze średniowiecza eksponowane są kolekcje broni drzewcowej, obuchowej, siecznej, kolnej, miotającej i palnej. Z wieku XVII wystawione są eksponaty związane z walkami na morzu, kotwice, sprawny technicznie kompas okrętowy, broń pochodzenia polskiego, zachodnioeuropejskiego, szwedzkiego i wschodniego. Z XVIII i XIX w. pochodzą zabytki z powstań narodowych. W muzeum znajdują się m.in. uzbrojenie, oporządzenie i mundury żołnierzy polskich z I wojny światowej i II wojny światowej. Samochody, samoloty, broń pancerna i artyleria eksponowane są w sali techniki wojskowej i na wystawie plenerowej.
  • Wystawa "Dzieje Kołobrzegu" i "Zbiory Metrologiczne" - mieści się na ul. Armii Krajowej w zabytkowym Pałacu Brunszwickich. Wystawa "Dzieje Kołobrzegu" usytuowana jest w podziemiach budynku, przedstawia historię Kołobrzegu od średniowiecza do połowy XX w. oraz kolekcję miar i wag - cenne i rzadko spotykane narzędzia pomiarowe, a także specjalistyczne miary warsztatowe: zegarmistrzowskie, szewskie i drukarskie.
• Muzeum-okręt ORP Fala - okręt patrolowy z lat 60. XX wieku przekształcony w muzeum po zakończeniu służby, zacumowany przy nabrzeżu pilotowym jest dostępny dla zwiedzających. Dwa okręty tego typu wciąż służą w Straży Granicznej.

[edytuj] Biblioteki

• Miejska Biblioteka Publiczna im. Galla Anonima - główny budynek mieści się przy ul. Frankowskiego. Znajduje się w niej ok. 142 000 woluminów, korzysta z niej ok. 10 000 czytelników.
• Wypożyczalnia Beletrystyki-mieści się przy ul. Brzozowej
• Biblioteka Młodzieżowa-mieści się przy ul. Brzozowej
• Biblioteka Dziecięca-mieści się przy ul. Brzozowej
• Filia nr 1 - mieści się przy ul. Czarnieckiego
• Filia nr 2 - mieści się przy ul. Arciszewskiego
• Filia nr 3 Biblioteki Pedagogicznej im. Zenona Klemensiewicza w Koszalinie - budynek znajduje się na ulicy Szpitalnej.

[edytuj] Sport

[edytuj] Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji znajduje się przy ul. Łopuskiego, oferuje pełno usług dla swoich gości, w tym dla klubów sportowych, grup turystycznych oraz kuracyjnych. MOSiR składa się z obiektów:

• Hala Sportowa "Milenium", dwupoziomowy budynek: poziom górny: płyta boiska sportowego o wymiarach 24 x 48 m wraz z trybunami na 1307 miejsc, dwie mini-kawiarnie; poziom dolny: centrum fitnes, szatnie dla publiczności;
• Sztuczne lodowisko, wymiary: 60 m długości i 30 m szerokości;
• Hala Łucznicza, wymiary: 26 m x 12 m, przystosowana jest do treningów z łucznictwa, siatkówki, koszykówki, badmintona i tenisa ziemnego;
• Stadion sportowy, ul. Śliwińskiego;
• Sala zapaśnicza, wymiary: 12 m x 12 m, przeznaczenie: treningi sportów walki, karate itp;
• Sala Sportowa, ul. Wąska, przeznaczenie: treningi i mecze piłki koszykowej i siatkówki, sztuk walk wschodnich, wymiary: 28 m x 16m, sala na 400 miejsc dla widzów z balkonem, dodatkowo mini siłownia.

[edytuj] Kluby sportowe

Lista klubów sportowych biorących udział w rozgrywkach ogólnopolskich:

• SKK "Kotwica" Kołobrzeg
• Miejski Klub Piłkarski "Kotwica" Kołobrzeg
• KMKL Sztorm

[edytuj] Religia

W Kołobrzegu znajduje się konkatedra diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Istnieje 5 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Kołobrzeg i 1 parafia garnizonowa pw. św. Macieja. W mieście znajdują się dwa domy zgromadzeń zakonnych: franciszkanów i felicjanek^[17].

Miasto posiada także mniejsze wspólnoty religijne. Znajduje się tu cerkiew grekokatolicka Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy (ul. Szpitalna) oraz kilka protestanckich kościołów ewangelicznych, do których należą: zbór zielonoświątkowy "Droga Życia", zbór Kościoła Chrystusowego oraz zbór Kościoła ewangelicznego, który odbywa nabożeństwa w mieszkaniu prywatnym. Wierni Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego należą do zboru w pobliskim Grzybowie. Prócz wymienionych wspólnot protestanckich, w mieście działa również zbór Świadków Jehowy (ul. Szpitalna 4).

W latach 1000-1007 miasto było stolicą diecezji kołobrzeskiej, której ordynariuszem był biskup Reinbern. Od 1187 roku miasto należało do biskupów kamieńskich i wchodziło w skład biskupiego dominium zwanego księstwem kamieńskim. W XVI wieku w wyniku reformacji kołobrzeżanie przyjęli luteranizm. W 1557 r. Kołobrzeg stał się siedzibą superintendenta luterańskiego. W XVII wieku powstała w mieście parafia kalwińska. Do XIX wieku w mieście nie było parafii katolickiej. Wzrost liczby katolików spowodował jednak, że w 1889 roku powołano tu parafię rzymskokatolicką pw. św. Marcina. Podlegała ona początkowo pod diecezję wrocławską, po I wojnie światowej pod diecezję berlińską. Po II wojnie światowej parafie protestanckie uległy likwidacji, a jedyna katolicka parafia w Kołobrzegu znalazła się w granicach administratury apostolskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim. W 1972 r. rzymskokatolicka parafia kołobrzeska została włączona do diecezji koszalińskiej, nawiązującej tradycją do biskupstwa kołobrzeskiego. W latach 90. XX wieku po zniesieniu wielu ograniczeń administracyjno-prawnych w Kołobrzegu powołano kilka nowych parafii rzymskokatolickich, które wyodrębniły się z parafii konkatedralnej.

Osadnictwo żydowskie w Kołobrzegu sięga czasów średniowiecznych. Pierwsze wzmianki o obecności wyznawców judaizmu pochodzą z 1261 roku. Pod koniec XV wieku kołobrzescy Żydzi – podobnie jak inni Żydzi z Pomorza – zostali zmuszeni do opuszczenia miasta. Ponowny rozwój osadnictwa żydowskiego przypadł na początek XIX wieku. W 1812 roku założono cmentarz żydowski, a w 1845 r. wzniesiono synagogę. Liczba Żydów w Kołobrzegu wzrastała stopniowo, w 1897 roku w mieście żyło już ok. 600 osób pochodzenia żydowskiego. I wojna światowa oraz późniejszy kryzys gospodarczy wpłynęły jednak na zmniejszenie liczebności tej grupy narodowościowej. W 1933 roku, w chwili dojścia Hitlera do władzy, gmina żydowska w Kołobrzegu liczyła już tylko ok. 200 członków. Podczas Nocy kryształowej zniszczono synagogę, zdemolowano część żydowskich domów, a wielu Żydów ucierpiało w wyniku napaści. Większość tych, którzy pozostali w mieście aż do wybuchu II wojny światowej, w dniach 11-12 lutego 1940 r. deportowano do gett na Lubelszczyźnie, skąd później trafili do obozów zagłady^[18].

[edytuj] Polityka i administracja

Kołobrzeg ma status gminy miejskiej, której organem wykonawczym władz jest prezydent. Mimo że miasto nie posiada 100 000 mieszkańców, to jednak tytuł prezydenta mu przysługiwał, ponieważ Kołobrzeg jest uzdrowiskiem. Organem uchwałodawczym i kontrolnym jest Rada Miasta, w której zasiada 21 radnych wybieranych w 4 okręgach wyborczych.

Prezydenci Kołobrzegu:

• Henryk Bieńkowski (1990 - 1998)
• Bogdan Błaszczyk (1998 - 2001)
• Zbigniew Błaszczuk (2001 - 2002)
• Henryk Bieńkowski (2002 - 2006)
• Janusz Gromek (od 2006)

Obszar miasta dzieli się na 9 osiedli m.in. Solne Zdroje, Śródmiejskie, Lęborskie, Ogrody, Rzemieślnicze, Podczele. Osiedla te są jednostkami pomocniczymi miasta, do których zadań należy dbanie o zbiorowe potrzeby mieszkańców^[19] i zapewnianie ścisłego współdziałania z organami władzy miasta.

Wyróżnia się także 6 dzielnic, które zostały włączone do miasta: Kostrzewno, Lubinia, Lubostronie, Podczele, Przylaski, Radzikowo, Radzikowskie Przedmieście, Żółczyce^[20].

[edytuj] Bezpieczeństwo

W Kołobrzegu mieści się Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, której obszarem działania jest cały powiat kołobrzeski. W jej strukturach działa jedna jednostka ratowniczo-gaśniczą PSP.

W mieście działa także specjalistyczna jednostka płetwonurków Ochotniczej Straży Pożarnej Tryton, której celem jest ratowanie ludzi na wodzie i pod wodą. Jednostka ta działa na terenie miasta, wód portowych, rzeki Parsęty oraz wód morskich przylegających do kąpieliska.

W Kołobrzegu znajduje się Brzegowa Stacja Ratownicza Służby SAR, która na swoim wyposażeniu posiada łódź ratowniczą, specjalistyczny samochód ratowniczy oraz sprzęt przeciwrozlewowy. Na nabrzeżu promowym w kołobrzeskim porcie cumuje morski statek ratowniczy Szkwał, którego załoga w ciągu 15 min. od zgłoszenia jest gotowa do akcji ratowania życia ludzkiego na morzu^[21].

Komenda Powiatowa Policji w Kołobrzegu prócz miasta działa także na terenie innych gmin powiatu. Kołobrzeg posiada także Straż Miejską.

W Kołobrzegu znajduje się placówka Straży Granicznej, która obsługuje morskie przejście graniczne w Kołobrzegu. Zasięgiem służbowym obejmuje powiat kołobrzeski i powiat białogardzki.

Do lat 90. XX wieku, stacjonowało tu dużo jednostek wojskowych, jednak obecnie siedzibę ma tutaj 8 Batalion Remontowy, wchodzący w skład 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej oraz Komenda Punktu Bazowania Okrętów 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w dawnym porcie wojennym. Natomiast 8 Kołobrzeski Batalion Saperów obecnie stacjonuje w Dziwnowie.

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Komunikacja drogowa

Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym. Z Kołobrzegu wychodzi droga krajowa nr 11 oraz 2 drogi wojewódzkie:

• droga krajowa nr 11 Kołobrzeg - Koszalin - Piła→ Poznań - Bytom.
• droga wojewódzka nr 102 Kołobrzeg - Trzebiatów - Dziwnów - Międzyzdroje.
• droga wojewódzka nr 163 Kołobrzeg - Białogard - Połczyn-Zdrój - Pojezierze Drawskie - Czaplinek - Wałcz.

Środkami komunikacji miejskiej w Kołobrzegu są autobusy należące do spółki Komunikacja Miejska Kołobrzeg, która świadczy usługi przewozowe na terenie miasta i przyległych terenach podmiejskich.

[edytuj] Komunikacja kolejowa

Kołobrzeg to ostatni przystanek wielu pociągów zmierzających na wybrzeże. Kołobrzeski dworzec kolejowy stanowi regionalny punkt wyjazdowy dla podróżnych, co sprawia, że latem dworzec potrafi być bardzo zatłoczony. Kołobrzeg łączy ze Szczecinem szynobus Urzędu Marszałkowskiego woj. zachodniopomorskiego. Orientacyjny czas dojazdu do większych polskich miast: Koszalin – 50m, Szczecin – 2h 40m, Gdańsk – 3h 30m, Poznań – 5h, Wrocław – 7h, Warszawa – 9h^[22].

Do miasta prowadzą dwie linie kolejowe:

• linia kolejowa nr 404, relacji Szczecinek→ Białogard→ Kołobrzeg,
• linia kolejowa nr 402, relacji Goleniów→ Kołobrzeg→ Koszalin.

[edytuj] Komunikacja morska

Z Kołobrzegu wypływają pasażerskie rejsy turystyczne na Bornholm do Nexø^[23], a także na Christiansø i Frederiksø^[24]. Od maja 2008 ma ruszyć kolejna całoroczna linia promowa do Nexø zabierająca prócz pasażerów także samochody i ciężarówki^[25].

W centrum Kołobrzegu, na wyspie Solnej zlokalizowany jest port jachtowy, którego dwa baseny są przystosowane do przyjęcia ok. 50 jachtów. Pierwszym z basenów jest tzw. basen jachtowy, w którym cumują jednostki mające do 3 metrów zanurzenia. Drugi basen jest zdolny do przyjęcia jedynie łodzi, których zanurzenie wynosi do 1 metra. Dla okrętów, z większym zanurzeniem przewidziano keję z głębokością 5,5 m.

W porcie jachtowym znajduje się również zabytkowy fort.

[edytuj] Transport lotniczy

Niedaleko Kołobrzegu we wsi Bagicz znajduje się poradzieckie lotnisko wojskowe, które jest wykorzystywane przez Aeroklub Bałtycki. Miasto angażuje się finansowo w budowę regionalnego lotniska - Port lotniczy Koszalin/Kołobrzeg, oddalonego 50 km od Kołobrzegu. Obecnie najbliższy port lotniczy znajduje się pod Goleniowem - Port lotniczy Szczecin-Goleniów.

[edytuj] Osoby związane z Kołobrzegiem

• Marcin Dunin (1774 - 1842) - arcybiskup poznańsko-gnieźnieński
• Joanna Nowicka - łuczniczka
• Agnieszka Rylik - bokserka, reporterka TVN
• Sebastian Karpiniuk - polityk i prawnik, poseł na Sejm V i VI kadencji, samorządowiec
• Paweł Kikowski - koszykarz, reprezentant Polski
• Dariusz Szpak - oszczepnik
• Dariusz Trafas - oszczepnik
• Daria Onyśko-Korczyńska - biegaczka

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta Kołobrzeg

• Hermann Haken - burmistrz Kołobrzegu, nadburmistrz Szczecina
• Adolf Hitler
• Jan Paweł II - tytuł nadany 22 maja 2005
• ks. bp Ignacy Jeż - tytuł nadany w 2007

[edytuj] Zasłużeni dla Miasta Kołobrzegu

Lista osób którym kołobrzeska Rada Miasta nadała tytuł Zasłużony dla Miasta Kołobrzegu:

• Alex Lubawiński - przewodniczący Koła Przyjaciół Kołobrzegu w Berlinie Pankow
• Piotr Dernowski

[edytuj] Miasta partnerskie

Koekelberg Nexø Nyborg Pori Feodosja Follonica

Bad Oldesloe Barth Berlin Pankow Simrishamn Landskrona

Przypisy