Królestwo Hawajów
Z Wikipedii
| Hawai'i Hawaje (Królestwo Hawajów) |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza: (haw.) Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono | |||||
| Hymn: Hawaii Pono'i | |||||
| Konstytucja | Bagnetowa | ||||
| Język urzędowy | hawajski i angielski | ||||
| Stolica | Honolulu | ||||
| Typ państwa | monarchia konstytucyjna | ||||
| Ostatnia głowa państwa | królowa Lili'uokalani | ||||
| Zależne od | Stanów Zjednoczonych (od 1887) |
||||
| Ostatnia następczyni tronu | księżniczka Kaiulani | ||||
| Ostatni szef rządu | premier Sanford Dole | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
16 661 km² |
||||
| Zjednoczenie | królestw hawajskich pod władzą Kamehameha I 1810 |
||||
| Ustanowienie | Republiki Hawajów przez premiera Sanford Dole 4 lipca 1894 |
||||
| Religia dominująca | Religia hawajska, później chrześcijaństwo | ||||
| Strefa czasowa | UTC -10 | ||||
| Terytoria zależne | Palmyra | ||||
 |
|||||
Królestwo Hawajów to państwo istniejące na Hawajach w latach 1810-1894. Zamieszkiwane głównie przez Hawajczyków i Amerykanów. W czasach tych w kulturze europejskiej wyspy hawajskie funkcjonowały pod dwiema nazwami: Wyspy Sandwich (nazwa nadana archipelagowi w 1778 roku przez jego odkrywcę Jamesa Cooka) i Hawaje (nazwa lokalna, od największej wyspy, Hawai'i).
Spis treści |
[edytuj] Zjednoczenie
Na Hawajach istniało wiele małych królestw. Zjednoczył je w 1810 król Kamehameha I, który założył dynastię panującą do 1874. Doprowadził do zakończenia wojen domowych. W 1810 zjednoczyły się wyspy:
[edytuj] Królowie
Dynastia Kamehameha
- Kamehameha I (1794-1819)
- Kamehameha II (1819-1824)
- Kamehameha III (1825-1854)
- Kamehameha IV (1854-1863)
- Kamehameha V (1863-1872)
Dynastia Kalākaua
- William C. Lunalilo (1873-1874)
- David Kalakaua (1874-1891)
- Lydia Lili'uokalani (1891-1893)
[edytuj] Upadek
W 1840 król Kamehameha III nadał Hawajom konstytucję wzorowaną na prawie angielskim i konstytucji amerykańskiej. Powoływała ona do życia pierwszy hawajski parlament – Zgromadzenie Ustawodawcze. Gwarantami suwerenności państwa były Stany Zjednoczone, Francja i Wielka Brytania. Konstytucja ta utrzymała się dwanaście lat. Kolejne konstytucje uchwalano w latach 1852, 1864 i 1887. W roku 1851 Kamehameha III powierzył pieczę nad swym królestwem Stanom Zjednoczonym. W 1887 USA uzyskują prawo do budowy na terytorium królestwa Pearl Harbor.
W 1891 r. królową została Lili'uokalani. W tym czasie organizuje się Klubu Aneksyjny – ruch obcokrajowców dążących do obalenia monarchii i włączenia Hawajów do Stanów Zjednoczonych. W odpowiedzi na to rdzenni Hawajczycy wystąpili z żądaniem uchwalenia nowej konstytucji. 14 stycznia 1893 roku, czyli w dzień zamknięcia sesji Parlamentu, królowa miała podpisać nową konstytucję, czemu przeciwni byli członkowie jej gabinetu. W związku z groźbą zejścia na ląd oddziałów amerykańskiej piechoty morskiej z "USS Boston", który stał na kotwicy w porcie Honolulu, 15 stycznia, Lili'uokalani obiecała odłożyć zmiany konstytucyjne i poczekać na rozpoczęcie kolejnej sesji zgromadzenia ustawodawczego. 16 stycznia 1893 przed pałacem zbiera się pokojowa demonstracja rdzennych obywateli. W związku z tym amerykański minister ds. Hawajów John L. Stevens rozkazał stu sześćdziesięciu uzbrojonym komandosom zejść na ląd. Jeden z członków Klubu Aneksyjnego, Sanford Dole, został nominowany na stanowisko prezesa rządu tymczasowego. Za datę końca monarchii uznaje się 17 stycznia 1893, kiedy to Lili'uokalani zgodziła się zrzec tronu pod warunkiem, że władzę przejmą Stany Zjednoczone, a mimo to ogłoszono, że prezes Dole i samozwańczy rząd tymczasowy (oficjalnie: Rząd tymczasowy) przejmują władzę na Hawajach.
[edytuj] Podział administracyjny
Administracyjnie państwo hawajskie dzieliło się na prowincje:
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrze
| Postulaty liberalizacji polskiej polityki antynarkotykowej |
Obowiązująca w Polsce ustawa antynarkotykowa jest zbyt restrykcyjna, zamiast ścigania za posiadanie narkotyków, większy nacisk należy położyć na profilaktykę i dostęp do tzw. leczenia substytucyjnego - uważają przedstawiciele programu Światowej Polityki Narkotykowej (Global Drug Policy Program). |
| Bromski: Machulski był jedną z najsympatyczniejszych postaci |
Machulski był jedną z najsympatyczniejszych postaci świata filmowo-aktorskiego - powiedział Jacek Bromski, prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich. - Wszyscy go lubili - podkreślił. |
| Zatrzymano mężczyznę, który rozpowszechniał pornografię dziecięcą |
Pomorscy policjanci zatrzymali w Chełmży (Kujawsko-Pomorskie) 25-letniego mężczyznę, który posiadał i udostępniał innym zdjęcia i filmy z pornografią dziecięcą. |
| Wrocław: Pożar klubu, 150 osób ewakuowanych |
Około 150 osób zostało ewakuowanych z powodu pożaru w jednym z klubów muzycznych we Wrocławiu. |
| Troje rannych po zderzeniu pijanego kierowcy z nauką jazdy |
Instruktor i dwoje kursantów nauki jazdy zostało rannych w wypadku, który spowodował w Częstochowie pijany kierowca z Ukrainy. Sprawca wiózł swoim samochodem nielegalne papierosy i spirytus. |
| Tusk podsumowuje w Sejmie rok rządów |
- Mój rząd pokazał, że umie korzystać z "tego co dobre i wartościowe, z dziedzictwa poprzedników" - powiedział premier Donald Tusk, przedstawiając w Sejmie informację o stanie realizacji programu działania rządu w rok po jego powołaniu. Po nim na mównicę weszli Bogdan Chlebowski i Jarosław Kaczyński, który wygłosił długą polemikę ze słowami Tuska. Posłowie PiS zrywali boki m.in., kiedy okazało się, że pierwsze Orliki otwierał... były premier. |
| Komisja etyki poselskiej upomniała Piterę |
Komisja etyki poselskiej upomniała w czwartek pełnomocnik rządu ds. walki z korupcją Julię Piterę - poinformowała PAP szefowa komisji Elżbieta Witek (PiS). |
| Matyjaszczyk: Mularczyk jest pełnomocnikiem Ziobry |
Dzisiaj komisja śledcza ds. nacisków ma przesłuchać Zbigniewa Ziobrę. Na razie się nie udało. Przez dwie godziny posłowie dyskutowali o tym, kto jest bardziej nieobiektywny. Krzysztof Matyjaszczyk (Lewica) ogłosił, że poseł Mularczyk jest prawnym reprezentantem Ziobry i powinien być wyłączony ze składu komisji. W odpowiedzi Kurski zażądał, by ze składu usunąć Sebastiana Karpiniuka (PO). |
| Jacek Kurski nie chce się wyłączyć z komisji |
Jacek Kurski przyznał, że rozmawiał z ówczesnym prezesem PZU Jaromirem Netzlem w sprawie finansowania i wydania jako insert w jednej z gazet fimu "Nocna Zmiana" traktującego o odwołaniu rządu Jan Olszewskiego. Poseł nie widzi też powodu, by wyłączyć się z prac komisji, która bada udział Netzla w aferze związanej z akcją CBA w Ministerstwie Rolnictwa. |
| Kurski: brak podstaw do wezwania o. Rydzyka przed komisję śledczą ds. nacisków |
W ocenie posła PiS Jacka Kurskiego nie ma podstaw do tego, aby wezwać przed komisję śledczą ds. nacisków dyrektora Radia Maryja o. Tadeusza Rydzyka. Przyznał jednak, że wezwanie redemptorysty jest możliwe. |
