Kwarc
Z Wikipedii
| Charakterystyka minerału | |||
| Kwarc | |||
|
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Skład chemiczny | SiO2 | ||
| Twardość w skali Mohsa | 7 | ||
| Przełam | muszlowy | ||
| Łupliwość | brak | ||
| Pokrój kryształu | słupowe, igiełkowe, pseudoregularne (diament marmaroski), bipiramidalny | ||
| Układ krystalograficzny | trygonalny – kwarc niskotemperaturowy; heksagonalny – kwarc wysokotemperaturowy, | ||
| Właściwości mechaniczne | kruchy | ||
| Gęstość minerału | 2,65 g/cm3 | ||
| Własności optyczne | |||
| Barwa | bezbarwny, biały, szary, odcienie barwy żółtej, pomarańczowy, różowy, brązowopurpurowy, fioletowy, zielony, czarny; rzadko niebieski. | ||
| Rysa | biała | ||
| Połysk | szklisty, na przełamie perłowy | ||
| Współczynnik załamania | no = 1,544 i ne = 1,553 | ||
| Inne | optycznie dodatni | ||
| Dodatkowe dane | |||
| Postacie alotropowe | odmiany α i β, trydymit, Krystobalit, coesyt, stiszowit, keatyt | ||
| Szczególne własności | w grubszych płytkach dostrzega się skręcenie płaszczyzny polaryzacji światła | ||
Kwarc (Kwarzec) – minerał z gromady krzemianów.
Nazwa pochodzi:
- od starogermańskiego kwarr (quarz) = zgrzyt – tak określali ten minerał niemieccy górnicy
- lub/i słowiańskiego kwardy = twardy (kwarda = kwarzec).
- gr. Krystallos = lód
Spis treści |
[edytuj] Właściwości
Zazwyczaj tworzy kryształy słupkowe wykształcone w postaci heksagonalnego słupa (o sześciobocznym przekroju), zakończonego ścianami romboedrów i podwójnych piramid. Prawidłowo wykształcone kryształy są najczęściej spotykane w geodach, kawernach i szczelinach skalnych, gdzie tworzą szczotki krystaliczne. Oprócz struktury krystalicznej kwarc może tworzyć odmiany ziarniste, skrytokrystaliczne oraz naskorupienia i inkrustacje.
Kwarc jest kruchy, przezroczysty; może być bezbarwny i może tworzyć wiele barwnych odmian.
Czysty, bezbarwny kwarc określony został mianem kryształu skalnego (górskiego), ponieważ przypomina lód i długo pozostaje zimny nawet w podwyższonej temperaturze (jest słabym przewodnikiem ciepła. W starożytnym Rzymie dużych kryształowych kul używano do chłodzenia dłoni).
Kwarc często zawiera inkluzje gazowe, ciekłe oraz stałe.
Inkluzje stałe spowodowane przez różne minerały powodują zróżnicowanie barwy oraz wywołują ciekawe efekty optyczne takie jak: asteryzm, iryzacja, opalescencja, awenturyzacja.
Znanych jest około 40 minerałów tworzących wrostki; kwarce zawierające wrostki bywają określane odrębnymi nazwami np. kwarc rutylowy, kwarcowe sokole oko.
[edytuj] Odmiany kwarcu
I. W zależności od temperatury wyróżniamy:
- Powszechnie występujący na powierzchni Ziemi kwarc niskotemperaturowy jest trwały w temperaturze do 573°C.
- Powyżej tej temperatury (do 870°C) tworzy się kwarc wysokotemperaturowy, który krystalizuje w układzie heksagonalnym. – kwarc ten nigdy nie występuje na powierzchni Ziemi w normalnych warunkach.
Inne, znane modyfikacje krzemionki: keatyt, moganit, lechatelieryt – są wytwarzane sztucznie (nie występują w przyrodzie; uzyskuje się je wyłącznie drogą syntezy).
|
Ametyst z inkluzjami goethytu, Minas Gerias, Brazylia |
|||
II. Kwarc jest minerałem bardzo pospolitym, posiada wiele odmian takich jak:
- Kwarc makrokrystaliczny:
- kryształ górski – przezroczysty
- ametyst – fioletowy
- kwarc różowy
- cytryn – żółty
- kwarc dymny – brązowy
- morion – czarny
- awenturyn – jasnozielony
- kwarc mleczny – biały
- kwarc niebieski = kwarc azurytowy też: szafirowy, lazurytowy, krokidolitowy
- kwarc zielony
- krystobalit
- Migotliwe odmiany kwarcu:- obecność wrostków azbestu lub krokidolitu daje odpowiednio:
- Kwarc skrytokrystaliczny:
[edytuj] Występowanie
Jeden z najpospolitszych minerałów. Składnik wielu skał magmowych (granitów, granodiorytów, pegmatytów), osadowych (piasków, żwirów, piaskowców, zlepieńców) i metamorficznych (gnejsów, łupków łyszczykowych, kwarcytów). Często występuje w formie żył kwarcowych. Jest rozpowszechniony na całym świecie.
Miejsca występowania: poszczególnych odmian kwarcu omówione zostaną na stronach dotyczących konkretnego rodzaju kwarcu, ale pięknie wykształcone, szczególne duże kryształy są spotykane: USA, Kanada, Brazylia, Urugwaj, Kazachstan, Ukraina, Madagaskar.
[edytuj] Zastosowanie
- Wyroby z krzemienia (odmiana kwarcu) znane są od początku epoki kamiennej (starszego paleolitu) aż do końca neolitu.
- Jest stosowany przy produkcji materiałów ściernych,
- w przemyśle ceramicznym, szklarskim, budowlanym,
- stanowi ważny składnik sprzętu medycznego i naukowego – chociaż zastępowany jest kwarcem syntetycznym,
- w przemyśle optycznym, w elektronice (piezokwarc, wyświetlacz ciekłokrystaliczny),
- służy do wyrobu detergentów, farb, pasty do zębów,
- stosowany w jubilerstwie jako kamien ozdobny i jubilerski – zastosowanie gemmologiczne,
- jego odmiany są poszukiwane przez kolekcjonerów,
- jego właściwości piezoelektryczne są wykorzystywane w radiotechnice oraz zapalniczkach gazowych.
[edytuj] Bibliografia
- W.Szumann- "Kamienie szlachetne i ozdobne";
- N.Sobczak – "Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych";
- R. Hochleitner – "Minerały i kryształy";
- Leksykon Przyrodniczy – "Minerały";
- Podręczny Leksykon Przyrodniczy – "Minerały i kamienie szlachetne";
- K. Maślankiewicz – "Kamienie szlachetne";
- C. Hall – "Klejnoty kamienie szlachetne i ozdobne";
- G.G. Gormaz i J.J.Casanovas – "Atlas mineralogii".
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Dalajlama już w Polsce |
Na gdańskim lotnisku wylądował Dalajlama. Na lotnisku witał go prezydent Gdańska, który zaraz po tym udzielał mediom wywiadów ubrany w dopiero co otrzymany tradycyjny szal. Dalajlama XIV Przyleciał prywatnym samolotem i w policyjnym konwoju odjechał z lotniska - relacjonował reporter TOK FM. |
| A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi? |
Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomą aferą, która podnieciła tabloidy". |
| Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu |
Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji. |
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| Rondo Wolnego Tybetu - Chiny grożą Warszawie |
Ambasada Chin ostrzega premiera i polski MSZ: rondo Wolnego Tybetu na warszawskiej Woli „mogłoby wywołać nieobliczalne reakcje społeczeństwa chińskiego”. Na razie wystraszył się jeden radny SLD. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |

