Kwas mrówkowy
Z Wikipedii
| Kwas mrówkowy | ||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||||||
| kwas metanowy | ||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | CH2O2 | |||||||||||||
| Inne wzory | HCOOH | |||||||||||||
| SMILES | C(=O)O | |||||||||||||
| Masa molowa | 46.0254 g/mol | |||||||||||||
| Wygląd | bezbarwna, klarowna ciecz o ostrym drażniącym zapachu | |||||||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||||||
| Numer CAS | 64-18-6 | |||||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: C - silnie żrący |
|||||||||||||
| NFPA 704 | ||||||||||||||
| Temperatura zapłonu | 69°C (342,15 K) | |||||||||||||
| Temperatura samozapłonu | 601°C (874,15 K) | |||||||||||||
| Zwroty ryzyka | R: 35 | |||||||||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: 23-26-45 | |||||||||||||
| Numer RTECS | LQ4900000 | |||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||||||
Kwas mrówkowy (wg systematycznej nomenklatury IUPAC kwas metanowy), HCOOH - organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy. Naturalnie występuje m.in. we włoskach parzących pokrzyw oraz w jadzie mrówek, a jego wniknięcie do skóry wywołuje silny ból. Sole kwasu mrówkowego to mrówczany (metaniany).
[edytuj] Właściwości
- Podstawowe właściwości fizykochemiczne
- Duża lotność, ciśnienie par 4.2 kPa (20°C)
- Palny (2HCOOH + O2 → 2CO2 + 2H2O)
- Związek silnie redukujący, żrący i powodujący korozję
- Powoduje podrażnienie skóry i śluzówki, w większych stężeniach poważne poparzenia
- Konserwant o silnych właściwościach grzybobójczych, przy wysokich stężeniach i niskim zakresie pH zakres jego działania obejmuje również bakterie
Ze względu na obecność atomu wodoru przy węglu karbonylowym (ugrupowanie aldehydowe), wykazuje własności redukujące (czym wyróżnia się spośród innych kwasów karboksylowych). Z tej przyczyny kwas mrówkowy daje pozytywny wynik w próbie Tollensa:
- HCOOH + Ag2O → CO2 + 2Ag + H2O
Kwas mrówkowy hamuje aktywność enzymów, zwłaszcza katalazy. Optimum skuteczności działania przypada na zakres pH 3 – 4 i niżej. Przy pH 6.0 zawiera zaledwie 0.56% czynnej, niezdysocjowanej formy kwasu mrówkowego. Posiada również właściwości leczące reumatyzm.
[edytuj] Zastosowanie
Ze względu na swoje właściwości grzybobójcze często wykorzystywany jako składnik preparatów grzybobójczych i zakwaszających. Często występuje w mieszaninach z innymi kwasami, bądź naniesiony na nośnik. Szerokie zastosowanie w syntezie organicznej. W pszczelarstwie jest stosowany do zwalczania roztocza Varroa destructor.
Kwas mrówkowy jest stosowany również jako konserwant. Jego numer jako dodatku do żywności to E 236.
[edytuj] Otrzymywanie
Kwas mrówkowy na skalę przemysłową otrzymuje się z metanolu i tlenku węgla. W obecności silnych zasad, np. metanolanu sodu, ze związków tych powstaje ester metylowy kwasu mrówkowego, mrówczan metylu. Reakcję prowadzi się typowo w fazie ciekłej, w temp. 80 °C, pod ciśnieniem 40 atm.
- CH3OH + CO → HCOOCH3
W drugim etapie otrzymany ester poddaje się hydrolizie:
- HCOOCH3 + H2O → HCOOH + CH3OH
Znaczne ilości kwasu mrówkowego uzyskuje się także jako produkt uboczny podczas produkcji kwasu octowego. Kwas ten można również otrzymać w reakcji tlenku węgla z wodorotlenkiem sodu w temperaturze 120°C pod ciśnieniem 8 atm.
- NaOH + CO → HCOONa
Powstający wówczas mrówczan sodu przeprowadzany jest w kwas mrówkowy poprzez zakwaszenie mieszaniny poreakcyjnej kwasem siarkowym.
- HCOONa + H2SO4 → HCOOH + NaHSO4
Kwas mrówkowy powstaje także podczas utlenienia aldehydu mrówkowego (metanalu).
E200 • E201 • E202 • E203 • E210 • E211 • E212 • E213 • E214 • E215 • E216 • E217 • E218 • E219 • E220 • E221 • E222 • E223 • E224 • E225 • E226 • E227 • E228 • E230 • E231 • E232 • E233 • E234 • E235 • E236 • E237 • E238 • E239 • E240 • E242 • E249 • E250 • E251 • E252 • E260 • E261 • E262 • E263 • E264 • E270 • E280 • E281 • E282 • E283 • E284 • E285 • E290 • E296 • E297 •
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień sejmowej "speckomisji" |
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych. |
| Kolejny sklep internetowy oszukał klientów? |
Warszawska policja wyjaśnia sprawę sklepu internetowego, który oferował telewizory tańsze o kilkadziesiąt procent niż u innych sprzedawców - poinformowała Anna Oleksiak ze stołecznej policji. Klienci, którzy wpłacili pieniądze nie mogli się dodzwonić do sklepu. |
| Sikorski: Polska jest gotowa odegrać rolę w rozwiązaniu gazowego kryzysu |
Radosław Sikorski powiedział, że Polska jest gotowa wysłać obserwatorów, którzy monitorowaliby tranzyt gazu przez Ukrainę do Europy Zachodniej. Władimir Putin zadeklarował wcześniej, że Moskwa wznowi dostawę gazu przez Ukrainę, jeśli tranzyt nadzorować będą unijni obserwatorzy. |
| Rocco Buttiglione doradcą w Muzeum Jana Pawła II w świątyni Opatrzności Bożej |
Rocco Buttiglione, były włoski minister ds. europejskich będzie doradcą w sprawie Muzeum Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego, które ma powstać przy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Buttiglione zasłynął kontrowersyjnymi wypowiedziami na temat homoseksualizmu, które wywołały burzę we włoskim rządzie i w Parlamencie Europejskim. |
| Skąd teraz płynie gaz do Polski |
Białoruś i Niemcy to w tej chwili jedyne dwa kierunki, z których do Polski płynie gaz. Rura z Ukrainy od dzisiaj jest pusta. |
| Dwóch mężczyzn zamarzło w Krakowie |
- Dwóch mężczyzn zmarło w Krakowie z powodu wyziębienia. To kolejne śmiertelne ofiary mrozów w Małopolsce. Na początku stycznia zmarł w szpitalu z powodu wyziębienia bezdomny. |
| Koniec azylu dla ofiar handlarzy ludźmi? |
Jedyne w Polsce schronisko dla ofiar handlarzy ludzkim towarem prowadzone przez fundację La Strada może zostać zamknięte. Państwowe instytucje nie są zainteresowane jego finansowaniem. |
| Olszowiec złożył wniosek o zwolnienie ze służby |
Szef ochrony prezydenta ppłk Krzysztof Olszowiec, zawieszony w związku z incydentem w Gruzji, złożył wniosek o zwolnienie ze służby - potwierdził rzecznik BOR Dariusz Aleksandrowicz. O tym, że Olszowiec chce odejść ze służby, napisała środowa "Gazeta Wyborcza". |
| Pawlak uspokajał prezydenta ws. dostaw gazu |
Wicepremier Waldemar Pawlak zapewnił głowę państwa, że rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy nie jest zagrożeniem dla sytuacji w kraju. Według Kancelarii Prezydenta, politycy są zgodni, że należy szukać możliwości dostarczania do Polski ropy i gazu drogami niekontrolowanymi przez Rosję. |
| Przez kilka miesięcy do dyspozycji VIP-ów będzie tylko jeden Tu-154 |
Przez kilka najbliższych miesięcy do dyspozycji najwyższych osób w państwie będzie tylko jeden samolot specjalny Tu-154, drugi przejdzie w tym czasie remont. |

