Literatura polska - barok
Z Wikipedii
Spis treści |
[edytuj] Epoka
Barok w literaturze polskiej przypada na XVII i I połowę XVIII wieku (w przybliżeniu; granice z renesansem i oświeceniem są bardzo sporne). Na początku tego okresu Rzeczpospolita Obojga Narodów była mocarstwem, pod koniec – na skutek wojen, liberum veto i obniżenia moralności – państwem uzależnionym od sąsiadów. Kultura rozwijała się pod znakiem dwóch wielkich haseł: przedmurza chrześcijaństwa i mieszkania wolności, za które uważano Polskę.
[edytuj] Ogólna charakterystyka
Liczba wydawanych dzieł wzrosła w porównaniu z renesansem kilkakrotnie. Powszechną modą, zwłaszcza wśród szlachty, stało się układanie liryki - i po polsku, i po łacinie. Epika, od czasu wydania przez Piotra Kochanowskiego przekładu Gerusalemme liberata, przeżywała rozkwit. To samo można powiedzieć o pamiętnikarstwie. Pisano chętnie rozprawy filozoficzne, również w postaci sentencji.
[edytuj] Początki
Zapowiedzią nowej epoki była przede wszystkim twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, Sebastiana Grabowieckiego i Stanisława Grochowskiego. Miała ona charakter głęboko religijny; podkreślała, że życie jest nieustanną walką, że człowiek po wielokroć upada i musi podejmować szczerą pokutę.
[edytuj] Literatura ziemiańska
Rozwijała się ona pod patronatem Jana Kochanowskiego i Horacego. Jej najwybitniejszymi przedstawicielami byli: w poezji polskiej Piotr Kochanowski, Wespazjan Kochowski, Wacław Potocki i Samuel Twardowski, w poezji łacińskiej Maciej Sarbiewski, w prozie Andrzej Maksymilian Fredro i Jan Chryzostom Pasek. Uznanie zyskali sobie również: Fabian Birkowski, Kasper Drużbicki, Andrzej Kanon,Kasper Twardowski,Grzegorz Knapski, Aleksander Kochanowski, Samuel Maskiewicz, Kasper Miaskowski, Tomasz Młodzianowski, Walenty Odymalski, Jerzy Ossoliński, Sebastian Petrycy, Salomon Rysiński, Jakub Sobieski, Jan Sobieski, Anna Stanisławska, Szymon Szymonowic i Andrzej Wincenty Ustrzycki. Literatura ziemiańska sławiła życie wiejskie, złotą mierność (czyli złoty środek), męstwo polskiego żołnierza, dobroć Bożą....
[edytuj] Literatura dworska
Inspiracją dla niej była literatura współczesna, zwłaszcza włoska, szczególnie Giambattisto Marino. Powstawała w kręgu magnackim, cechowała się wyszukaną, według wielu sztuczną formą. Najważniejszym jej twórcą był Jan Andrzej Morsztyn. Warto wymienić również Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, Daniela Naborowskiego, Krzysztofa Opalińskiego i Łukasza Opalińskiego.
[edytuj] Literatura mieszczańska
Pisywali ją między innymi Jan z Kijan, Jan Żabczyc i Piotr Baryka.
[edytuj] Czasy saskie
Ten schyłkowy okres polskiego baroku – jeśli wyjąć dzieła uważane już za oświeceniowe - jest zazwyczaj krytykowany. Nastąpił wówczas kryzys ilościowy i jakościowy, nie ukazało się żadne wielkie dzieło. Na wspomnienie zasługują jedynie: Józef Baka, Jan Damasen Kaliński, Jan Skorski, Elżbieta Drużbacka, Jan Stanisław Jabłonowski i Wojciech Stanisław Chrościński.
[edytuj] Zobacz też
- literatura polska - przegląd chronologiczny
- przegląd zagadnień z zakresu literatury
- przegląd zagadnień z zakresu historii Polski
| Kwaśniewski: Była współpraca wywiadowcza, nie było tajnych więzień CIA |
W Polsce nie było tajnych więzień CIA, była współpraca wywiadowcza ze Stanami Zjednoczonymi - zapewnił były prezydent Aleksander Kwaśniewski w "Kropce nad i". |
| Internauci obrażają Obamę na Wikipedii |
Na polskiej stronie Wikipedii pod zdjęciem Baracka Obamy - senatora z Illinois, który będzie reprezentował Demokratów w najbliższych wyborach prezydenckich - pojawił się wulgarny podpis. Na stronie był widoczny przez niecałe dwie godziny. |
| Wałęsa nie pojawi się na obchodach Sierpnia'80 |
Lech Wałęsa nie weźmie udziały w głównych uroczystościach 28. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych, które odbędą się w niedzielę w Gdańsku. Były prezydent nie przyjął zaproszenia, ponieważ - jak tłumaczył mediom - nie chce spotkać się z prezydentem Lechem Kaczyńskim i prezesem IPN Januszem Kurtyką (były prezydent bojkotuje również nowy projekt IPN - portal www.sierpien1980.pl).. |
| Giertych przesłuchany w tajnym śledztwie ws. więzień CIA |
Roman Giertych, b.wicepremier, a wcześniej szef sejmowej komisji ds. służb specjalnych potwierdził, że został przesłuchany w tajnym śledztwie ws. domniemanych więzień CIA w Polsce. |
| Prezydent w Tallinie |
- Sprawy Gruzji idą w kierunku, którego nie da się akceptować - powiedział prezydent Lech Kaczyński na krótkim briefingu przed rozpoczęciem spotkania z prezydentami Estonii i Łotwy w Tallinie. Jak dodał, po uznaniu niepodległości Kosowa, obawiał się, że Rosja może tak samo potraktować Abchazję i Osetię Płd. |
| PO apeluje do prezydenta o ratyfikację traktatu przed szczytem UE ws. Gruzji |
PO zaapelowała do prezydenta Lecha Kaczyńskiego, aby przed szczytem Unii Europejskiej w sprawie Gruzji, zakończył proces ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. |
| Ewakuacja mieszkańców bloku po znalezieniu skrzyni z amunicją |
Ewakuowano mieszkańców bloku na gdyńskim osiedlu Oksywie po tym, jak w ziemi tuż przy ścianie budynku znaleziono skrzynię z pociskami moździerzowymi. Część amunicji już wywieziono, saperzy jadą po drugą partię. |
| Megatransakcja pod znakiem zapytania |
Będzie nowy przetarg na wartą 50 mln zł działkę Agencji Mienia Wojskowego w Helu. |
| Kierowca tira wjechał w ścianę budynku |
Kierowca tira po najechaniu na jedną z powstających na remontowanej drodze wysepek dzielącą pasy ruchu, stracił panowanie nad kierownicą i uderzył w ścianę bloku mieszkalnego. Do wypadku doszło w nocy ze środy na czwartek w miejscowości Nowe Dębie (woj. podkarpackie). |
| Poczta wyrzuciła z pracy esbeka |
Poczta Polska zwolniła swego prawnika, który, jak się okazało, kierował wydziałem śledczym SB w Radomiu podczas protestu robotniczego w czerwcu 1976 roku. |
