Lyon
Z Wikipedii
| Lyon | |||||
|
|||||
| Państwo |  Francja |
||||
| Departament | Rodan | ||||
| Burmistrz | Gérard Collomb | ||||
| Powierzchnia | 47,95 km² | ||||
| Położenie | 45° 45' N 04° 50' E |
||||
| Wysokość | 162-312 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
466 400 9727 os./km² 1 648 216 |
||||
| Kod pocztowy | 69001-69009 | ||||
| Podział miasta | 9 dzielnic | ||||
| Miasta partnerskie |  Beer Szewa (Izrael)
|
||||
|
Położenie na mapie Francji
  Lyon
|
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
Lyon (dawniej Lugdunum) – miasto we Francji, trzecia co do wielkości aglomeracja (po Paryżu i Marsylii). Leży w środkowo-wschodniej części kraju, nad rzekami Rodanem i Saoną, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Rodan. Jest stolicą regionu i departamentu.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Lyon został założony przez Rzymian w 43 p.n.e. jako Lugdunum i po pewnym czasie przekształcił się w główny ośrodek prowincji Galia. Około 470 r. miasto zajęte zostało przez Burgundów, a następnie przez Franków (534). W 879 r. powróciło do Burgundii, w 1032 r. zostało przyłączone do cesarstwa niemieckiego. Prawa miejskie od XIII wieku. Od 1307 r. Lyon należy do Francji. Po okresie upadku w średniowieczu, w XVI wieku rozpoczął się ponowny rozwój Lyonu jako ważnego ośrodka handlowego i finansowego. W 1793 r., w czasie rewolucji francuskiej, w mieście wybuchło powstanie żyrondystów i rojalistów przeciwko jakobinom. Natomiast w latach 1831 i 1834 miały tu miejsce krwawo stłumione powstania tkaczy. W czasie II wojny światowej mieściła się w Lyonie najważniejsza komórka francuskiego ruchu oporu, którą dowodził Jean Moulin.
To tutaj bracia Lumière zbudowali swój kinematograf i nakręcili pierwszy film. Natomiast pierwszą projekcję kinową przeprowadzili w Paryżu (uczestniczyło w niej 33 widzów). Wydarzenie to miało miejsce 28 grudnia 1895 i jest powszechnie uważane za początek historii kina.
[edytuj] Gospodarka
Lyon to ważny ośrodek handlowo-finansowy. Jest siedzibą giełdy oraz wielkich banków (m.in. Societé Lyonnaise de Banque i Crédit Lyonnais). Odbywają się tu wielobranżowe targi międzynarodowe.
Miasto jest tradycyjnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego (nazywa się je czasem światową stolicą jedwabiu). Ponadto rozwinięty jest przemysł chemiczny (zakłady Rhone-Poulenc i Institut Merieux), metalowy, maszynowy, samochodowy (zakłady Renault), elektroniczny, odzieżowy, obuwniczy i spożywczy.
[edytuj] Komunikacja
Lyon jest dużym węzłem kolejowym ze stacją Gare de Lyon-Saint Paul oraz drogowym. Miasto obsługują stacje Lyon Part-Dieu (główny dworzec kolejowy, położony we wschodniej części miasta) oraz Lyon Perrache (dworzec kolejowy i autobusowy). Znajdują się tu również międzynarodowy port lotniczy imienia Antoine'a de Saint-Exupery'ego (dawniej Satolas) oraz port rzeczny.
Miasto zostało połączone z Paryżem i Marsylią szybką linią kolejową TGV. Dzięki temu czas podróży do Paryża uległ skróceniu do 115 minut, zaś do Marsylii można dojechać w 104 minuty.
W Lyonie działają dwie koleje szynowo-linowe, cztery linie metra (A, B, C i D), trzy linie tramwajowe (T1, T2 i T3) oraz kilkadziesiąt linii autobusowych i trolejbusowych.
19 maja 2005 roku w mieście uruchomiono nowoczesny system wypożyczania rowerów o nazwie Vélo'v. Składa się on z sieci 157 stacji (pokrywa ona obszar Lyonu oraz sąsiedniego miasta Villeurbanne) oraz ponad 2000 rowerów. Wypożyczenie roweru jest tanie, co w założeniu ma się przyczyniać do redukcji zanieczyszczenia i zmniejszenia natężenia ruchu samochodowego w mieście oraz zachęcać mieszkańców do prowadzenia zdrowego trybu życia.
[edytuj] Nauka i kultura
Lyon jest ważnym ośrodkiem kulturalno-naukowym. Znajdują się tu:
- Université Claude Bernard (Lyon 1)
- Université Lumière (Lyon 2)
- Université Jean Moulin (Lyon 3)
- Université Catholique de Lyon
- Institut d`Etudes Politiques de Lyon (Sciences-Po Lyon)
- Institut National des Sciences Appliquées de Lyon
- École Centrale de Lyon
- École normale supérieure
- akademia nauk (założona 1700)
Ponadto miasto jest siedzibą licznych instytutów naukowo-badawczych oraz instytucji kulturalnych. Do tych ostatnich należą:
- opera
- teatry
- kabarety
- kina studyjne
- muzea (patrz: zabytki i atrakcje turystyczne)
- letnie festiwale filmowe i teatralne w plenerze
[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne
Historyczna część Lyonu została wpisana 5 grudnia 1998 przez UNESCO na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego. W nazywanej Vieux Lyon (Stary Lyon) dzielnicy znajdują się liczne zabytki gotyckie i renesansowe.
Do atrakcji miasta należą ponadto:
- muzea
- Centrum Historii Ruchu Oporu i Deportacji (Le Centre Historique de la Résistance et de la Déportation)
- Instytut Lumière (L'Institut Lumière)
- Muzeum Cywilizacji Galijsko-Rzymskiej (Le musée gallo-romain de Lyon-Fourvière)
- Muzeum Drukarstwa (Le musée de l'imprimerie)
- Muzeum Historii Naturalnej (Le Muséum)
- Muzeum Historyczne Lyonu (Le musée Gadagne)
- Muzeum Sztuk Pięknych (Le musée des Beaux-Arts)
- Muzeum Sztuki Współczesnej (Le musée d'Art Contemporain)
- Muzeum Tony'ego Garnier (Le musée urbain Tony Garnier)
- Muzeum Włókiennictwa i Sztuk Dekoracyjnych (Le musée des tissus et des arts décoratifs)
- kościoły
- bazylika Najświętszej Maryi Panny (La basilique de Notre-Dame de Fourvière) z XIX wieku
- klasycystyczny zbór protestancki (La Temple) przy Place du Change
- romańska bazylika benedyktynów Saint-Martin-d'Ainay z XII wieku
- romańsko-gotycka katedra świętego Jana (La primatiale Saint-Jean-Baptiste) ze słynnym czternastowiecznym zegarem astronomicznym (XII-XIV wiek)
- Saint-Bonaventure (XIV-XV wiek)
- Saint-Bruno-des-Chartreux (XVI wiek, wielokrotnie przebudowywany)
- Saint-Irénée (świętego Ireneusza) z kryptą wczesnochrześcijańską z V wieku
- Saint-Nizier (XV-XVI wiek)
- Saint-Paul z XV wieku
- wielki meczet Lyonu (La grande mosquée de Lyon)
- architektura dawna i nowa
- ratusz z XVII wieku
- neoklasycystyczny gmach opery z pierwszej połowy XIX wieku
- secesyjne zabytki w dzielnicach wschodnich (dawny dworzec Brotteaux, kamienice)
- "Ołówek" (Crayon), czyli wieżowiec banku Crédit Lyonnais przypominający zatemperowany ołówek
- nowoczesny kompleks architektoniczny Cité Internationale zaprojektowany przez włoskiego architekta Renzo Piano
- ruiny budowli rzymskich
- największy we Francji park miejski Parc de la Tête d'Or
Sporo zabytków z czasów rzymskich znajduje się również w pobliskich miejscowościach Vienne i Chaponost.
Nową atrakcją turystyczną aglomeracji Lyonu jest ukończona w latach 90. XX wieku buddyjska Pagoda Thien-Minh, ufundowana przez diasporę wietnamską. Mieści się ona w Sainte-Foy-lès-Lyon tuż za południowo-zachodnim krańcem Lyonu.
W okresie letnim mieszkańców i turystów przyciągają kąpielisko w podmiejskim parku Miribel-Jonage oraz ogromny półdziki park Lacroix-Laval na zachód od aglomeracji.
[edytuj] Związki z Polską
W lyońskiej aglomeracji mieszka kilkutysięczna Polonia, zaś przy kościele pw. Świętej Trójcy (Ste. Trinité) gromadzi się polska parafia rzymskokatolicka.
W mieście działa konsulat generalny Rzeczypospolitej Polskiej (jedna z czterech placówek tego typu we Francji – pozostałe to konsulaty generalne RP w Lille, Paryżu i Strasburgu).
Szklana piramida wieńcząca "Ołówek" (patrz: zabytki i atrakcje turystyczne) została zaprojektowana przez polskiego architekta Stefana du Chateau.
Od 1991 roku Lyon jest miastem partnerskim Łodzi.
[edytuj] Sławni urodzeni w Lyonie
- Francuzi
- Polacy
[edytuj] Bibliografia
- Gérard Corneloup, Les itinéraires du Patrimoine Mondial, ISBN 2-908295-49-0, Lyon 2000.
- Jacques Lasfargues, François Leyge, Itinéraires gallo-romains dans le Rhône, ISBN 2-908291-19-3, Lyon 1997, s. 6-20.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Źródło danych: Insee
- Oficjalna strona miasta (fr., ang., hiszp.)
- Galeria zdjęć (fr., ang.)
- Lyon inaczej: Atmosfera i nightlife, zdjęcia i video (podcast), informacje praktyczne (Hotele, przeloty, autobusy) do Lyonu. Po francusku.
- Lyon City Guide.
| W weekend odwilż i śnieg z deszczem |
Najbliższa sobota i niedziela nie będą już bardzo mroźne w wyniku napływającego z zachodu ciepłego i wilgotnego powietrza polarnomorskiego. W porównaniu z rekordowo zimnym początkiem tygodnia można mówić o lekkiej odwilży, gdyż miejscami spodziewane są opady deszczu ze śniegiem. Pogodny i słoneczny dzień czeka nas w niedzielę. |
| "Misja specjalna" i nocna "Panorama" do zdjęcia |
Likwidacja "Misji Specjalnej", nocnej "Panoramy" oraz "oszczędności we wszystkich sferach spółki" - to niektóre z decyzji podjętych przez nowy zarząd TVP. |
| Sondaż: Polacy podzieleni ws. terminu przyjęcia euro |
60 proc. Polaków uważa, że Polska powinna przyjąć euro "dopiero wtedy, gdy zbliży się pod względem rozwoju gospodarczego do przeciętnej Unii Europejskiej"; 30 proc. badanych uważa - że w 2012 roku - wynika z sondażu TNS OBOP przeprowadzonego dla "Forum" TVP Info. |
| Palikot oskarża posłankę PiS o polityczną prostytucję |
Janusz Palikot stwierdził w TVN24, że posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną. Dodał, że jest mu przykro, iż "prostytucja w polityce sięga nawet pani minister Gęsickiej". |
| Kto zastąpi Kopacz? PO wybierze nowego szefa na Mazowszu |
- Zarząd mazowieckiej Platformy Obywatelskiej wybierze w środę nowego szefa; z kierowania partią na Mazowszu - zgodnie z wytycznymi władz Platformy - zrezygnowała jeszcze w zeszłym roku kierująca resortem zdrowia Ewa Kopacz. |
| Wypadek w Mazurowicach: Jedna osoba ranna |
Jedna osoba została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło wieczorem niedaleko miejscowości Mazurowice (Dolnośląskie). |
| Listy do Sendlerowej. Maria Kaczyńska przyjęła twórców projektu |
Maria Kaczyńska i minister Ewa Junczyk-Ziomecka spotkały się w Pałacu Prezydenckim z twórcami polsko-izraelskiego projektu, upamiętniającego Irenę Sendlerową. Istotą projektu są listy do Sendlerowej napisane przez 2,5 tys. dzieci izraelskich. |
| Cimoszewicz nie rezygnuje ze startu do PE |
B. premier, b. szef MSZ a obecnie senator niezależny Włodzimierz Cimoszewicz poinformował, że nieprawdziwe są informacje prasowe, jakoby ostatecznie zrezygnował ze startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
| Komorowski odwołał wizytę na Litwie |
Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski odwołał wizytę w Wilnie - podała litewska agencja informacyjna BNS. Według niej Komorowski wytłumaczył się niespodziewanymi zdaniami. Rzecznik marszałka tłumaczy jednak, że Komorowski nie jedzie na Litwę, gdyż w Warszawie będzie premier Litwy. |
| Polski MSZ potwierdza: Jest porozumienie z porywaczami |
Rzecznik MSZ Piotr Paszkowski potwierdził, że zostało osiągnięte porozumienie z porywaczami supertankowca "Sirius Star". Na pokładzie jednostki jest dwóch Polaków. |
