Mściwój I Gdański

Z Wikipedii

Mściwoj I Gdański (Mszczuj, Mściwuj, pom. Mestwin). Syn Sobiesława I z dynastii Sobiesławiców. Data urodzenia nieznana. Według nekrologów pomorskich miał umrzeć w 1220 r. Część historyków uważa, że tak było w rzeczywistości (Błażej Śliwiński). Inni jednak (np. Gerard Labuda, Edward Rymar) zwracają uwagę, że w 1248 r. jego syn Świętopełk oświadczył, iż przez 12 lat opiekował się bratem Samborem, po czym wydzielił mu dzielnicę. Wiele wskazuje, że stało się to w latach 1225-1227. Z tego wynika, że Mściwoj I zmarł w 1213-1215 r.

Według jednych historyków (np. Gerarda Labudy) Mściwoj I był księciem gdańskim uznającym zwierzchność książąt krakowskich, według innych (np. Błażej Śliwiński) zaledwie namiestnikiem (princeps) gdańskim.

Po śmierci brata Sambora I około 1205 został mianowany, najprawdopodobniej przez ówczesnego księcia krakowskiego Władysława Laskonogiego, księciem/namiestnikiem gdańskim. Po wygaśnięciu około 1207 rodu Powałów, z którymi Mściwoj był spokrewniony po kądzieli, przeforsował swoje prawa do ziemi Wyszogrodzkiej.

W pierwszych latach XIII wieku król duński Waldemar II przejawiał dużą ekspansywność na tereny nadbałtyckie. Zdołał podporządkować sobie Pomorze zachodnie, a w 1210 podczas wyprawy do Prus, hołd lenny złożył mu Mściwoj. Zależność ta trwała krótko i skończyła się gdy Leszek Biały zdołał powrócić na tron krakowski w 1211. Już w maj 1212 Mściwoj wziął udział w wielkim zjeździe książąt polskich i episkopatu polskiego w Mąkolinie. Dokładne okoliczności i przyczyny złożenia przez Mściwoja hołdu lennego królowi duńskiemu nie są znane. Mogła być to próba uzyskania niezależności przez księstwo/namiestnictwo gdańskie. W Danii Mściwoja tytułowano księciem polskim, a na dokumencie pochodzącym ze zjazdu w Mąkolinie figuruje z tytułem dux. Jednak na dokumencie wystawionym przez Mściwoja w około 1213, w którym potwierdza fundacje klasztoru żukowskiego tytułuje się już tylko jako princeps. Po jego śmierci rządy objął jego najstarszy syn Świętopełk, którego zobowiązał do uposażenia młodszych braci, gdy ci ukończą dwadzieścia lat.

Około 1190 pojął za żonę Zwinisławę (jej pochodzenie jest nie wyjaśnione, wskazuje się na 3 możliwości: mogła być córką lub siostrą księcia świeckiego Grzymisława, pochodzić z rodu namiestników sławieńskich lub z możnego rodu z okolic Gdańska), ze związku tego urodziło się 9 dzieci (4 synów: Świętopełk, Warcisław I, Sambor II i Racibor).

Kontrowersje wokół imienia.

Etymologia tego imienia jest słowiańska, a ponieważ jego pisownia zachowała się w transkrypcji łacińskiej istnieją różne poglądy jak należy zrekonstruować jego pierwotne brzmienie. W źródłach imię to występuje w formie Mestivogius (spotykane są także formy skrócone: Mistiuy, Mistwi). Najstarszą rekonstrukcją imienia jest forma Mestwin (dzisiaj odrzucona). W literaturze spotyka się formę Mściuj (ewentualnie Mszczuj), obecnie uważa się że są to błędne rekonstrukcje formy Mściwuj oraz formę Mściwoj. Obserwowana tendencja w ówczesnej pisowni zastępowania o przez u może świadczyć, że forma Mściwoj może być formą pierwotną. Wg G. Labudy, forma "Mściwuj" jest niedorzeczna, bo oznaczałaby "mściwego wuja".

Władcy Pomorza gdańskiego z dynastii Sobiesławiców (z uwzględnieniem podziałów dzielnicowych).

Sobiesław namiestnik pomorski 1155-1177/80	Sambor I Gdański namiestnik pomorski 1177/80-1205	Mściwój I Gdański namiestnik pomorski 1205-1219/20	Świętopełk II Wielki namiestnik pomorski 1219/20-1227 ks. gdański 1227-1266		Warcisław II ks. gdański 1266-1270	Mściwój II Pomorski ks. pomorski 1270-1294
			Warcisław I ks. świecko- lubiszewski 1227-1227/33	Racibor ks. białogardzki 1233-1262
				Sambor II Tczewski ks. lubiszewski (tczewski) 1233-1269
				Mściwój II Pomorski ks. świecki 1255-1270

[edytuj] Zobacz też

Książęta pomorscy, Książęta gdańscy.

Bibliografia.

• Historia Pomorza, t. 1 (do roku 1466), cz. 1, pod red. Gerarda Labudy, Poznań 1969.
• Labuda Gerard, Mściwoj I, (w:) Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 3, Gdańsk 1997.
• Powierski Jan, Mściwoj (albo Mściwuj) I, (w:) Ludzie pomorskiego średniowiecza. Szkice biograficzne, Gdańsk 1981.
• Śliwiński Błażej, Mściwoj I, (w:) idem, Poczet książąt gdańskich, Gdańsk 1997.

Poprzednik Sambor I Gdański

Książę gdański 1207-1213/20 namiestnik

Następca Świętopełk II Wielki

Niska wycena ziemi dla zakonnic

Wycena, na podstawie której elżbietanki dostały ziemię w warszawskiej Białołęce, była nierzetelna. Rzeczoznawcy stanęli już przed komisją odpowiedzialności zawodowej.

Episkopat broni nuncjusza

„Znamy dostatecznie długo i dobrze Księdza Arcybiskupa Nuncjusza oraz jego wypróbowaną wierność Ojcu Świętemu i Kościołowi, aby mieć moralną pewność co do jego jednoznacznie negatywnej postawy wobec wszelkiej świadomej współpracy z zadeklarowanymi wrogami Kościoła".

Podsłuchy Prokomu na rynku

ABW nie zniszczyła stenogramów podsłuchów pracowników firmy Prokom z 2007 r. Jeden z podsłuchiwanych - wiceprezes Prokomu Wiesław Walendziak - zawiadomił prokuraturę

Bądź tu mądry, sześciolatku

Posłowie PO kolejny raz zmienili ustawę oświatową. W tym roku sześciolatki miały mieć „prawo" do pójścia do szkoły. Teraz znów mają „obowiązek”, ale „na wniosek rodziców”.

Kto robi interes na Matce Boskiej kryzysowej

„Dar Maryi na trudne czasy” - reklamuje medalik Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. Piotra Skargi. - To oszustwo - mówią księża misjonarze, którzy w Polsce propagują kult Matki Bożej Objawiającej Cudowny Medalik

Lewica w końcu wybiera liderów

Dziś spory ruch na centrolewicy. Na zjazdach w Warszawie nowych szefów wybierają SdPl i Demokraci.pl. Potem zapewne będą współpracować. Na początek w wyborach europejskich

POrządzimy sobie speckomisją

Platforma przeforsowała nowe zasady pracy speckomisji. Jej przewodniczącym będzie mógł zostać poseł koalicji rządzącej.

Palikot oskarża posłankę PiS o polityczną prostytucję

Janusz Palikot stwierdził w TVN24, że posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną. Dodał, że jest mu przykro, iż "prostytucja w polityce sięga nawet pani minister Gęsickiej".

Kto zastąpi Kopacz? PO wybierze nowego szefa na Mazowszu

- Zarząd mazowieckiej Platformy Obywatelskiej wybierze w środę nowego szefa; z kierowania partią na Mazowszu - zgodnie z wytycznymi władz Platformy - zrezygnowała jeszcze w zeszłym roku kierująca resortem zdrowia Ewa Kopacz.

Cimoszewicz nie rezygnuje ze startu do PE

B. premier, b. szef MSZ a obecnie senator niezależny Włodzimierz Cimoszewicz poinformował, że nieprawdziwe są informacje prasowe, jakoby ostatecznie zrezygnował ze startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego.