M1 Abrams
Z Wikipedii
| M1 Abrams | |
 |
|
| M1A1 Abrams w Iraku 2004 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | General Dynamics |
| Trakcja | gąsienicowa |
| Typ | czołg podstawowy |
| Załoga | 4 |
| Historia | |
| Prototyp | lata 70. |
| Lata produkcji | od 1980 |
| Dane techniczne | |
| Silnik | Silnik turbowałowy Avco Lycoming AGT-1500C |
| Moc | 1103 kW (1500 KM) przy 3000 obr/min |
| Moc jedn. | 24,5 KM/t |
| Nacisk jedn. | 1.0828 kg/cm² (M1A2) |
| Wymiary | |
| Długość maks. | 9,77 m (M1) 9,83 m (M1A1) |
| Długość kadłuba | 7,92 m |
| Długość z lufą do tyłu | 8,97 m (M1) 9,03 m (M1A1) |
| Szerokość | 3,65 m |
| Wysokość | 2,38 m (M1) 2,44 m (M1A1) |
| Wysokość maks. | 2,88 m (M1) 2,89 m (M1A1) |
| Pow. boczna | 15,07 m² |
| Pow. czołowa | 7,5 m² |
| Prześwit | 0,48 m (M1, M1A1) 0,43 m (M1A2) |
| Masa | |
| Masa bojowa | 61,4 t (M1) 67,6 t (M1A1) 69,54 kg (M1A2) |
| Poj. zb. paliwa | 1900 dm³ |
| Opancerzenie | |
| Typ pancerza | warstwowy + reaktywny |
| Osiągi | |
| Prędkości maksymalne | |
| Na drodze | 72,42 km/h (M1) 66,77 (M1A1) km/h |
| W terenie | 48,3 km/h |
| Zdolność pokonywania przeszkód | |
| Brody bez przygotowania | 1,22 m |
| Brody z przygotowaniem | 1,98 m |
| Rowy | 2,74 m |
| Ściany pionowe | 1,24 m (M1) 1,07 m (M1A1) |
| Stoki o nachyleniu do | 60% |
| Zasięg | 498 km (M1) 465 (M1A1) km |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| Artyleryjskie | armata M68A1 kalibru 105 mm (M1) gładkolufowa armata M256 kalibru 120 mm (M1A1, M1A2, M1A2SEP |
| Strzeleckie | 1 karabin maszynowy M2HB kalibru 12,7 mm 2 karabiny maszynowe M240 kalibru 7,62 mm |
| Użytkownicy | |
 Arabia Saudyjska - 388 sztuk (73 M1A1 + 315 M1A2) Australia - 59 sztuk (M1A1) Egipt - 1005 sztuk (755 M1A1 + 250 M1A2) Kuwejt - 218 sztuk (M1A2) Stany Zjednoczone |
|
M1 Abrams to czołg będący głównym pojazdem bojowym Armii Stanów Zjednoczonych. Jego produkcja rozpoczęła się w roku 1980 i nie jest on już produkowany. Zamiast tego czołgi M1 są stale modernizowane, a starsze wersje pojazdu doprowadzane do standardu M1A2. Abrams występuje w pięciu wersjach: M1, M1A1, M1A1+, M1A1HA, M1A2. Czołg został nazwany imieniem generała Creightona Abramsa - dowódcy 37 Batalionu Pancernego Armii Stanów Zjednoczonych.
Spis treści |
[edytuj] Historia produkcji
M1 został zaprojektowany przez Korporację General Dynamics, a do służby w Armii Stanów Zjednoczonych trafił po raz pierwszy w 1980 roku. Czołg skonstruowano w układzie klasycznym wieżowym z tylnym napedem. Pod względem ogólnej budowy (w tym pancerza) jest bardzo zbliżony do niemieckiego Leoparda 2, którego produkcję seryjną rozpoczęto kilka lat wcześniej. W roku 1985 została wprowadzona ulepszona wersja M1 - M1A1. M1A1 posiada 120 mm działo gładkolufowe opracowane przez niemieckie zakłady Rheinmetall, ulepszony pancerz o podwyższonej wytrzymałości oraz system ochrony ABC. Kolejną modyfikacją jest M1A1HA (później trochę zmodernizowana wersja M1A2), który został wyposażony w elektroniczny system kierowania ogniem FCEU z bezpiecznym dla oka dalmierzem laserowym; wewnętrzny system informacyjny IVIS; dodatkowy termowizjer dowódcy; system nawigacyjny oraz ulepszone podzespoły elektroniczne i, co najważniejsze, zubożony uran w pancerzu. Armia zmodernizowała wszystkie starsze M1 i M1A1 do wersji M1A1HA bądź M1A2. Obecnie tylko Piechota Morska używa nieulepszonych czołgów w konfiguracji M1A1.
W roku 1999 został rozpoczęty program modernizacji elektroniki (i innych podzespołów) czołgów M1A2 zwany SEP.
Podczas operacji Desert Shield i Pustynna Burza (Desert Storm) oraz na potrzeby konfliktu w Bośni i Hercegowinie, pancerz niektórych M1 został zmodyfikowany. Jeśli jest to wymagane, Abrams może być wyposażony w trał przeciwminowy, czyli (pług). Konstrukcja M1 służy także jako podstawa dla bojowego pojazdu inżynieryjnego Grizzly lub dla mostu samobieżnego Wolverine.
Zostało wyprodukowanych ponad 8800 sztuk czołgów typu M1 i M1A1.
Istnieje wiele wariantów eksportowych, posiadających różne modyfikacje (silnik diesla, zmodyfikowane opancerzenie).
[edytuj] Służba
Abrams pozostawał nieprzetestowany w warunkach bojowych do operacji "Pustynna Burza". Około 1800 czołgów M1A1 zostało wysłanych do Arabii Saudyjskiej, gdzie okazało się, iż znacznie przewyższają one starzejące się już rosyjskie czołgi T-72, i T-55 wystawione przez Irakijczyków, co dopiero chińskie T-59 czy T-69. Jedynie 19 Abramsów zostało wyłączonych ze służby z powodu uszkodzeń odniesionych w boju (nie było ofiar wśród załogi oprócz jednego przypadku podczas ostrzału dwóch Abramsów nawzajem, ale żaden z nich nie został o dziwo poważnie uszkodzony; wtedy zginął jeden żołnierz). Czołg typu M1 okazał się zdolny do ostrzału wrogich jednostek z odległości przekraczającej 3000 m.
M1 został ponownie użyty w roku 2003, gdy siły amerykańskie dokonały inwazji na Irak i obaliły dotychczasowego przywódcę - Saddama Husseina. W trakcie kampanii Abrams znów wykazał się bardzo wysokimi osiągnięciami, wydajnością i elastycznością. Jak poprzednio, nie odnotowano większych strat w załogach Abramsów, których przyczyną byłby ogień nieprzyjaciela, jeśli już to sojusznika. Jednakże 29 października 2003 zginęło dwóch amerykańskich żołnierzy, a jeden został ranny w wyniku uszkodzenia czołgu przez iracką minę, która najprawdopodobniej została wzmocniona dodatkowymi materiałami wybuchowymi w celu zwiększenia jej mocy.
Były to pierwsze odnotowane ofiary wśród członków załóg Abramsów wynikłe w trakcie prowadzenia walk i ognia nieprzyjaciela.
27 listopada 2004 w wyniku wybuchu w pobliżu czołgu niezmiernie silnego ładunku-pułapki, złożonego z połączenia 3 pocisków L15 155 mm (o całkowitej masie materiału wybuchowego wynoszącej 34,5 kg), jeden z Abramsów został zniszczony, a jego kierowca zginął. Pozostałym członkom załogi udało się uciec z wraku.
Żaden Abrams nie został nigdy zniszczony w wyniku trafienia z wrogiego czołgu. Jednakże pewna liczba została uszkodzona w zasadzkach przy użyciu granatników przeciwpancernych oraz ppk krótkiego zasięgu (jak np. rosyjski RPG-7, RPG-18 lub AT-14 "Kornet"). Poza tym, podczas operacji Pustynna Burza kilka Abramsów zostało omyłkowo trafionych przez rakiety AGM-114 Hellfire wystrzelone z amerykańskich śmigłowców AH-64 Apache, ale nic im się nie stało - zostały jedynie uszkodzone, a załogi się uratowały.
[edytuj] Budowa
[edytuj] Opancerzenie
M1 jest chroniony przez pancerz wielowarstwowy (oparty na brytyjskim projekcie Chobham) wykonany z licznych warstw płyt z dodatkiem zubożonego uranu, płyt stalowych oraz ceramicznych. Może być także wzmocniony pancerzem reaktywnym. Paliwo wraz z amunicją znajduje się w opancerzonych komorach w celu ochrony załogi (nisza amunicyjna w wieży jest oddzielona od wnętrza przedziału przesuwaną grodzią pancerną, która ma chronić przed ewentualną eksplozją amunicji. W razie wybuchu tzw. miękkie, elementy stropu tylnej części wieży zostają odrzucone, co uwalnia groźną energię powstałą w wyniku eksplozji. Przedział bojowy oddziela od napędowego także pancerna gródź ogniowa, co z kolei chroni załogę przed skutkami wybuchu zbiorników paliwa). Dodatkową ochronę stanowi pancerz ze zubożonego uranu, który zamontowano na czołowym, bocznym pancerzu wieży i czołowym pancerzu kadłuba. Znacznie poprawia on odporność na wszelkiego rodzaju broń przeciwpancerną.
[edytuj] Uzbrojenie
[edytuj] M68A1 - Działo 105 mm
Głównym uzbrojeniem wersji M1 jest działo M68A1 105 mm, które wystrzeliwuje pociski scalone APFSDS, APFSDSDU, HEAT oraz dymne.
[edytuj] M256 - Działo gładkolufowe 120 mm
Głównym uzbrojeniem wariantów M1A1 i M1A2 jest gładkolufowe działo M256 120 mm, zaprojektowane przez niemieckie zakłady Rheinmetall, na które fabryka General Dynamics wzięła licencję i produkuje je w mieście Lima w stanie Ohio. Wystrzeliwuje ono pociski M827, M829, HE M-830, HE M-959. Najnowsza amunicja podkalibrowa pozwala skutecznie zwalczać najnowsze rosyjskie czołgi z odległości ponad 2 km. Teoretycznie działo M256 posiada zdolność ostrzału pojazdów latających na niskim pułapie, jednak nie zostało to przetestowane w warunkach bojowych. Lufa działa wyposażona jest w izolację termiczną, zmniejszającą odkształcenia powstające w związku z nierównomiernym przepływem ciepła, oraz przedmuchiwacz, eliminujący szkodliwe dla załogi gazy powstające po strzale. Szybkostrzelność praktyczna wynosi 9 strzałów na minutę.
[edytuj] Uzbrojenie dodatkowe
Abrams jest wyposażony w trzy karabiny maszynowe:
- 12,7 mm karabin maszynowy M2 zamontowany przy włazie dowódcy. Karabin ten posiada celownik o 3x powiększeniu.
- 7,62 mm karabin maszynowy M240 zamontowany przy włazie ładowniczego na ruchomym wózku.
- 7,62 mm karabin maszynowy M240 sprężony i umieszczony współosiowo z głównym działem.
Na wieży zamontowane są także dwie wyrzutnie granatów dymnych, a silnik może być użyty w celu postawienia zasłony dymnej.
[edytuj] Mobilność
M1 Abrams jest zasilany przez silnik turbowałowy Avco Lycoming AGT-1500C (4 biegi w przód i 2 w tył) o mocy 1103 kW(1500 KM). Dzięki niej, Abrams osiąga prędkość około 67 km/h na nawierzchni utwardzonej i około 48 km/h w terenie (Jest to ograniczenie mechaniczne, a nie wydajnościowe, które ma na celu zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa i optymalnej pracy), jednakże są niepotwierdzone raporty o załogach, które usunąwszy ograniczenie, osiągały prędkość około 90km/h na równym terenie. Silnik turbowałowy czołgu Abrams jest zdolny do pracy na oleju napędowym, kerozynie, paliwie rakietowym JP-1, niskooktanowej benzynie a nawet na wysokoprocentowym alkoholu.
Abrams może być przewożony przez samoloty C-5 Galaxy i C-17 Globemaster III. Ograniczona pojemność samolotów transportowych (jeden gotowy do walki czołg lub dwa przygotowane do transportu dla C-5 oraz jeden gotowy do walki dla C-17) była poważnym problemem logistycznym w trakcie operacji Desert Storm pomimo, iż wystarczyło czasu na przetransportowanie ponad 1 800 czołgów drogą morską.
M1 przewożony w konfiguracji transportowej wymaga tankowania, załadunku amunicji oraz montażu opancerzenia. M1 przewożony w konfiguracji "bojowej" pozwala od razu rozpocząć walkę.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Pojazdy przeciwlotnicze
|
|
|
Inne pojazdy
|
|
| Niska wycena ziemi dla zakonnic |
Wycena, na podstawie której elżbietanki dostały ziemię w warszawskiej Białołęce, była nierzetelna. Rzeczoznawcy stanęli już przed komisją odpowiedzialności zawodowej. |
| Episkopat broni nuncjusza |
„Znamy dostatecznie długo i dobrze Księdza Arcybiskupa Nuncjusza oraz jego wypróbowaną wierność Ojcu Świętemu i Kościołowi, aby mieć moralną pewność co do jego jednoznacznie negatywnej postawy wobec wszelkiej świadomej współpracy z zadeklarowanymi wrogami Kościoła". |
| Podsłuchy Prokomu na rynku |
ABW nie zniszczyła stenogramów podsłuchów pracowników firmy Prokom z 2007 r. Jeden z podsłuchiwanych - wiceprezes Prokomu Wiesław Walendziak - zawiadomił prokuraturę |
| Bądź tu mądry, sześciolatku |
Posłowie PO kolejny raz zmienili ustawę oświatową. W tym roku sześciolatki miały mieć „prawo" do pójścia do szkoły. Teraz znów mają „obowiązek”, ale „na wniosek rodziców”. |
| Kto robi interes na Matce Boskiej kryzysowej |
„Dar Maryi na trudne czasy” - reklamuje medalik Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. Piotra Skargi. - To oszustwo - mówią księża misjonarze, którzy w Polsce propagują kult Matki Bożej Objawiającej Cudowny Medalik |
| Lewica w końcu wybiera liderów |
Dziś spory ruch na centrolewicy. Na zjazdach w Warszawie nowych szefów wybierają SdPl i Demokraci.pl. Potem zapewne będą współpracować. Na początek w wyborach europejskich |
| POrządzimy sobie speckomisją |
Platforma przeforsowała nowe zasady pracy speckomisji. Jej przewodniczącym będzie mógł zostać poseł koalicji rządzącej. |
| Palikot oskarża posłankę PiS o polityczną prostytucję |
Janusz Palikot stwierdził w TVN24, że posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną. Dodał, że jest mu przykro, iż "prostytucja w polityce sięga nawet pani minister Gęsickiej". |
| Kto zastąpi Kopacz? PO wybierze nowego szefa na Mazowszu |
- Zarząd mazowieckiej Platformy Obywatelskiej wybierze w środę nowego szefa; z kierowania partią na Mazowszu - zgodnie z wytycznymi władz Platformy - zrezygnowała jeszcze w zeszłym roku kierująca resortem zdrowia Ewa Kopacz. |
| Cimoszewicz nie rezygnuje ze startu do PE |
B. premier, b. szef MSZ a obecnie senator niezależny Włodzimierz Cimoszewicz poinformował, że nieprawdziwe są informacje prasowe, jakoby ostatecznie zrezygnował ze startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
