Pozytywne informacje z Polski i ze Świata.

Tutaj znajdziesz je wszystkie!

Mińsk Mazowiecki

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 52°11' N 21°34' EGeografia

Mińsk Mazowiecki
Herb Flaga
Herb Mińska Mazowieckiego Flaga Mińska Mazowieckiego
Województwo mazowieckie
Powiat miński
Gmina
 - rodzaj		 Mińsk Mazowiecki
miejska
Założono XIV w.
Prawa miejskie 1421 (29 maja)
Burmistrz miasta Zbigniew Grzesiak
Powierzchnia 13,12 km²
Położenie 52° 11' N
21° 34' E
Wysokość 147 m n.p.m.
Ludność (2006)
 • liczba ludności
 • gęstość
 • aglomeracja
37 529
2860 os./km²
warszawska
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 25
Kod pocztowy 05-300 do 05-303
Tablice rejestracyjne WM
Położenie na mapie Polski
Mińsk Mazowiecki
Mińsk Mazowiecki
Mińsk Mazowiecki
TERC10
(TERYT)		 1412011
SIMC10 0975687
Miasta partnerskie Francja Saint-Égrève
Litwa Telsze
Czechy Krnov
Grecja Pefki
Ukraina Borodianka
Urząd miejski3
Konstytucji 3 Maja 1 05-300 Mińsk Mazowiecki
tel. 025 759 53 00/11; faks 025 758 40 25
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Mińsk Mazowiecki w Wikicytatach
Strona internetowa miasta
kolor fioletowy: granica miasta
kolor czerwony: droga krajowa
kolor żółty: droga wojewódzka
kolor czarny: linia kolejowa
kolor niebieski: rzeka Srebrna
Pałac Dernałowiczów

Mińsk Mazowiecki – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej[1], siedziba powiatu mińskiego, gminy miejskiej Mińsk Mazowiecki i gminy wiejskiej Mińsk Mazowiecki. Według danych z 2006 roku, Mińsk zamieszkiwało 37.529 mieszkańców. Pod względem gęstości zaludnienia zajmuje 11. miejsce w Polsce[2]. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

Miasto położone jest w odległości 40 km od centrum Warszawy. Stanowi ono lokalne i ponadlokalne centrum gospodarcze (rozwinięte handel, usługi i przemysł), edukacyjne (szkoła wyższa, 6 szkół średnich, uniwersytet trzeciego wieku), militarne (baza lotnicza, żandarmeria i wojskowa komenda uzupełnień), kulturalne (dom kultury, szkoła artystyczna, 2 biblioteki, 2 muzea, towarzystwo historyków), ale przede wszystkim jest miejscem zamieszkania i wypoczynku wielu ludzi pracujących w Warszawie.

Historia Mińska sięga ponad sześciuset lat. Od 1421 roku miejscowość posiada prawa miejskie. W XIX wieku, i do II wojny światowej miasto było zamieszkane przez dużą społeczność żydowską, obecnie został po niej tylko cmentarz i jeden z największych kamieni w Treblince. W Mińsku znajduje się kilkanaście obiektów wpisanych na listę zabytków oraz całe obszary zabudowy chronione przez plan zagospodarowania przestrzennego[3][4].

Spis treści

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Gmina miejska Mińsk Mazowiecki na tle powiatu mińskiego

Mińsk leży na Wysoczyźnie Kałuszyńskiej we wschodniej części województwa mazowieckiego. Geograficznie jest to Nizina Południowopodlaska, a historycznie i kulturowo Mazowsze.

Według Google Maps odległości drogowe wynoszą 40,3 km do centrum Warszawy (kierunek zachodni) i 50,2 km do Siedlec (kierunek wschodni). Odległości kolejowe wynoszą odpowiednio ok. 40 km (Warszawa Śródmieście) i ok. 52 km (Dworzec w Siedlcach).

Odległość do miast w powiecie mińskim wynoszą: do Sulejówka 27 km, do Halinowa 17 km, do Kałuszyna 16,5 km. Bliżej niż Śródmieście znajdują się jeszcze: Otwock (30 km) i Józefów (29 km) oraz Wołomin (37 km) i Ząbki (38 km).

Odległość drogowa do Lublina wynosi 140 km, do Brześcia 162 km, a do Białegostoku 180km.

[edytuj] Warunki naturalne

Park im. Rodziny Dernałowiczów

Mińsk leży na wysokości 147 m n.p.m. Jego powierzchnia jest płaska z wyjątkiem głęboko wciętej doliny Srebrnej. Struga ta jest jednym z nielicznych cieków wodnych na terenie miasta. Mińsk leży w dorzeczu Wisły[5].

Miasto cechuje klimat umiarkowany chłodny, przy czym stosunkowo duże zachmurzenie[6].

Na terenie miasta znajduje się 13 pomników przyrody (głównie dęby)[3], zaś tuż za miastem, niedaleko dworca kolejowego jeden z najstarszych okazów sosny w Polsce[7].

Wszystkie części miasta znajdują się blisko terenów zielonych (do 5 minut spaceru). Można wyróżnić dwa główne typy zieleni. Pierwszy to tereny leśno-parkowe reprezentowane przez Park im. Rodziny Dernałowiczów (w centrum miasta) i Leśnictwo Stankowizna (przy południowej granicy). Drugi to łąki, z niewielkimi lasami, wchodzące w skład Mińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu; znajdują się one w południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części Mińska. Dodatkowo po całym mieście rozrzucone są kompleksy ogrodów działkowych.

Miasto otoczone jest w większości przez użytki rolne, sukcesywnie przekształcane jednak pod zabudowę mieszkaniową.

[edytuj] Skwery i place

Mińsk posiada kilka znaczących skwerów i placów:

  • Plac Stary Rynek – średniowieczny rynek przerobiony został częściowo na parking, a częściowo na niewielki skwer. Do zalet tego miejsca należy widok na zabytkowy kościół i park. Wadą jest położenie tuż przy ruchliwej ul. Warszawskiej.
  • Plac Kilińskiego – rynek renesansowy. Częściowo również znajduje się blisko ul. Warszawskiej, ale jest znacznie większy. Duża jego część, blisko ulicy, została zalesiona oddzielając mniejszy plac i tworząc z niego często odwiedzane miejsce. Skwer nadaje się do organizacji publicznych uroczystości, które faktycznie miały miejsce w kwietniu 2005 roku.
  • Plac Konstytucji – plac przy ul. Konstytucji 3 Maja. Składa się z Ronda Hallera oraz fontanny miejskiej wraz z otoczeniem. Od wyżej wymienionych odróżnia się mniejszym zalesieniem i nowoczesną zabudową. Ten skwer jest zwykle wykorzystywany do publicznych uroczystości.
  • Plac Lotników (wcześniej Wolności) – średniowieczny rynek z Pomnikiem Lotników.
  • kilka mniejszych placów i skwerów znajduje się przy konkretnych budynkach jak Pałac Łubieńskich (z fontanną), Willa dr Jana Huberta, Kościół pw. Św. Antoniego czy Zespół Szkół Zawodowych nr 1 (obok Placu Konstytucji najczęściej wykorzystywany do publicznych uroczystości).

[edytuj] Nazwa i symbole

Nazwa Mińska pochodzi od rzeki Mieni, której nazwa jest z kolei związana ze słowem "mienić". Przymiotnik "Mazowiecki" ma odróżniać miasto od Mińska na Białorusi.

Miasto w czasie swojej historii kilkukrotnie zmieniało nazwę (w średniowieczu wynikało to bardziej z rozwoju języka polskiego niż rzeczywistych zmian). Początkowo osada zwana była różnie – Mieńsk, Mensk i Mińsk, jednak w momencie zlokalizowania tu miasta w 1421 nadano mu nazwę Mińsk. Nazwa ta przetrwała do 1868, kiedy to władze carskie zmieniły ją na Nowomińsk. Dzisiejsza nazwa została natomiast nadana miastu 7 lipca 1916.

Dopuszczalnym urzędowo skrótem jest "Mińsk Maz.". Mieszkańcy stosują także "MMz" (jest to oficjalny skrót nazwy stacji kolejowej)

W większości innych języków nazwę zapisuje się tak samo jak w polskim. Z innych zapisów można wymienić נאוואמינסק w języku jidysz (mieszkało tu wielu Żydów) i Миньск-Мазовецки w rosyjskim (przez miasto przechodzą szlaki komunikacyjne na wschód).

Herbem Mińska jest Leliwa, a patronem Jan Chrzciciel.

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Mińska Mazowieckiego.
Mińsk Mazowiecki na mapie topograficznej z 1937 (z zaznaczonymi współczesnymi granicami miasta)
Pomnik bohaterów II wojny światowej

Mińsk Mazowiecki otrzymał prawa miejskie 29 maja 1421 roku. Prawa te nadał książę mazowiecki Janusz I Starszy, a pierwszym właścicielem był Jan z Gościeńczyc herbu Prus III. Już w 1422 rozpoczął działalność kościół parafialny (w miejscu obecnego kościoła, przy Starym Rynku). XV i XVI wiek to szybki rozwój miasta i powstanie sąsiedniego Sendomierza.

Gorszym czasem dla miasta był XVII i XVIII wiek (m.in. agraryzacja i potop szwedzki).

W lipcu 1816 Mińsk stał się stolicą obwodu stanisławowskiego. Od tej pory, z przerwą w latach 1975-1999, jest siedzibą powiatu.

W czasach powstania listopadowego i powstania styczniowego okolice Mińska były terenem licznych potyczek. W 1867 oddano do użytku Kolej Warszawsko-Terespolską (całą linię). Od 1870 roku właścicielami miasta byli Doria Dernałowiczowie. W 1899 powstała fabryka maszyn (obecny FUD).

Podczas wojny polsko-bolszewickiej, 17 sierpnia 1920 roku, miało tu miejsce połączenie sił polskich (po kulminacyjnym momencie bitwy). W tym czasie właściciele miasta gościli Józefa Piłsudskiego, Józefa Hallera i Charlesa de Gaulla. W Mińsku stacjonował 7 Pułk Ułanów Lubelskich który odegrał dużą rolę w przewrocie majowym i bohatersko walczył w wojnie obronnej 1939. Mieszkała tu duża społeczność żydowska, która była ofiarą prześladowań.

W czasie II wojny światowej Armia Krajowa i Gwardia Ludowa prowadziły w Mińsku działalność. Niemcy doprowadzili do niemal całkowitej eksterminacji mińskich Żydów. Po opuszczeniu miasta przez okupanta AK przejęło nad nim kontrolę 30 lipca 1944, ale nazajutrz weszła Armia Czerwona. W nocy z 2 na 3 marca 1945 roku, NKWD zamordowało 7 przedstawicieli mińskiej elity, w tym burmistrza Hipolita Konopkę.

Po wojnie miasto stale rozwija się. W 1945 liczy jedynie 10,5 tys. mieszkańców, w 1971 24,7 tys., w 1992 34 tys., a w 2006 37,5 tys. W okresie od 1 czerwca 1974 do 1 stycznia 1999 nie istnieje powiat miński zaś Mińsk wchodzi w skład woj. siedleckiego. W roku 1984 dokonano ostatniego dużego powiększenia miasta, m.in. o Kędzierak i Anielinę.

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Układ przestrzenny

Zachowany został układ przestrzenny dwóch średniowiecznych osad handlowych (Mińsk i Górki), w których ulice wychodzą z narożników rynków, oraz renesansowego miasta (Sendomierz, 1549-1695), gdzie główna ulica wychodzi ze środka południowej pierzei rynku[8]. Układ ten jest chroniony przez plan zagospodarowania przestrzennego.

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

[edytuj] Pałac Dernałowiczów wraz z zespołem parkowym

Klasycystyczny budynek dawnego starostwa z XIX wieku
Kościół Starokatolicki Mariawitów Narodzenia NMP
Zobacz więcej w osobnym artykule: Pałac Dernałowiczów.

Prawdopodobnie w XVI w miejscu pałacu stał już dworek. W rejestrze zabytków sam pałac jest oznaczony jako XVII-wieczny, został przebudowany w XIX wieku, a w XX przechodził remonty które doprowadziły go do obecnego, idealnego stanu[3][9].

Od 1867 wokół pałacu rozwijany był park. Obecnie Park im. Rodziny Dernałowiczów.

Cały zespół parkowo-pałacowy znajduje się na północ od Starego Rynku i Placu Kilińskiego przy ul. Warszawskiej.

[edytuj] Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku Mazowieckim (katolicka).

Kościół w miejscu XV-wiecznego. Zbudowany w XVI wieku, zniszczony i odbudowany w XVII, przebudowany w latach 1908-1912. Znajduje się na północnej pierzei pierwotnego (średniowiecznego) rynku. Po przebudowie kościół jest neobarokowy[3].

Zabytkami są również elementy wyposażenia (główny ołtarz, krucyfiks, dwa ołtarze boczne, chrzcielnica, dwa feretrony i kropielnica) oraz cmentarz z nagrobkami z XIX wieku.

[edytuj] Inne zabytki chronione prawem

[edytuj] Inne budynki chronione przez plan zagospodarowania przestrzennego

  • szpital z początku XX wieku na ul. 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego,
  • Pałac Łubieńskich z II połowy XIX wieku przy ul. Stefana Okrzei – główna siedziba Muzeum Ziemi Mińskiej,
  • pozostałości koszar wojskowych przy ul. Warszawskiej,
  • cmentarz żołnierzy radzieckich przy ul. Warszawskiej,
  • budynek z lat 50' XX wieku przy ul. Armii Ludowej – obecnie bank,
  • Pomnik Konstytucji 3 Maja przy ul. Kazikowskiego,
  • budynki szkolne:
  • zabudowa mieszkalna (stan na 2004, część z nich grozi zawaleniem lub już się zawaliła):
    • domy drewniane przy ulicach: Armii Ludowej (1), Daszyńskiego (10), Kazikowskiego (8), Klonowej (3), Kościelnej (8), Kościuszki (3), Kresowej (1), Wyszyńskiego (6), Małopolskiej (2), Okrzei (6), Osiedlowej (6), Parkowej (1), Smoleńskiego (2), Piłsudskiego (14), Świętokrzyskiej (1), Warszawskiej (18),
    • domy murowane lub drewniano-murowane przy ulicach: Plac Kilińskiego (2), Kościelnej (2), Kościuszki (2), Polowej (1), Siennickiej (1), Piłsudskiego (1), Świętokrzyskiej (1), Warszawskiej (6).

[edytuj] Cenne budynki zniszczone

Kilka budynków miałoby obecnie status zabytku[10][11]:

  • cerkiew, rozebrana w 1936 ze względu na brak wiernych, pozostało ogrodzenie,
  • synagoga, zniszczona przez Niemców,
  • dworzec kolejowy w stylu barokowym, zbombardowany przez Niemców w 1939 roku.

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

W Mińsku znajdują się pomniki: Niepodległości, Szarych Szeregów, Powstańców 1863, Pomnik-Gołąb Pokoju, 1PLM Warszawa (lotników), Ojca Świętego Jana Pawła II, Mikołaja Kopernika, Władysława Andersa, nauczycieli i organizatorów tajnego nauczania, oraz pomniki na cmentarzach żydowskim i radzieckim.

Głazy upamiętniają: uczniów poległych za wolność ojczyzny w 1920, jeńców sowieckich, Kasztankę – klacz Józefa Piłsudskiego[12], gen. Zygmunta Piaseckiego i Powstanie Warszawskie.

Tablicami uczczono pamięć: rodziny Sażyńskich, pomordowanych przez NKWD, Armii Krajowej (działającej w Mińsku, 2 tablice), ofiar hitlerowców (3 tablice).

[edytuj] Gospodarka

[edytuj] Charakterystyka gospodarki

Zobacz więcej w osobnym artykule: Gospodarka w Mińsku Mazowieckim.
EZT EW60, zmodernizowany w ZNTK "Mińsk Mazowiecki"

W 2006 roku działały w Mińsku 4003 firmy, w 96,6% prywatne. Dominuje sektor handlowy (łącznie z usługami naprawczymi, 1340 podmiotów), a następnie obsługi nieruchomości i firm (630), budownictwa (498) i przetwórstwa przemysłowego (393)[2].

Na jeden bank przypada mniej niż 4 tysiące mieszkańców, identyczna jest sytuacja ze sklepami wielkopowierzchniowymi. Przy czym zarówno banki jak i sklepy obsługują również dużą część mieszkańców powiatu.

Miejsca o największej powierzchni handlowej to Targowisko Miejskie i znajdujące się niedaleko miasta "CH Carrefour Mińsk Mazowiecki"[13].

Swoje siedziby mają tutaj deweloperzy działający zarówno na rynku lokalnym jak i w Warszawie. Dużo jest także firm budowlanych (razem 498 podmiotów).

W mieście działają 3 hotele, oraz wiele punktów gastronomicznych od restauracji po tanie puby (razem 91 podmiotów).

Z licznych firm transportowych, obsługujących mieszkańców, swoją siedzibę ma tu jedynie PKS w Mińsku Mazowieckim.

Największym przedstawicielem lokalnego przemysłu i usług jest firma ZNTK "Mińsk Mazowiecki" zajmująca się obsługą taboru PKP i Kolei Mazowieckich.

Zakłady typowo przemysłowe zajmują się produkcją urządzeń dźwigowych (Fabryka Urządzeń Dźwigowych), artykułów bawełnianych (Harper Hygienics), obuwia dziecięcego (Bartek) i folii.

Urząd Miasta

[edytuj] Budżet miasta

Na 2008 zaplanowano wydatki w wysokości 86 mln zł i przychody w wysokości 82,2 mln zł. Deficyt budżetowy pokryty jest w całości przez oszczędności[14].

Największe wydatki to inwestycje w dziedzinie transportu i łączności (10%), wynagrodzenie pracowników oświaty (9,1%), inwestycje w dziedzinie kultury (7,4%), świadczenia rodzinne (7,3%), dotacja dla przedszkola (6,1%) oraz inwestycje w dziedzinie kultury fizycznej i sportu (5,5%).

Ogółem inwestycje stanowią około 28% budżetu miasta.

[edytuj] Gospodarka komunalna

Działające od 1990 roku Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej posiada 4 kotłownie o łącznej mocy ponad 30 MW, przy czym większość uzyskuje się z miału węglowego[15].

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (1992) posiada 7 studni, 2 stacje uzdatniania wody, nowoczesną oczyszczalnię ścieków otwartą w listopadzie 2005 roku[16] oraz sieć wodociągów i kanalizacji obejmującą całe miasto i kilka wsi.

Modernizacją i budową dróg zajmuje się działający od 1994 Zarząd Dróg Miejskich.

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej nie posiada obecnie wystarczających zasobów mieszkaniowych jednak w najbliższych latach (od 2007) zarezerwowano na inwestycje w mieszkania socjalne po 2 mln zł z rocznego budżetu[15].

[edytuj] Urzędy i instytucje

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Gmina Mińsk Mazowiecki, Powiat miński.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska

W Mińsku znajduje się jedna instytucja publiczna o zasięgu subregionalnym. Jest to biuro terenowe Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie. Obejmuje ono swoim zasięgiem wschodnią część województwa.

Z granicami powiatu nie pokrywa się także zasięg Wojskowej Komendy Uzupełnień i Nadleśnictwa Mińsk

Znajdują się tutaj wszelkie instytucje powiatowe (Starostwo, Powiatowy Inspektorat Weterynarii, Sanepid, Urząd Pracy), a także Urząd Skarbowy, Sąd i Prokuratura Rejonowa oraz rejonowy oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Do instytucji o mniejszym zasięgu należą Urząd Miasta, Urząd Gminy (gmina Mińsk Mazowiecki) i kilka placówek Poczty Polskiej.

[edytuj] Demografia

Pod względem liczby ludności Mińsk jest 12. miastem województwa mazowieckiego (146. w Polsce), a pod względem gęstości zaludnienia 5. (11. w Polsce)[2].

Wg GUS 31 grudnia 2006 było w Mińsku zameldowanych 37.544 osoby, a faktycznie zamieszkiwało 37.927. Urząd Miasta podaje liczbę 37.529.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 37 544 100 19 684 52,4 17 957 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 2861 1500 1368

Na wykresie widać społeczeństwo "umiarkowanie stare" (np. dzieci w wieku 0-4 lat jest zdecydowanie więcej niż ludzi w wieku 60-64 lat, ale nie jest to wielokrotność), oraz powojenny wyż demograficzny i jego echa.


Dane historyczne
Rok Ludność Zm., %
1660 1 000 —
1777 456 -54,4%
1827 750 64,5%
1880 2 940 292%
1901 4 771 62,3%
1910 5 794 21,4%
1921 10 689 84,5%
1945 10 500 -1,8%
1971 24 700 135,2%
1992 34 000 37,7%
2000 35 595 4,7%
2007 37 984 6,7%
2000,2007 dane GUSu 1

Miasto jest zaliczane do tzw. sypialni Warszawy, każdego dnia odjeżdża do stolicy kilkadziesiąt pociągów i około 100 autobusów. W 2005 roku średni dochód na mieszkańca wyniósł 1691,94 zł, nie odbiegając znacząco od sąsiednich miast (Otwock, Wołomin). Według REGIOsetu bezrobocie w powiecie mińskim pod koniec 2006 wynosiło 11,6%. Według GUS w tym samym roku było 1960 bezrobotnych mińszczan na 8993 pracujących, co dawałoby bezrobocie na poziomie 17,9%[2].

wykształcenie
dane z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku
brak podstawowe zawodowe średnie policealne wyższe
osób 643 6.992 5.785 11.445 1.786 4.046
procent osób 1,7 19,3 15,9 31,6 4,9 11,1
kobiet 396 3.847 2.243 6.166 1.347 2.311
mężczyzn 247 3.145 3.542 5.279 439 1.735

Przez wieki liczba ludności miasta ulegała dużym zmianom. W XVI wieku dochodziła już do 4 tys., by w 1777 wynieść jedynie 456. Później obserwuje się stały wzrost liczby ludności zakłócony jedynie przez II wojnę światową. Trend ten trwa do dzisiaj[2].

Zobacz więcej w osobnym artykule Historia Mińska Mazowieckiego, w sekcji Zmiana liczby ludności.

[edytuj] Edukacja

Gimnazjum Miejskie nr 3
Zobacz więcej w osobnym artykule: Edukacja w Mińsku Mazowieckim.

W Mińsku znajduje się 1 prywatno-katolicka szkoła wyższa.

Na terenie miasta działają 2 licea ogólnokształcące (1 powiatowe, 1 prywatno-katolickie) oraz 4 zespoły szkół ponadgimnazjalnych (wszystkie powiatowe). W zespołach tych prowadzone są zarówno oddziały ogólnokształcące jak i profilowane czy zawodowe (m.in. budownictwo, księgowość, mechanika samochodowa, sztuki plastyczne, gastronomia).

Samo miasto jest właścicielem 6 przedszkoli, 4 szkół podstawowych i 3 gimnazjów. Uzupełniają ten stan liczne prywatne przedszkola, gimnazjum powiatowe i gimnazjum prywatno-katolickie.

W Mińsku znajduje się także Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy i Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna.

[edytuj] Bezpieczeństwo

[edytuj] Ochrona zdrowia

Stara część szpitala powiatowego

Za ochronę zdrowia w powiecie mińskim odpowiada prowadzony przez ten powiat i finansowany przez NFZ – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Mińsku Mazowieckim. ZOZ składa się z izby przyjęć, pogotowia ratunkowego i 6 oddziałów. W szpitalu i przychodni działa 7 pracowni i 23 poradnie[17]. Oddział położniczy został nagrodzony przez Fundację Rodzić po Ludzku.

Część usług w ramach NFZ realizuje także Przychodnia "Centrum"[18].

Poza tym na terenie miasta działają:

  • ambulatorium MSWiA
  • Caritas (np. okulista)
  • przychodnie specjalistyczne (np. płatny lekarz rodzinny, dentysta, badanie krwi)
  • 15 aptek

[edytuj] Wojsko

Józef Piłsudski z Kasztanką. Klaczą tą opiekował się 7 PUL.

Aktualnie

Obecnie w Mińsku i jego okolicach swoje siedziby mają:

W przeszłości

W swojej historii miasto było siedzibą następujących jednostek i instytucji:

[edytuj] Cywilne służby mundurowe

Komenda Powiatowa Policji
Znak ostrzegający o objęciu miasta systemem monitoringu stojący przy wjeździe do Mińska Mazowieckiego

Policja współpracuje z Żandarmerią Wojskową, oraz korzysta z systemu monitoringu utworzonego przez miasto i Polskie Linie Kolejowe. Na terenie miasta znajduje się Komenda Powiatowa, z siedzibą na ul. Wyszyńskiego 15/17 i częścią sekcji na ul. Piłsudskiego 44[23].

Mińska komenda podlega Komendzie Stołecznej. Dzieli się na 6 sekcji i 1 referat. Sekcja dzielnicowych dzieli miasto na 6 dzielnic.

Na wyposażeniu Sekcji Ruchu Drogowego są liczne samochody terenowe[24] oraz zwykłe radiowozy (w tym sportowe).

W mieście istnieje także Straż Miejska.

Za bezpieczeństwo pożarowe odpowiada Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, wspomagana przez Ochotniczą Straż Pożarną (3 jednostki na terenie miasta i 7 na terenie gminy), oraz wojsko. Komenda posiada nowy sprzęt, w tym 25 metrowy podnośnik[25].

[edytuj] Kultura i sport

[edytuj] Kultura

[edytuj] Instytucje kulturalne

Pałac Dernałowiczów (siedziba Miejskiego Domu Kultury i Miejskiej Biblioteki Publicznej)
MiejskaSzkołaArtystyczna
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kultura w Mińsku Mazowieckim.

Głównymi instytucjami kulturalnymi działającymi na terenie miasta są Miejski Dom Kultury (Pałac Dernałowiczów) i Miejska Szkoła Artystyczna (ul. Armii Ludowej). Obie te instytucje prowadzą podobną działalność polegającą m.in. na organizacji zajęć pozalekcyjnych i wystaw. Z ich obiektów (place i sale MDK oraz sala koncertowa MSA) korzystają także inne instytucje[26].

W mieście działają dwie niezależne od siebie publiczne biblioteki: Miejska Biblioteka Publiczna (Pałac Doria Dernałowiczów, istnieją plany budowy nowego budynku w stylu klasycystycznym) oraz filia Biblioteki Pedagogicznej im. Heleny Radlińskiej w Siedlach (ul. Sosnkowskiego)[26]. Ogółem w bibliotekach i filiach prowadzonych przez miasto znajduje się 164.618 woluminów, a w 2006 roku dokonano 155.387 wypożyczeń[2].

W 2005 roku miastu przyznano Nagrodę im. Kierbedziów w kategorii "samorządy przyjazne bibliotece"[27].

Wszelkimi zagadnieniami związanymi z historią miasta zajmuje się Towarzystwo Przyjaciół Mińska Mazowieckiego (ul. Okrzei)[26]. W oparciu o nie (oraz o Muzeum 7. Pułku Ułanów Lubelskich) organizowane jest Muzeum Ziemi Mińskiej.

W Mińsku działa jedno prywatne kino – Światowid (ul. Piłsudskiego / pl. Kilińskiego). Poza działalnością typową dla kina często organizuje przedstawienia teatralne i kabaretowe.

W samym mieście wydawane są 3 prywatne tygodniki lokalne: Co słychać?, Lokalna i Nowy Dzwon.

[edytuj] Wydarzenia

  • Festiwal Chleba (od 2005)[28]
  • Rajd Weteranów Szos
  • Rock
    • Rock in Mińsk Fest (konkurs, od 2007)[29]
    • koncerty fundacji Dom Muzyki (koncerty kilku gwiazd, do 2006)
    • inne koncerty

[edytuj] Sport i rekreacja

Skatepark
Zobacz więcej w osobnym artykule: Sport w Mińsku Mazowieckim.

Za sport w mieście odpowiada podlegający mu Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. Ośrodek jest też właścicielem (a raczej obsługuje majątek miasta) stadionu przy ul. Sportowej, oraz budowanego Aquaparku przy ul. Wyszyńskiego[30]. Aktualnie największą atrakcją organizowaną przez ośrodek jest nieodpłatne sztuczne lodowisko (czynne tylko w okresie zimowym).

Drugą ważną instytucją jest "Mazovia-ZNTK", który jest bardzo silnie związany z MOSiR'em jednak formalnie jest osobną instytucją. Prowadzi on przede wszystkim amatorski zespół seniorów w piłce nożnej[31].

Babilon Promotion i Tom Boxing Team organizują gale bokserskie pokazywane m.in. w TVP i Canal+, w tym pojedynki o mistrzostwo świata[32]

[edytuj] Stowarzyszenia i organizacje pożytku publicznego

Hufiec ZHP "Mazowsze" w Mińsku Mazowieckim składa się z 18 jednostek i działa na terenie powiatu mińskiego. Komendantem jest harcmistrz Tomasz Ciechański[33]. Hufiec wchodzi w skład chorągwi mazowieckiej.

Wyróżniającą miasto organizacją jest Klub Dawnych Motocykli "MAGNET", który wraz z Domem Kultury organizuje coroczny Rajd Weteranów Szos.

Do otrzymywania 1% podatku uprawnione są następujące organizacje[34]:

  • Mazowieckie Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci i Młodzieży z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym
  • Mazovia Mińsk Mazowiecki
  • Mazowieckie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Kulturalnych "Promotor"
  • Stowarzyszenie "Koniczynka" działające na rzecz dzieci z niepełnosprawnością umysłową
  • Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze – zarząd oddziału w Mińsku Mazowieckim
  • Stowarzyszenie Integracji z Osobami Niepełnosprawnymi "Dom Muzyki"
  • Mińskie Towarzystwo Muzyczne

[edytuj] Wyznania religijne

[edytuj] Katolicyzm

Sanktuarium św. Antoniego z Padwy
Jedna z nielicznych pamiątek po przedwojennej społeczności żydowskiej

Kościół rzymskokatolicki
Mińsk znajduje się w diecezji warszawsko-praskiej Kościoła rzymskokatolickiego. Znajdują się tutaj dwa sanktuaria będące siedzibami dekanatów.

Najstarsza parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny istnieje od 1422 roku. Kościół z XVII ma status sanktuarium maryjnego. Proboszcz tej parafii stoi jednocześnie na czele dekanatu Narodzenia NMP obejmującego wschodnią połowę miasta i jego okolic. Sama parafia swoim zasięgiem obejmuje okolice Starego Miasta.

Druga parafia pw. św. Antoniego została erygowana w 1984 roku. Świątynia której budowa trwała kilkanaście lat składa się z dwóch kościołów i kaplicy. Posiada ona status sanktuarium. Proboszcz tej parafii stoi jednocześnie na czele dekanatu św. Antoniego obejmującego zachodnią połowę miasta i jego okolic oraz Gminę Kołbiel. Sama parafia swoim zasięgiem obejmuje centrum oraz zachodnią i północno-zachodnią część miasta.

Wschodnie krańce miasta należą do parafii cywilno-wojskowej erygowanej w latach 90' XX wieku. Południowo-zachodnia część miasta to Parafia św. Jana Chrzciciela. Z północnego krańca miasta jest blisko do Kościoła pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Królewcu.

Na terenie miasta znajduje się także kaplica szpitalna, oraz liczne przydrożne kapliczki i krzyże.

Główne organizacje katolickie działające na terenie miasta to Caritas i Siostry Loretanki (katechetki). Działalność oświatową prowadzą zgromadzenia męskie Salezjan (gimnazjum i liceum) oraz Pallotynów (szkoła wyższa).

Kościół Starokatolicki Mariawitów
Od 1907 roku istnieje w Mińsku Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Kościoła Starokatolickiego Mariawitów.

[edytuj] Protestantyzm

Kościół Chrześcijan Baptystów
Od 2003 działa tu zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów.

Wspólnota Mennonitów

Na początku pierwszej dekady XXI w. powstała w Mińsu Mazowieckim wspólnota mennonitów. Mińsk mazowiecki jest również siedzibą mennonickiej Fundacji "Dziedzictwo", prowadzącej działalność edukacyjną i kulturalną.

[edytuj] Judaizm

Do 1768 roku obowiązywał tu zakaz osiedlania się Żydów, ale już przed II wojną światową stanowili oni ok. połowy mieszkańców miasta. Budynek synagogi znajdował się przy ul. Piłsudskiego, funkcjonowało tu też kilka mniejszych bożnic w innych budynkach.

Społeczność żydowska nie przetrwała wojny i obecnie jedynymi pamiątkami po niej są nieruchomości bez właściciela, zapomniany cmentarz, oraz jeden z największych kamieni w Obozie Zagłady Treblinka II[11].

[edytuj] Inne wyznania

Na terenie miasta działalność prowadzą również Świadkowie Jehowy.

[edytuj] Transport

Wejście do stacji kolejowej. Po lewej stronie widać tory, a po prawej autobusy.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Transport w Mińsku Mazowieckim.

Mińsk Mazowiecki to węzeł 2 linii kolejowych, 2 dróg krajowych i 1 drogi wojewódzkiej.

Transport kolejowy

Linia kolejowa nr 2 (E20, Berlin-Warszawa-Terespol-Moskwa) łączy stację kolejową Mińsk Mazowiecki bezpośrednio z wieloma miastami. Najwięcej pociągów jeździ do Warszawy (7 pospiesznych, 38 osobowych do centrum i 1 osobowy do Warszawy Wschodniej) i Siedlec (7 pospiesznych i 20 osobowych). Najdalsze jest połączenie z Moskwą.

Linia kolejowa nr 13 ma dla miasta mniejsze znaczenie.

Transport drogowy

W mieście i gminie krzyżują się drogi krajowe oraz wojewódzkie:

Wg planów w 2008 roku ruszy budowa odcinka Autostrady A2 będącego północną obwodnicą miasta.

Obecnie w Mińsku znajduje się 13 rond, czyli bardzo dużo jak na miasto poniżej 100.000 mieszkańców, w Polsce. Na mapie udostępnionej przez Urząd Miasta naniesione są 2 kolejne.

Kolejną ciekawostką jest to że do ostatniej modernizacji linii kolejowej nr 2 nie istniało połączenie ulic Sosnkowskiego, Mrozowskiej (była jedynie krótką uliczką przy Siennickiej) i Limanowskiego. Stankowizna, Kędzierak i dzielnica przemysłowa było odcięte od pozostałych części miasta. Można było do nich dojechać przez Stojadła lub Gliniak<