Nadia Boulanger

Z Wikipedii

Nadia Juliette Boulanger (ur. 16 września 1887 w Paryżu, zm. 22 października 1979 tamże) – francuska kompozytorka, pedagog, dyrygent, pianistka.

Wykształcenie muzyczne uzyskała w Konserwatorium Paryskim, gdzie studiowała kompozycję u Charles'a-Marie Widora i Gabriela Fauré, organy u Louisa Vierne'a i Felixa Alexandre'a Guilmanta oraz fortepian u Paula Vidala.

Poświęciła się pracy pedagogicznej, stając się z czasem jednym z najwybitniejszych pedagogów kompozycji w XX wieku. Prowadziła działalność pedagogiczną we Francji i w Stanach Zjednoczonych. W latach 1920-1939 była profesorem kompozycji, dyrygentury i historii muzyki w Ecole Normale de Musique w Paryżu. Wykładała również w Konserwatorium Paryskim i w Konserwatorium Amerykańskim w Fontainebleau (w latach 1921-1950 pełniła tam funkcję dyrektora). W latach 1939-1946 wykładała kompozycję w USA. Ponadto, prowadziła także prywatne lekcje kompozycji i analizy dzieła muzycznego.

Pod kierunkiem Nadii Boulanger kształciło się kilka pokoleń muzyków. Należą do nich m.in.: Daniel Barenboim, Conrad Beck, Robert Bennett, Lennox Berkeley, Arthur Berger, Jacques Berlinski, Gary Bertini, Idil Biret, Marc Bliztstein, Lili Boulanger, Mario di Bonaventura, Charles Bruck, Elliott Carter, Jacques Chailley, Paul Seiko Chihara, John Chowning, Marius Constant, Aaron Copland, Sir Clifford Curzon, Francis Dhomont, David Leo Diamond, Julio Estrada, Armando José Fernandes, Michael Flaksman, Jean Françaix, Robert Frances, John Eliot Gardiner, Peggy Glanville-Hicks, Philip Glass, Alexej Haieff, Pierre Henry, Ralph Kirkpatrick, Dinu Lipatti, Igor Markevitsch, John Nicholas Maw, Jeremy Menuhin, Gil Miranda, Douglas Moore, Thea Musgrave, Emil Naumoff, Per Nörgaard, Paul Rovsing Olsen, Lubomir Pipkow, Walter Piston, Quincy Porter, Astor Piazzolla, Almeida Prado, Claudio Santoro, Cornel Taranu, Virgil Thomson, Andriej Michajłowicz Wołkoński.

Nadia Boulanger wykształciła także liczne grono muzyków polskich, wśród których najliczniejszą grupę stanowią kompozytorzy. W różnym czasie pod jej kierunkiem studiowali m.in. Grażyna Bacewicz, Zbigniew Bargielski, Jerzy Bauer, Marian Borkowski, Joanna Bruzdowicz, Ewa Bukojemska, Andrzej Czajkowski, Sylwester Czosnowski, Andrzej Hundziak, Bronisława Kawalla, Wojciech Kilar, Stefan Kisielewski, Anna Maria Klechniowska, Michał Kondracki, Zygmunt Krauze, Feliks Roderyk Łabuński, Zdzisław Ładomirski, Juliusz Łuciuk, Wojciech Łukaszewski, Roman Maciejewski, Bernadetta Matuszczak, Krzysztof Meyer, Maria Modrakowska-Jackowska, Piotr Moss, Zygmunt Mycielski, Barbara Niewiadomska, Izabela Pacewicz, Elżbieta Paszkowska, Alina Piechowska, Zbigniew Pniewski, Grażyna Pstrokońska-Nawratil, Marta Ptaszyńska, Witold Rudziński, Zbigniew Rudziński, Kazimierz Serocki, Kazimierz Sikorski, Tomasz Sikorski, Stanisław Skrowaczewski, Jerzy Sokorski, Michał Spisak, Witold Szalonek, Antoni Szałowski, Tadeusz Szeligowski, Henryk Szeryng, Romuald Twardowski, Stanisław Wiechowicz, Antoni Wit, Bolesław Woytowicz, Wawrzyniec Żuławski.

Obok działalności pedagogicznej i kompozytorskiej zajmowała się także wykonawstwem. Działała głównie jako dyrygent, występując w krajach europejskich i USA. Dyrygowała również w 1967 roku w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Podczas swojego pobytu Polsce poprowadziła wykłady otwarte w Państwowych Wyższych Szkołach Muzycznych w Warszawie i Krakowie. Wykonywała dzieła od baroku do współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki dawnej, dzieł swoich uczniów oraz twórczości Gabriela Fauré. Przyczyniła się do rozpowszechnienia muzyki tego kompozytora, zwłaszcza jego Requiem. Wykonywała także i popularyzowała dzieła swojej siostry, Lili Boulanger (1893-1918).

Ponadto, prowadziła działalność publicystyczną i popularyzatorską. Jako krytyk muzyczny współpracowała m.in. z redakcjami "Monde Musical", "Spectateur" i "Revue Musicale". Pełniła także zaszczytną funkcję dyrektora muzycznego Księstwa Monako. Z parą książęcą utrzymywała bliski kontakt. W 1956 roku zajmowała się oprawą muzyczną uroczystości zaślubin księcia Rainiera z aktorką Grace Kelly. Tam również obchodziła uroczyście swój jubileusz 80-lecia urodzin. Do jej bliskich przyjaciół należeli m.in. Igor Strawiński i Paul Valéry.

[edytuj] Nagrody i wyróżnienia

• 1908 – II miejsce w konkursie o Nagrodę Rzymską za kantatę La Sirene
• 1957 – tytuł honorowego członka Związku Kompozytorów Polskich
• 1967 – tytuł Doktora Honoris Causa Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie
• 1967 – Order Komandorii Legii Honorowej przyznany z okazji 80 rocznicy urodzin
• Order Polonia Restituta

[edytuj] Wybrane kompozycje

• Les heures claires – cykl pieśni, współautorstwo: Raoul Pugno, sł. Émile Verhaeren (1909-1912)
• kantata La Sirene
• opera La ville morte, według Gabriele'a d'Annuzio (ukończenie kompozycji Raoula Pugno, 1911)
• Rapsodia na fortepian i orkiestrę
• utwory orkiestrowe
• utwory kameralne i solowe
• pieśni (m.in.: "Le Couteau"; "Doute"; "L'echange", sł. Mauclair; "I'ai frappe", sł. Bourguignon; "Soir d'hiver", sł. Nadia Boulanger)
• muzyka teatralna

[edytuj] Wybrana bibliografia

1. Leonie Rosenstiel, Nadia Boulanger, a life in music, Norton, New York-London 1982
2. Doda Conrad, Grandeur et mystére d'un mythe. Souvenirs de 44 ans d'amitié avec Nadia Boulanger, Éditions Buchet/Chastel, Paris 1995
3. Encyklopedia Muzyczna PWM, część biograficzna, tom 1, red. E. Dziębowska, PWM, Kraków 1979, s. 376
4. Encyklopedia Muzyki, red. A. Chodkowski, wyd. II, PWN, Warszawa 2001, s. 116
5. Marcin Łukaszewski, Mistrzyni (O Nadi Boulanger), "ViVO" 1997 nr 1, s. 26-28
6. Marcin Łukaszewski, Nadia Boulanger – kompozytor i pedagog, "Muzyka21" 2000 nr 5, s. 19-20
7. Marcin Łukaszewski, Nadia Boulanger – przyjaciel Polski Polaków, "Niedziela" 2000 nr 4
8. Marcin Łukaszewski, Wojciech Łukaszewski. Życie i twórczość, Wydawnictwo WSP, Częstochowa 1997, s. 26-27
9. Elżbieta Markowska, Zygmunt Mycielski, Dwie rozmowy, "Res Facta Nova" nr 1 (10), Ars Nova, Poznań 1994, s. 37
10. Krzysztof Meyer, Do i od kompozytora, Ars Nova, Poznań 1994, s. 27
11. Zygmunt Mycielski, Nadia Boulanger w Polsce, "Ruch Muzyczny" 1964 nr 9
12. Zygmunt Mycielski, Rozmowy z Nadią Boulanger, "Res Facta Nova" nr 1 (10), Ars Nova, Poznań 1994, s. 33
13. Zygmunt Mycielski, Rozmowy z Nadią Boulanger, "Ruch Muzyczny" 1984 nr 12
14. Maria Modrakowska, Wspominając studia u Nadii Boulanger, "Ruch Muzyczny" 1958 nr 11
15. Bruno Monsaingeon, Mademoiselle. Entretiens avec Nadia Boulanger, Edition Van de Velde, Paris bd.
16. Marek Podhajski, Studia kontrapunktu Tadeusza Szeligowskiego u Nadii Boulanger, "Res Facta" nr 8, PWM, Kraków 1977, s. 112
17. 50 lat Związku Kompozytorów Polskich, red. L. Erhardt, ZKP, Warszawa 1995, s. 131
18. Rozmowy "Ruchu Muzycznego". Mówi Tadeusz Szeligowski, "Ruch Muzyczny" 1959 nr 3, s. 7
19. Bogusław Schaeffer, Leksykon Kompozytorów XX wieku, t. 1, PWM, Kraków 1963, s. 64

Speckomisja spyta szefa ABW o dochody

Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych poprosi szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztofa Bondaryka o wyjaśnienia - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Urzędnik będzie musiał przed komisją wytłumaczyć się z dochodów, które uzyskuje od operatora Ery GSM. Speckomisja chce też od szefa CBA Mariusza Kamińskiego uzyskać wyjaśnienia, dlaczego Biuro zajęło się tą sprawą.

Ukradł kilkaset samochodów i w końcu wpadł

30-letniego Ireneusza P. ps. "Żaba" zatrzymali policjanci z warszawskiej "samochodówki". Mężczyzna ścigany za kradzieże samochodów wpadł razem ze swoją znajomą w centrum handlowym na warszawskiej Pradze. "Żaba" przyznał policjantom, że w ciągu ostatnich kilku lat skradł kilkaset aut.

Gen. Płatek chory; nie może być sądzony za mord na ks. Popiełuszce

Z powodu złego stanu zdrowia generał SB Zenon Płatek nie może być na razie sądzony za kierowanie zabójstwem ks. Jerzego Popiełuszki w 1984 r. - orzekli biegli.

Zamaskowany mężczyzna napadł na bank w Nowym Sączu

Zamaskowany mężczyzna napadł na bank w Nowym Sączu. Sterroryzował kasjerki przedmiotem przypominającym pistolet, skradł pieniądze i uciekł.

8 osób w szpitalu po wypadku autokaru we Wrocławiu

We Wrocławiu wywrócił się 19-osobowy bus jeżdżący na trasie Lubin Wrocław. Jechało nim w sumie około 20 osób - powiedział rzecznik prasowy Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu Paweł Petrykowski. Osiem osób przewieziono do szpitala.

B. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zatrzymany przez ABW

Funkcjonariusze ABW zatrzymali trzy osoby podejrzewane o korupcję - poinformowała rzeczniczka ABW . Zatrzymani są również podejrzewani o powoływanie się na wpływy w instytucji państwowej. Jedna z tych osób to były - wysoki rangą funkcjonariusz państwowy. Jak ustaliła "Gazeta Wyborcza" powołując się na źródła w ABW chodzi o byłego Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jednego z byłych rządów.

Suski na fotelu prezesa PiS?

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zasiadł po czwartkowej debacie w sprawie informacji rządu, podsumowującej rok jego działalności, na fotelu prezesa PiS. Na razie tylko na chwilę zastąpił Jarosława Kaczyńskiego. Wiele wskazuje, że ambicje posła sa tak wielkie, iż chciałby pozostać na tym miejscu na dłużej - pisze "Nasz Dziennik".

Sikorski: Czekamy na decyzję w sprawie tarczy

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zakończył w piątek wizytę w stolicy USA, celem której było wysondowanie poglądów polityków Partii Demokratycznej w sprawie tarczy antyrakietowej i w innych kwestiach dotyczących stosunków polsko-amerykańskich.

Senyszyn: Sejm nie jest wolny od picia, dziś trafiło na Kruk

- Ze statystyki wynika, że 83 posłów nadużywa alkoholu, a 14 to alkoholicy. W rzeczywistości liczby te mogą być większe - pisze na swoim blogu posłanka Joanna Senyszyn. Podkreśla, że Sejm jako emanacja społeczeństwa, które reprezentuje, "nie jest wolny od plagi picia".

PO w ośrodku SPA podsumowuje rok pracy rządu

Z ponad dwugodzinnym opóźnieniem rozpoczęło się w piątek w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej dwudniowe wyjazdowe posiedzenie klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Zjazd odbywa się w czterogwiazdkowym hotelu Ossa Congress and SPA z ofertą odnowy biologicznej. Klub podsumuje rok działania rządu i koalicji PO- PSL. Na posiedzenie przybył premier Donald Tusk i ministrowie.