Neoslawizm

Z Wikipedii

Neoslawizm - ruch polityczny powstały pod koniec XIX wyrastający z i jednocześnie krytyczny wobec panslawizmu. Powstał wskutek działalności narodowych działaczy czeskich.

Główną ideą neoslawistów była wspólna obrona terenów zamieszkałych przez Słowian pod przewodnictwem Rosji przed pangermanistyczną ekspansją niemiecką. Aby realizacja tego celu była możliwa, ruch postulował równość wszystkich Słowian wobec siebie i autonomiczny status poszczególnych grup. Każdy z narodów słowiańskich miał się rozwijać autonomicznie pod względem kulturowym, ekonomicznym i politycznym, lecz miały one współpracować ze sobą. Neoslawizm żądał demokratycznej wspólnoty Słowian, wolnej od dominującego wpływu Rosji^[1].

Działacze neoslawistyczni w szczególności krytykowali ideę dominacji Rosjan i wiary prawosławnej nad innymi Słowianami i ich wierzeniami^[2]. W przeciwieństwie do panslawizmu, neoslawizm nie zakładał aby jakaś grupa Słowian była położona wyżej w hierarchii relacji jednych grup słowiańskich nad drugimi, nie żądali też dominacji jednej obowiązującej religii dla wszystkich narodów słowiańskich^[2]. Aby uniknąć pułapki panslawizmu preferowali kulturową syntezę zamiast dominacji^[3].

Neoslawiści chcieli także przekształcenia Austro-Węgier w słowiańskie państwo federacyjne, zaś po aneksji Bośni i Hercegowiny w roku 1908 przekształcenia Austro-Węgier w potrójna monarchię z narodowościami słowiańskimi jako trzecim królestwem równym Austriackim Niemcom oraz Węgrom^[4].

Ruch przez pewien czas uzyskał poparcie w niektórych politycznych kręgach Rosji, ze względu jednak na dominujące protekcjonalne nastawienie Rosjan wobec innych narodów słowiańskich, dyskryminacje Polaków, Ukraińców oraz Białorusinów jak również panujący w Rosji antykatolicyzm, neoslawizm nie zyskał ostatecznie szerszego poparcia^[5].

W Polsce związany z ruchem był Roman Dmowski, pragnący poprzez wykorzystanie idei neoslawizmu przenieść problem polsko-rosyjski na forum międzynarodowe oraz uczynić z Polaków równorzędnym partnerem wobec Rosjan^[6]., jednakże ze względu na prorosyjskość ruchu nie zdobył on większej popularności. Neoslawiści zorganizowali trzy zjazdy ruchu, pierwszy w 1908 roku w Pradze, w którym akces uczestnictwa zgłosił Dmowski. Drugi kongres odbył się w 1909 r. w Petersburgu, zaś trzeci, już bez udziału Polaków, w 1910 r. w Sofii.

Podczas zjazdów neoslawistów uwidocznił się konflikt między Polakami i Rosjanami a także między Serbami i Bułgarami. W obu konfliktach mediował bezskutecznie działacz czeski Karol Kramář. W roku 1909 neoslawiści utworzyli wspólny blok "Słowiańska Jedność" w parlamencie Austro-Węgier (pozbawiony jednakże działaczy Polskich i Ukraińskich)^[4].

Idea neoslawizmu przyczyniła się również do powstania Jugosławii^[2].

[edytuj] Ważniejsza literatura

• profesor Antoni Giza:
  • Neoslawizm i Polacy 1906-1910, Szczecin 1984
  • Petersburskie konferencje neoslawistów 1909-1910 r. i ich znaczenie dla ruchu słowiańskiego, **"Przegląd Zachodniopomorski", 1982
  • "Walka o ideowo-polityczne oblicze rosyjskiego neoslawizmu w latach 1906-1910", "Slavia Orientalis", 1983, nr 3
  • "Warszawskie środowisko neoslawistów 1906-1910", "Przegląd Zachodniopomorski", 1985, nr 1/2
  • "Neoslawiści wobec obchodów grunwaldzkich w Krakowie w 1910 r. [w:] Tradycja Grunwaldzka, cz. I, pod red. J. Maternickiego, Warszawa 1989
  • Miejsce i rola Polski w wizji rosyjskich panslawistów II połowy XIX wieku i neoslawistów z początków XX wieku, "Acta Polono-Ruthenica", t. 2 (1997)

• Paul Vyšný:
  • Neoslavism and the Czechs, 1898-1914 Cambridge University Press, 1975

[edytuj] Zobacz też

• panslawizm
• pangermanizm
• austroslawizm

Przypisy

Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt

Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat.

Autobus wpadł do rowu, 12 rannych

Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia.

Zachodniopomorskie: 10 tys. osób bez prądu

W Zachodniopomorskiem porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu.

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie.

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.