Obrzezanie

Z Wikipedii

Rodzinny zestaw do obrzezania wraz ze skrzynką z około XVIII wieku. Drewniana skrzynka pokryta byczą skórą ze srebrnymi przyrządami.

Obrzezanie (rzadziej cyrkumcyzja, łac. circumcisio) – zabieg usunięcia niektórych fragmentów zewnętrznych narządów płciowych mężczyzny, lecz określenie to stosuje się także wobec kobiet.

[edytuj] Obrzezanie mężczyzn

Płaskorzeźba na wewnętrznej ścianie świątyni w Luxorze przedstawiająca scenę obrzezania, (około 1360 p.n.e.)

Obrzezanie – malowidło z Sakkary

U mężczyzn obrzezanie oznacza co najmniej amputację dużej części napletka i ma miejsce w niedługim czasie od narodzin dziecka, lub (w innych kulturach) w wieku pokwitania, jako akt rozpoczęcia dorosłego życia. Wiele form obrzezania polega jednak także na rozmaitych sposobach okaleczenia żołędzi, uniemożliwiając masturbację.

Według wielu ludzi obrzezanie mężczyzn jest aktem pozbawionym okrucieństwa ponieważ wykonywane jest metodami sprawiającymi rzekomo mało bólu i z użyciem odpowiednich narzędzi. Istnieją jednak organizacje walczące o zaprzestanie obrzezania, które rozumieją ten akt jako pogwałcenie praw człowieka. Najczęściej jest to odcięcie części napletka, usuwane bywa też frenulum. Jednak zabieg z okaleczaniem żołędzi jest do dziś obecny nawet u Arabów – nawet w tych częściach społeczeństw, które uchodzą za najbardziej cywilizowane. Według niektórych opinii, najpoważniejsze w skutkach obrzezanie mężczyzny nie powoduje istotnych zmian w budowie jego ciała i nie narusza żadnych żywotnych funkcji. Istnieją też jednak rozbieżne relacje na temat dodatniego bądź ujemnego wpływu obrzezania na przebieg aktu seksualnego i psychikę. Odsetek populacji obrzezanych mężczyzn na świecie jest oceniany na około 20-30%, z czego większość ze względów religijnych lub kulturowych.

[edytuj] Obrzezanie z powodów religijnych

Obrzezanie Jezusa. Iluminacja mszału z około 1460. Miejska biblioteka w Clermont-Ferrand we Francji.

Obrzezanie to obyczaj, mający zresztą różnoraką postać, obecny wśród wielu ludów: Bliskiego Wschodu (m.in. Żydów i Arabów), Afryki, Ameryki Południowej, państw Azji Południowo-Wschodniej z regionu Jawy, Borneo i Nowej Gwinei, oraz Australii i wysp Pacyfiku. Znany był już w starożytności i rozpowszechniony w wielu kulturach, obecny jest jednak do dziś – także wśród narodów o najwyższym stopniu rozwoju cywilizacyjnego. W judaizmie obrzezanie jest nakazem religijnym i każdy wyznawca płci męskiej musi być poddany obrzezaniu, z reguły ósmego dnia po urodzeniu. W islamie obrzezanie traktowane jest jako religijny nakaz lub tylko ważne zalecenie, jako że nie wspomina o nim Koran, a jedynie Sunna. Dokonywane jest w różnych krajach islamskich od ósmego dnia życia, lecz najczęściej w wieku około 14 lat. Wśród wielu innych populacji, obrzezanie jest uwarunkowane kulturowo. W niektórych częściach świata, głównie w krajach anglojęzycznych, obrzezanie stało się pod koniec XIX wieku popularne z przyczyn związanych z argumentami quasi-medycznymi lub obyczajowymi.

Obrzezanie z przyczyn religijnych jest aktem rytualnym, którego podłożem było najprawdopodobniej radykalne postępowanie dla zachowania higieny intymnych części ciała – jako miejsc najbardziej narażonych na zakażenie w wyniku zalegania w nich brudu. Jednak równocześnie z oczyszczaniem fizycznym, tak samo ważną rolę odgrywało oczyszczanie duchowe, czyli osłabienie popędu płciowego, który w wielu kulturach również uważany jest za "nieczysty". Popularność obrzezania z przyczyn obyczajowych wzmagało postrzeganie go jako środka zapobiegającego lub przynajmniej utrudniającego masturbację.

[edytuj] Obrzezanie z innych powodów kulturowych

Z przyczyn pozareligijnych, obrzezanie jest powszechną praktyką w USA, na Filipinach, w Korei Południowej, licznych krajach afrykańskich i wysp południowego Pacyfiku. Ocenia się, że większość rodzących się chłopców w tych krajach zostaje obrzezana. Kraje europejskie odznaczają się znacznie mniejszym odsetkiem obrzezanych mężczyzn, po II wojnie światowej zmalała popularność obrzezania także w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii.

Obrzezanie mężczyzn było popularyzowane jako zabieg higieniczno-kosmetyczny i estetyczny, co między innymi wpłynęło na popularność tego zabiegu w USA. W Korei Południowej zostało spopularyzowane przez wojska amerykańskie i jest dokonywane najczęściej około dwunastego roku życia. W krajach, w których większość dzieci zostaje obrzezana, duża część dorosłych nieobrzezanych mężczyzn również decyduje się na dokonanie zabiegu. To, czy obrzezanie nie spowodowane koniecznością medyczną jest korzystnym zabiegiem higienicznym czy nie, jest jednak kwestią wywołującą spory. Przytaczane są argumenty za i przeciw temu stanowisku. Podobnie sporna jest sprawa estetyki zabiegu.

W niektórych krajach europejskich (Finlandia, Szwecja) wprowadzono w latach 90. XX w. restrykcje dotyczące obrzezania chłopców z przyczyn pozamedycznych.

[edytuj] Obrzezanie z powodów medycznych

Obrzezanie mężczyzny, w rozumieniu odcięcia części skóry napletka, jest również zabiegiem chirurgicznym stosowanym we współczesnej medycynie. Konieczność obrzezania zachodzi jednak tylko w szczególnie ciężkich przypadkach stulejki. W wieku niemowlęcym i dziecięcym zachodzi ona jednak stosunkowo rzadko z przyczyn naturalnych. Sklejenie napletka z żołędzią u niemowląt jest normalne, próby zsunięcia nieodklejonego fałdu skórnego prowadzą jednak do zranień, a ich zabliźnianie do ewentualnych komplikacji. W pierwszych latach życia napletek się odkleja. Absolutna konieczność obrzezania ma miejsce tylko przy chronicznych zapaleniach związanych ze stulejką w starszym wieku, u czternastoletnich chłopców dotyczy to około 1%.

Badania wykazały, że obrzezanie zmniejsza znacznie ryzyko wystąpienia u partnerki seksualnej raka macicy lub szyjki macicy, gdyż niezachowujący higieny nieobrzezani mężczyźni przenoszą zanieczyszczenia do dróg rodnych kobiety. Również dowodzi się (na podstawie badań przeprowadzonych w RPA na 3000 mężczyzn), że obrzezanie redukuje niebezpieczeństwo zarażenia HIV. Naukowość tych badań bywa podważana, próby udowodnienia zdrowotnych zalet obrzezania podejmuje się przede wszystkim w USA.

[edytuj] Techniki obrzezania

U Żydów w czasach biblijnych usuwano jedynie koniec napletka, obecnie usuwa się cały lub prawie cały. Jeśli zarówno wewnętrzna jak i zewnętrzna warstwa napletka jest usuwana, a żołądź stale (a zatem nie tylko w czasie erekcji) jest całkowicie odkryta, można mówić o radykalnym obrzezaniu.

Style obrzezania rozróżnia się w zależności od stopnia napięcia pozostałej skóry oraz miejscu nacięcia: położenie blizny blisko żołędzi określa się w krajach anglosaskich jako low (nisko), zaś dalej od żołędzi jako high (wysoko). Przy niskim obrzezaniu wewnętrzna część napletka zostaje prawie całkowicie wycięta. W zależności od ilości wyciętej skóry mówi się o obrzezaniu loose (luźnym) lub tight (ciasnym) – wówczas podczas erekcji skóra na penisie nie może być poruszana. W ten sposób powstają cztery style: high & tight, high & loose, low & tight oraz low & loose. Dodatkowy wyróżnik stanowi ewentualne usunięcie wędzidełka.

Podczas gdy w USA przede wszystkim dokonuje się obrzezania high & tight, w Europie występuje raczej low & loose. Styl obrzezania ma związek ze stosowanymi technikami – zabiegu przy użyciu jedynie skalpela, specjalnych przyrządów pomocniczych lub jednorazowych klamer uciskowych, tamujących dopływ krwi do napletka.

W USA obrzezania noworodków dokonuje się w szpitalach bez użycia jakiegokolwiek znieczulenia, co wedle najnowszych badań może wywołać szok, a nawet zapadnięcie w śpiączkę. Rytualne żydowskie obrzezanie dokonywane było dawniej przez mohela, najczęściej laika w sprawach medycznych. Obecnie jednak mohel ma najczęściej wykształcenie medyczne.

[edytuj] Przesłanki etyczne

Protest przeciwko rutynowym obrzezaniu noworodków w USA

Amerykańska Organizacja Zdrowia, a także analogiczne organizacje w Australii i Kanadzie nie zalecają rutynowego obrzezania noworodków z powodów innych niż medycznych.
Szkody medyczne lub korzyści obrzezania nie zostały jednoznacznie zbadane, jednak istnieją oczywiste zagrożenia powikłań, jeśli zabieg jest przeprowadzony nieprawidłowo. Obrzezanie mężczyzn jest zabiegiem chirurgicznym, musi więc istnieć pewność dostatecznej wiedzy obywateli, w celu umożliwienia im świadomego i wolnego wyboru.

[edytuj] Skala obrzezania mężczyzn na świecie

Procentowa skala populacji mężczyzn na świecie, którzy zostali obrzezani, w zależności od kraju: kolor purpurowy < 20%, żółty 20 - 80%, zielony > 80%^[1]

[edytuj] Obrzezanie kobiet

Zobacz więcej w osobnym artykule: obrzezanie kobiet.

U kobiet, w odróżnieniu od obrzezania mężczyzn, akt ten jest znacznie częściej bardzo drastyczny, bolesny, oraz często dający efekt zachowania higieny wręcz odwrotny od zamierzonego. Polegać może na usunięciu różnych fragmentów zespołu sromowego, aż do całkowitego usunięcia wszelkich części ciała znajdujących się na zewnątrz od wejścia do pochwy, łącznie z amputacją łechtaczki i zaszyciem, co najmniej częściowym, samego wejścia do pochwy.

Wyróżnia się różne formy obrzezania kobiet:

• klitoridotomia – obrzezanie fałdu skórnego przykrywającego łechtaczkę (analogiczne do obrzezania mężczyzn)
• klitoridektomia – wycięcie całości lub części łechtaczki – rytualne usuwanie łechtaczek metodą zabiegów quasi-chirurgicznych jest stosowane nawet w społecznościach Arabów zamieszkujących USA;
• obrzezanie łechtaczki i małych warg sromowych;
• wycięcie całego sromu i zszycie otworu, zwane obrzezaniem faraońskim, nadal obecne w krajach północno-wschodniej Afryki – może polegać nawet na stosowaniu wrzątku oraz wyskrobywaniu fragmentów ciała zamiast ich odcinania;
• diewikodermia – wydłużanie warg sromowych i łechtaczki, rozcinanie krocza (aż do odbytu) i rozszerzanie otworu pochwy oraz częściowe odcięcie warg sromowych mniejszych i części waginy.

W przeciwieństwie do obrzezania mężczyzn, obrzezanie kobiet jest uznawane przez wiele środowisk i organizacji za pogwałcenie praw człowieka – jest bardziej drastyczne, a w niektórych kulturach jest nawet wręcz specjalnie aktem mającym sprawić ból, co ponoć ma dawać dodatkowy efekt "oczyszczający". Jednak nawet bardziej cywilizowane akty obrzezania kobiet, jak odcięcie ostrym narzędziem łechtaczki przez specjalistę, budzi protesty wielu osób na całym świecie jako akt nieuzasadnionego niczym okaleczenia człowieka z istotnej części jego ciała, wpływające na jego funkcje seksualne. Stanowi to ich zdaniem kulturowo akt uprzedmiotowienia kobiety w stosunku do mężczyzny, którego celem ma być obniżenie jej libido. Inni podkreślają znaczenie tego typu praktyk dla lokalnej tradycji (rytuał inicjacji) i więzi społecznych.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• National Organization of Circumcision Information Resource Centers

p • d • e

Zagadnienia związane z męskim układem rozrodczym

Narządy wewnętrzne	jądro, najądrza, prostata, pęcherzyki nasienne, gruczoły opuszkowo-cewkowe, cewka moczowa, nasieniowód, ciała jamiste
Narządy zewnętrzne	penis (żołądź, napletek, wędzidełko napletkowe), moszna
Biologia rozrodu	erekcja, zapłodnienie, zaplemnienie, niepłodność, impotencja, obrzezanie, rozmiary penisa
Nasienie	plemnik, spermatogeneza, akrosom, kapacytacja, sperma, ejakulacja, ejakulat, wytrysk przedwczesny, wytrysk opóźniony, wytrysk wsteczny, polucja, spermicydy
Odchylenia ejakulatu	objętościowe – aspermia, hipospermia, hiperspermia ilościowe – azoospermia, oligospermia, polizoospermia jakościowe – teratozoospermia, asthenozoospermia leukocytospermia normospermia

 

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!