Odra

Z Wikipedii

Odra
Odra
Lokalizacja	Europa Czechy, Polska, Niemcy
Źródło	Fidlův Kopec, Góry Odrzańskie, Czechy 634 m n.p.m.
Ujście	Morze Bałtyckie Zalew Szczeciński ok. 0 m n.p.m
Długość	854,3 (w granicach Polski 741,9) km
Powierzchnia zlewni	118 861 (z tego w Polsce 106 050) km²
Średni roczny przepływ	535 m³/s – u ujścia do Zalewu Szczecińskiego
Rzeki Polski

Odra (czes. Odra, niem. Oder, dł. Odra, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) - rzeka w Europie Środkowej, płynie przez Czechy, Polskę i Niemcy.

Spis treści 1 Odra w źródłach historycznych 2 Bieg rzeki 3 Gospodarka 4 Powodzie 5 Główne dopływy Odry 6 Miejscowości leżące nad Odrą 7 Ochrona przyrody 8 Zobacz też 9 Linki zewnętrzne

[edytuj] Odra w źródłach historycznych

Nazwa rzeki nie została poświadczona w starożytnych źródłach, większość autorów nie wspomina o wielkiej rzece pomiędzy Łabą a Wisłą. Ptolemeusz natomiast wymienił w tym miejscu dwie rzeki: Suebos i Oviadoua, które zostały najprawdopodobniej zmyślone. Najwcześniejszą nazwę można zrekonstruować jako *Odra (inne nazwy pochodzą od niej, np. Viadrus to forma pochodząca dopiero z XVI wieku). Etymologii nazwy Odra nie można wytłumaczyć przekonująco na podstawie żadnego znanego języka historycznego, choć podejmowano liczne próby i uznawano ten hydronim za celtycki, germański, słowiański, iliryjski czy wenetyjski.

Od łacińskiej nazwy rzeki wziął nazwę Euroregion "Pro Europa Viadrina" utworzony 21 grudnia 1993 oraz nazwa polsko-niemieckiego "Uniwersytetu Europejskiego Viadrina" (Europa-Universität Viadrina) we Frankfurcie nad Odrą.

[edytuj] Bieg rzeki

Odra swoje źródło ma na wzgórzu Fidlův Kopec w Górach Odrzańskich na wysokości 632 m n.p.m.. Płynie przez Bramę Morawską, później przez Śląsk. W górnym biegu na krótkim odcinku jest rzeką graniczną między Polską a Czechami, a w dolnym – od ujścia Nysy Łużyckiej (w km 542,4) do Gryfina (km 17,1 Odry Zachodniej) – stanowi granicę między Polską i Niemcami (przez 178,8 km długości swojego biegu). Większymi miastami przez które przepływa Odra są:Wrocław, Opole, Szczecin i Ostrawa. W Kostrzynie nad Odrą do Odry uchodzi Warta.

Powyżej Gryfina we wsi Widuchowa, na 704,1 km biegu, Odra rozdziela się na dwa nurty – uchodzącą do jeziora Dąbie Odrę Wschodnią (Regalicę) oraz płynącą przez centralne dzielnice Szczecina (Północ i Śródmieście) i omijającą od zachodu jezioro Dąbie – Odrę Zachodnią. W okolicy Szczecina, na Międzyodrzu, płynie już kilkoma korytami, z których główne to (oprócz Regalicy i Odry Zachodniej) Duńczyca, Parnica i Święta. Północna część Odry Zachodniej, począwszy od północnego mostu Trasy Zamkowej w Szczecinie, należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych.

Odcinek rzeki w Policach i w rejonie Świętej, Stepnicy, Uniemyśla i Trzebieży utworzony przez połączone wody Odry Zachodniej oraz wypływające z jeziora Dąbie Ińskim Nurtem, Czapiną i Babiną, na odcinku pomiędzy jeziorem Dąbie a Zalewem Szczecińskim, do którego Odra uchodzi, nosi nazwy Domiąży i Roztoki Odrzańskiej.

Opis dawnego koryta Odry w odcinku ujściowym na Równinie Polickiej w artykule "Równina Policka".

Na Odrze funkcjonuje kilka przepraw promowych, w tym na terenie województwa lubuskiego w Milsku, Pomorsku, Brodach i Połęcku. W Bytomiu Odrzańskim działa przeprawa łodzią.

Średni spadek rzeki w jej górnym biegu wynosi 7‰, poniżej Bramy Morawskiej spadek zmniejsza się do 1‰, a średni spadek na całej długości wynosi 0,73‰.

[edytuj] Gospodarka

Dzięki uregulowaniu całego koryta Odra jest najlepszą śródlądowa droga wodna w Polsce (żeglowna od ujścia Opawy, długość odcinka żeglownego 761 km, skanalizowana od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu Dolnego), wykorzystywaną przez kraje środkowoeuropejskie nie mające dostępu do morza. W dorzeczu Odry znajduje się 7 elektrowni wodnych (największa w Brzegu Dolnym o mocy 9,7 MW).

[edytuj] Powodzie

Mimo, iż Odra należy do rzek ubogich w wodę, dość regularnie wylewa. Najgroźniejszą i największą powódź - nazwaną "powodzią tysiąclecia" - zanotowano w lipcu 1997, ofiarami rzeki padły wówczas, z dużych miast: Wrocław i Opole, a także takie miasta, jak Kędzierzyn-Koźle i Racibórz. Obserwacje przy ujściu Małej Panwi w Opolu wskazały 10/11 lipca 1997 poziom wód Odry wynoszący 733 cm i przepływ 3500 m³/s, podczas gdy średni wieloletni przepływ w tym miejscu wynosi czterdzieści dwa razy mniej (82,5 m³/s), a przeciętny poziom wód o ponad 5 metrów mniej (213 cm); zaobserwowane przez ostatnie stulecia dotychczasowe maksimum wynoszące 644 cm zaobserwowano 28 sierpnia 1813, a minimum (tylko 44 cm) – 1 lutego 1956. Poprzednia wielka powódź nieco mniej poważna w skutkach, w 1905 roku, dotknęła z dużych miast Wrocław zalewając m.in. ulice koło dworca kolejowego Wrocław Główny; po tej powodzi zdecydowano zbudować w tym mieście system obwałowań, kanałów i śluz przeciwpowodziowych, które skuteczne były przez następne 90 lat, ale w 1997 okazały się niewystarczające.

[edytuj] Główne dopływy Odry

Dopływy od źródeł do ujścia:

prawostronne Ostrawica Olza Ruda Bierawka Kłodnica Mała Panew Stobrawa Widawa Barycz Obrzyca Warta Myśla Ina

lewostronne Opawa Psina Stradunia Osobłoga Nysa Kłodzka Oława Ślęza Bystrzyca Kaczawa Zimnica Bóbr Nysa Łużycka Welse Gunica

Kanały śródlądowe łączące się z Odrą:

• Kanał Gliwicki (prawy, 98 km rzeki, Kędzierzyn-Koźle)
• Kanał Odra-Sprewa (lewy, 553 km rzeki, Eisenhüttenstadt)
• Kanał Finow (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
• Kanał Odra-Hawela (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)

[edytuj] Miejscowości leżące nad Odrą

• Ostrawa (Czechy)
• Bogumin (Czechy)
• Odra
• Krzyżanowice
• Racibórz
• Bierawa
• Cisek
• Kędzierzyn-Koźle
• Krapkowice
• Opole
• Dobrzeń Wielki
• Brzeg
• Oława
• Czernica
• Wrocław
• Brzeg Dolny
• Malczyce
• Ścinawa
• Głogów
• Bytom Odrzański
• Nowa Sól
• Krosno Odrzańskie
• Eisenhüttenstadt (Niemcy)
• Słubice
• Frankfurt nad Odrą (Niemcy)
• Górzyca
• Kostrzyn nad Odrą / Küstriner Vorland
• Schwedt (Niemcy)
• Widuchowa
• Gartz (Niemcy)
• Gryfino
• Szczecin
• Police

[edytuj] Ochrona przyrody

Obszar wód Odry i tereny nadrzeczne są chronione prawnie m.in. w Parku Narodowym Ujście Warty, Cedyńskim Parku Krajobrazowym z rezerwatem Bielinek, Międzynarodowym Parku Dolina Dolnej Odry utworzonym przez Nationalpark Unteres Odertal i Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry a także obszarze sieci Natura 2000 – Ujście Odry i Zalew Szczeciński (rezerwat Czarnocin).

[edytuj] Zobacz też

• Odrzańska Droga Wodna
• Protokół bogumiński
• Odra we Wrocławiu
• powódź tysiąclecia
• Program dla Odry 2006
• Dolina Dolnej Odry
• Granica na Odrze i Nysie

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Odra | Oder informacje o Odrze
• Wrota Odry elektroniczny informator żeglugowy o rzece Odrze

Pitera: raport nt. CBA dostępny w CIR po złożeniu wniosku

Odtajniona część raportu Julii Pitery dotyczącego działalności CBA jest dostępna w Centrum Informacyjnym Rządu po złożeniu odpowiedniego wniosku. Zakupy broni bez odpowiedniej zgody, biura wynajmowane bez przetargów, niechlujstwo w obchodzeniu się z tajnymi dokumentami - tego typu zarzuty mają znajdować się w raporcie według RMF.

Prezydent "gotów przedstawić koncepcję zmian" w służbie zdrowia

Lech Kaczyński zadeklarował, że jest gotów przedstawić własną koncepcję zmian w służbie zdrowia. Pod warunkiem jednak, że... jego projekt nie zostanie odrzucony w Sejmie "w pierwszym czytaniu".

W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji

Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant.

Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali"

W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego.

Sikorski: Nie kandyduję na szefa NATO

- Nie jestem kandydatem na nowego sekretarza generalnego NATO, chcę pozostać w rządzie Donalda Tuska do końca mandatu - powiedział w Brukseli szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski.

PiS o rządach Gronkiewicz-Waltz: Brak wizji

PiS krytykuje dwuletnie rządy Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie: zarzuca jej m.in. zaniedbania inwestycyjne, złą politykę personalną i podwyżki. Według Jarosława Kaczyńskiego, prezydent Warszawy brak wizji. - Zarzuty PiS są bezzasadne - uważa z kolei rzecznik stołecznego urzędu miasta Tomasz Andryszczyk.

Lech Kaczyński: rząd powinien podjąć kroki w celu zakupu samolotów dla VIP-ów

Według Lecha Kaczyńskiego, rząd powinien podjąć "stosowne kroki w sprawie kupna samolotów" dla najważniejszych osób w państwie. Prezydent przyleciał z Mongolii do Japonii wynajętym samolotem. Rządowy Tu "zamarzł" na mongolskim lotnisku. - chwalę Boga, ponieważ państwo i ja możemy dalej rozmawiać - mówił Lech Kaczyński dziennikarzom.

Gross nie musi przepraszać syna mężczyzny opisanego w "Sąsiadach"

Jan T. Gross nie musi przepraszać Kazimierza Laudańskiego m.in. za to, że w "Sąsiadach" opisał jego ojca jako jednego z uczestników pogromu Żydów w 1941 r. w Jedwabnem - orzekł we wtorek Sąd Okręgowy w Warszawie.

Szymon Hołownia wypiera ojca Rydzyka. Z kablówek

Sieć kablowa UPC usunie ze swojej oferty TV Trwam. Zamiast niej pojawi się kanał Religia.tv, którego twarzą jest Szymon Hołownia. Religia.tv pojawia się w kolejnych kablówkach. Kto woli telewizję ojca Rydzyka musi zakupić specjalny zestaw do jej odbioru.

Niech nasi bliscy wyglądają po śmierci jak ludzie

Pani Anna straciła ojca miesiąc temu. Chciała zapomnieć, jak wyglądało jego ciało, kiedy odebrała je po sekcji zwłok z warszawskiego Zakładu Medycyny Sądowej. Gdy przeczytała nasz tekst "Chciałem ostatni raz zobaczyć syna", zdecydowała się zadzwonić. - W tym zakładzie dzieje się coś bardzo niedobrego. Tata był w strasznym stanie..., szwy puściły..., a cała rodzina chciała się z nim pożegnać - mówi pani Anna i zaczyna płakać