Olivier Messiaen
Z Wikipedii
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości. |
| Dorobek kompozytorski | |
|---|---|
| Rodzaj twórczości | Liczba dzieł |
| Muzyka wokalna | |
| Pieśni | 8 |
| Muzyka chóralna | 7 |
| Muzyka instrumentalna | |
| Symfonie | |
| Koncerty | 5 |
| Muzyka kameralna | 11 |
| Inne formy orkiestralne | 12 |
| Opery | 1 |
| Balety | |
| Utwory na fortepian | 33 |
| Muzyka filmowa | |
| Musical | |
| RAZEM | 78 |
Olivier Messiaen (ur. 10 grudnia 1908 w Awinionie, zm. 27 kwietnia 1992 w Clichy) - francuski kompozytor, organista, nauczyciel i z zamiłowania ornitolog. Znany za swej głębokiej katolickiej religijności. Uważany za kontynuatora tradycji Claude'a Debussy'ego, rozwijał jego nowatorskie metody. Były to między innymi kompozycje oparte na skali całotonowej. Podobnie jak jego wielki mistrz, Messiaen zainteresowany był obcymi kulturami muzycznymi, między innymi muzyką hinduską. Z czasem opracował swą własną technikę kompozytorską, odrzucającą tonalność, którą wyłożył w traktacie Technique de mon language musical. Muzyka Messiaena, bogata brzmieniowo, szczególny nacisk kładła na rytmiczność. Messiaen, szczególnie zainteresowany ornitologią, dokonał wielu transkrypcji ptasich śpiewów. Był także jednym z pionierów stosowania instrumentów elektronicznych.
Messiaen w wieku 11 lat wstąpił do konserwatorium paryskiego, gdzie studiował grę na organach i kompozycję. W 1930 został głównym organistą kościoła św. Trójcy w Paryżu i pozostał na tym stanowisku przez czterdzieści lat. W 1950 roku rozpoczął swoją pracę nauczycielską w konserwatorium w Darmstadt. Następnie kontynuował karierę w konserwatorium paryskim (Paris Conservatoire) pozostając profesorem harmonii i kompozycji. Do najsłynniejszych jego studentów należeli Pierre Boulez i Karlheinz Stockhausen.
Do największych kompozytorskich dokonań Messiaen'a należał, zaliczany także do najwspanialszych dzieł muzycznych XX wieku Quatuor pour la fin du temps (Kwartet na koniec czasu[1]) skomponowany przez niego w czasie uwięzienia w niemieckim obozie jenieckim (Stalag VIII A w Zgorzelcu - wtedy Görlitz) w 1940 roku. Prawykonanie kwartetu na fortepian, klarnet, skrzypce i wiolonczelę miało miejsce w tym samym obozie. Instrumentalistami byli sam Messiaen i trzej jego obozowi towarzysze. Charakterystycznymi dla twórczości Messiaena były utwory organowe.
Spis treści |
[edytuj] System skal
Podstawą harmonii i melodii w utworach Messiaena jest system 7 modes, czyli skal (fr. mode, l.mn. modes). Zbudowane są z następstw interwałów powtarzanych po dwa lub trzy razy. Ponieważ w wyniku tej powtarzalności skale można transponować co najwyżej 6 razy, kompozytor nazwaje je "modi o ograniczonej transpozycyjności".
Modi niejednokrotnie mogą budzić skojarzenie z tradycyjnymi skalami dur lub moll, i była to jedna z przyczyn szybkiej i stosunkowo szerokiej popularności muzyki Messiaena. W odróżnieniu od ówczesnej awangardy, utwory te brzmiały "tradycyjnie".
[edytuj] Rytmika
Messiaen był przeciwnikiem tradycyjnej, europejskiej rytmiki opartej na stałym metrum i miarowości. Interesowały go rytmy swobodne, z nierównych wartości. Stworzył system rytmów opartych przede wszystkim o stopy wzorowane na starogreckiej poezji oraz o rytmy hinduskie. Podobnie jak w przypadku skal, również i w tych formułach rytmicznych charakterystyczną cechą jest ich symetryczność, a więc identyczność bez względu na to, czy wykonuje się je od przodu, czy od tyłu. Dlatego Messiaen nazwał je "rytmami nieodwracalnymi”. W formułach tych z reguły co najmniej jedna wartość zostaje nieco wydłużona, co zaburza wyjściową symetrię; wartość tę kompozytor nazywał "dodaną".
[edytuj] Przypisy
- ↑ Dokładne tłumaczenie tytułu Quatuor pour la fin du temps brzmi: "Kwartet na koniec czasów" (lub czasu). Zdaniem T. Kaczyńskiego wersja "Kwartet na koniec Świata" jest dla polskiego czytelnika bardziej sugestywna i komunikatywna.
[edytuj] Zobacz też
| Twórczość | |||
|---|---|---|---|
| Lata pracy | Tytuł dzieła | Gatunek (obsada) | |
| 1928 -1960 | Le banquet céleste, for organ, I/1 | Utwór organowy | |
| 1928 -1929 | Preludes, cykl ośmiu, I/2 | Utwór fortepianowy | |
| 1930 | Diptyque, I/3 | Utwór organowy | |
| 1930 | Mélodies , trzy pieśni, I/4 | Pieśń na sopran i fortepian | |
| 1930 | La Mort du nombre, for soprano, tenor, violin & piano, I/6 | Pieśń na sopran, tenor, skrzypce i fortepian | |
| 1931 | Le Tombeau resplendissant, I/7 | Utwór orkiestralny | |
| 1932 | 'Apparition de l'église éternelle I/8 | Utwór organowy | |
| 1932 -1947 | Hymne (au Saint Sacrement), I/9 | Utwór orkiestralny | |
| 1932 | Theme and Variations, I/10 | Duet na skrzypce i fortepian | |
| 1932 | Fantaisie burlesque, I/11 | Miniatura fortepianowa | |
| 1932 -1933 | L' Ascension, 4 meditations , I/12a | Utwór orkiestrowy | |
| 1932 -1933 | L' Ascension, I/12b | Utwór organowy | |
| 1935 | La Nativité du Seigneur, 9 meditations, I/14 | Utwór organowy | |
| 1930 | Les Offrandes oubliées, méditations symphoniques, 15/a | Utwór orkiestralny | |
| 1930 | Les Offrandes oubliées, méditations symphoniques, 15/b | Utwór organowy | |
| 1935 | Vocalise-étude, I/15 | Pieśń na sopran i organy | |
| 1935 | 'Pie`ce pour le tombeau de Paul Dukas, I/16 | Utwór fortepianowy | |
| 1936 -1937 | Poe`mes pour Mi, I/17a | Pieśń na sopran i fortepian | |
| 1936 -1937 | Poe`mes pour Mi, I/17b | Pieśń na sopran i orkiestrę | |
| 1937 | O sacrum convivium!, I/18 | Pieśń na sopran i fortepian | |
| 1938 | Chants de terre et de ciel, I/19 | Pieśń na głos i fortepian | |
| 1939 | Le Corps glorieux, I/20 | Utwór organowy | |
| 1940 -1941 | Quatuor pour la fin du temps, I/22 | Kwartet skrzypce, wiolonczela, klarnet i fortepian | |
| 1943 | Rondeau, I/24 | Rondo na fortepian | |
| 1943 | Visions de l'Amen, I/25 | Duet Fortepianowy | |
| 1943 -1944 | Trois petites liturgies, I/26 | Utwór sakralny na chór żeński. fortepian, fale Martenota, perkusję i instrumenty smyczkowe | |
| 1944 | Regards (20) sur l'enfant Jésus, I/27 | Utwór organowy | |
| 1945 | Harawi, I/28 | Pieśń na sopran i fortepian | |
| 1948 -1990 | Turangalîla-symphonie, I/29 | Symfonia na monumentalny skład orkiestry, z fortepianem i falami Martenota) | |
| 1949 | Cantéyodjayâ, I/30 | Utwór fortepianowy | |
| 1948 | Cinq rechants, I/31 | Otwór na dwanaście głosów | |
| 1949 -1950 | 'Études de rhythme, I/32-35 | Etiudy fortepianowe | |
| 1949 -1950 | Messe de la Pentecôte I/36 | Utwór organowy | |
| 1951 | Le merle noir, I/37 | Sonata na flet z towarzyszeniem fortepianu | |
| 1951 | Livre d'orgue, I/38 | Utwór organowy | |
| przed 1953 | Chant donné, I/39 | Utwór kameralny | |
| 1953 | Réveil des oiseaux, I/40 | Koncert fortepianowy | |
| 1955 -1956 | Oiseaux exotiques, for piano, 11 winds & 7 percussion, I/41 | Koncert fortepianowy z towarzyszeniem 11 instrumentów dętych i perkusji | |
| 1956 -1958 | Catalogue d'oiseaux (7 zeszytów), I/42 | Pieśń na głos i fortepian | |
| 1959 -1960 | Chronochromie, I/43 | Utwór orkiestralny | |
| 1960 | Verset pour la Fe^te de la Dédicace, I/44 | Utwór organowy | |
| 1963 | Monodie, I/45a | Utwór organowy | |
| 1962 | Sept hai"kai", for piano, I/45 | Koncert fortepianowy z towarzyszeniem 13 instrumentów dętych, 8 skrzypiec i 7 perkusji | |
| 1963 | Couleurs de la cité céleste, I/46 | Utwór na fortepian z towarzyszeniem 13 instrumentów dętych i 6 perkusji | |
| 1963 -1964 | Et exspecto resurrectionem mortuorum, I/47 | Utwór na 34 instrumentów dętych i 3 perkusje | |
| 1965 -1969 | La Transfiguration de Notre-Seigneur Jésus-Christ, I/48 | Sakralna muzyka na chór i orkiestrę | |
| 1969 | Méditations sur le myste`re de la Sainte Trinité, I/49 | Utwór organowy | |
| 1970 | La Fauvette des jardins, I/50 | Utwór fortepianowy | |
| 1971 -1974 | Des Canyons aux étoiles I/51 | Koncert fortepianowy | |
| 1975 -1983 | Saint François d'Assise, I/52 | Opera | |
| 1984 | Livre du Saint-Sacrement, I/53 | Utwór organowy | |
| 1985 | Petites esquisses d'oiseaux (6 utworów), I/54 | Koncert fortepianowy | |
| 1986 | Un Vitrail et des oiseaux, I/55 | Utwór orkiestralny | |
| 1987 | La Ville d'en haut, I/56 | Utwór orkiestralny | |
| 1989 | Un Sourire, I/57 | Utwór orkiestralny | |
| 1991 | Piece, I/58 | Kwintet fortepianowy | |
| 1945 | Chant des Déportés, I/60 | Sakralna muzyka na chór i orkiestrę | |
| 1988 -1992 | Eclairs sur l'au-delá, I/61 | Utwór orkiestralny | |
| 1990 -1992 | Concert a` quatre, for flute, cello, piano & orchestra, I/62 | Koncert na flet, skrzypce i fortepian z orkiestrą | |
| 1917 | La Dame de Shalott, II/1 | Utwór fortepianowy | |
| 1921 | Ballades (2) de Villion, II/2 | Pieśń na głos i fortepian | |
| 1925 | La tristesse d'un grand ciel blanc, II/3 | Utwór fortepianowy | |
| 1927 | Esquisse modale, II/4 | Utwór organowy | |
| 1928 | Fugue d-moll, II/5 | Wariacja organowa | |
| 1928 | Variations écossaises, II/6 | Utwór orkiestralny | |
| 1928 | Le banquet eucharistique, II/7 | Utwór organowy | |
| 1928 | L'hôte aimable des âmes, II/8 | Utwór orkiestralny | |
| 1930 | Simple chant d'une âme, II/9 | Utwór orkiestralny | |
| 1931 | Fugue sur un sujet de Georges Hüe, II/10 | Utwór kameralny | |
| 1931 | L'ensorceleuse, II/11 | Kantata | |
| 1933 | Fantasie, II/12 | Duet skrzypce i fortepian | |
| 1933 | Mass, for 8 sopranos & 4 violins, II/13 | Msza na 8 sopranów i 4 skrzypce | |
| 1937 | Fe^te des belles eaux, II/14 | Muzyka elektroniczna na 6 fal Martenota | |
| 1938 | Monodies (2) en quarts de ton, II/15 | Muzyka elektroniczna mikrotonowa na fale Martenota | |
| 1941 | Choeurs pour une Jeanne d'Arc II/16 | Sakralna muzyka na chór | |
| 1942 | Musique de sce`ne pour un Oedipe, II/17 | Muzyka elektroniczna na fale Martenota | |
| 1986 | Chant (dans le style Mozart) | Sonata na klarnet | |
| ca. 1930 -1935 | Offrande au Saint-Sacrement | Utwór organowy | |
| 1937 | Oraison | Muzyka elektroniczna na fale Martenota | |
| 1964 | Prélude | Utwór fortepianowy | |
| Pitera: raport nt. CBA dostępny w CIR po złożeniu wniosku |
Odtajniona część raportu Julii Pitery dotyczącego działalności CBA jest dostępna w Centrum Informacyjnym Rządu po złożeniu odpowiedniego wniosku. Zakupy broni bez odpowiedniej zgody, biura wynajmowane bez przetargów, niechlujstwo w obchodzeniu się z tajnymi dokumentami - tego typu zarzuty mają znajdować się w raporcie według RMF. |
| Prezydent "gotów przedstawić koncepcję zmian" w służbie zdrowia |
Lech Kaczyński zadeklarował, że jest gotów przedstawić własną koncepcję zmian w służbie zdrowia. Pod warunkiem jednak, że... jego projekt nie zostanie odrzucony w Sejmie "w pierwszym czytaniu". |
| W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji |
Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant. |
| Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali" |
W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego. |
| Sikorski: Nie kandyduję na szefa NATO |
- Nie jestem kandydatem na nowego sekretarza generalnego NATO, chcę pozostać w rządzie Donalda Tuska do końca mandatu - powiedział w Brukseli szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski. |
| PiS o rządach Gronkiewicz-Waltz: Brak wizji |
PiS krytykuje dwuletnie rządy Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie: zarzuca jej m.in. zaniedbania inwestycyjne, złą politykę personalną i podwyżki. Według Jarosława Kaczyńskiego, prezydent Warszawy brak wizji. - Zarzuty PiS są bezzasadne - uważa z kolei rzecznik stołecznego urzędu miasta Tomasz Andryszczyk. |
| Lech Kaczyński: rząd powinien podjąć kroki w celu zakupu samolotów dla VIP-ów |
Według Lecha Kaczyńskiego, rząd powinien podjąć "stosowne kroki w sprawie kupna samolotów" dla najważniejszych osób w państwie. Prezydent przyleciał z Mongolii do Japonii wynajętym samolotem. Rządowy Tu "zamarzł" na mongolskim lotnisku. - chwalę Boga, ponieważ państwo i ja możemy dalej rozmawiać - mówił Lech Kaczyński dziennikarzom. |
| Gross nie musi przepraszać syna mężczyzny opisanego w "Sąsiadach" |
Jan T. Gross nie musi przepraszać Kazimierza Laudańskiego m.in. za to, że w "Sąsiadach" opisał jego ojca jako jednego z uczestników pogromu Żydów w 1941 r. w Jedwabnem - orzekł we wtorek Sąd Okręgowy w Warszawie. |
| Szymon Hołownia wypiera ojca Rydzyka. Z kablówek |
Sieć kablowa UPC usunie ze swojej oferty TV Trwam. Zamiast niej pojawi się kanał Religia.tv, którego twarzą jest Szymon Hołownia. Religia.tv pojawia się w kolejnych kablówkach. Kto woli telewizję ojca Rydzyka musi zakupić specjalny zestaw do jej odbioru. |
| Niech nasi bliscy wyglądają po śmierci jak ludzie |
Pani Anna straciła ojca miesiąc temu. Chciała zapomnieć, jak wyglądało jego ciało, kiedy odebrała je po sekcji zwłok z warszawskiego Zakładu Medycyny Sądowej. Gdy przeczytała nasz tekst "Chciałem ostatni raz zobaczyć syna", zdecydowała się zadzwonić. - W tym zakładzie dzieje się coś bardzo niedobrego. Tata był w strasznym stanie..., szwy puściły..., a cała rodzina chciała się z nim pożegnać - mówi pani Anna i zaczyna płakać |
