Order Świętego Stanisława
Z Wikipedii
Order Świętego Stanisława – w latach 1765-1831 polski order rycerski, ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego jako order jednoklasowy. Następnie był to carski order rosyjski.
Istnieją także nawiązujące do jego nazwy i tradycji współczesne odznaczenia prywatne.
Spis treści |
[edytuj] Order polski
Order nadawany był corocznie podczas majowych uroczystości ku czci św. Stanisława 8 maja w kościele św. Krzyża w Warszawie.
Do otrzymania orderu należało m.in. udowodnić szlachectwo do przez podanie 4 herbów ze strony ojca (po mieczu) i 4 ze strony matki (po kądzieli). Pierwszym Wielkim Mistrzem Kapituły został król (założyciel). Po jego śmierci i kilkuletniej przerwie kapitułę przejął w 1807 monarcha Księstwa Warszawskiego, Fryderyk August I. Po odtworzeniu Królestwa Polskiego mistrzami do 1831 [1] byli królowie Polski z dynastii Romanowów, będący także carami Rosji. Kompletną listę nadań przedrozbiorowych i okresu Księstwa Warszawskiego opublikował w 1925 Stanisław Łoza: "Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765—1813." Warszawa 1925, zaś wizerunek Wanda Bigoszewska w książce "Ordery i odznaczenia", Warszawa 1989 ("Interpress").
[edytuj] Odznaczenie rosyjskie
Zobacz więcej w osobnym artykule: Order Świętego Stanisława (Rosja).[edytuj] Order prywatny
Pierwszą próbą stworzenia nowego orderu św. Stanisława, stał się utworzony około 1950 we Włoszech Ordine di St.Stanislao, na którego czele miał stać książę Golicyn. Miał pięć klas, wygląd orderu stanisławowskiego (jednakowoż na wstędze typu rosyjskiego z dwoma białymi paskami. Działał prawie do 1970. Kawalerem zostawało się po uiszczeniu sowitych opłat.
W 1979 nieuznawany przez większość emigracji polskiej za Prezydenta Polski na wychodźstwie, Juliusz Nowina-Sokolnicki (nie potwierdzony także za prawowitego Prezydenta przez polski rząd po odzyskaniu suwerenności w 1989 roku), wydał dekret 9 czerwca 1979, przywracający Order św. Stanisława. Sam obwołał się jego VIII wielkim mistrzem, przedstawicielem w kraju miał być kanclerz kapituły. Sokolnicki używał tytułu VIII wielkiego mistrza orderu, bezpośrednio po carze Mikołaju II, co jest bezpodstawne, gdyż jeśli ktokolwiek był legalnym następcą ostatniego cara, to jako wielki mistrz rosyjskiego Królewsko-Carskiego św. Stanisława byliby nimi legalni pretendenci do tronu Rosji, aż do obecnej, w. ks. Marii Władimirowny, która uważa się za "Królową Rosyjskiego Królestwa Polskiego", choć w 1917 roku car Mikołaj II uznał legalność władzy Rady Regencyjnej w Królestwie Polskim co wyklucza pretendentów rosyjskich do jakichkolwiek roszczeń co do tytułu króla Polski.
Po odzyskaniu przez Polskę suwerenności, Juliusz Nowina-Sokolnicki swoim dekretem z 15 września 1990 wyłączył order ze swej "listy" polskich odznaczeń państwowych i przekształcił go w Niezależny Order Św. Stanisława (na wzór Zakonu Kawalerów Maltańskich), zachowując stanowisko samozwańczego dziedzicznego Księcia Wielkiego Mistrza Orderu i "dekretując" powrót do wyglądu orderu z czasów Stanisława Augusta (przy tym na wstędze typu rosyjskiego z dwoma białymi paskami). Dawny Order stał się prywatnym odznaczeniem międzynarodowym.
Narodowa Kapituła orderu 1 stycznia 1997 ogłosiła jednak dymisję Nowiny-Sokolnickiego i jako V Wielkiego Mistrza (następnego po IV Wielkim Mistrzu, zdetronizowanym przez Sejm Polski carze Mikołaju I i V Juliuszu Nowina-Sokolnickim) wybrała na VI Wielkiego Mistrza zamieszkałego w USA Zbigniewa Kazimierza Dworak-Biziel-Dworakowskiego, byłego wicepremiera i ministra informacji oraz następcę prezydenta w tzw. "rządzie" Sokolnickiego. Jednak w 2002 roku część działaczy, skupiona wokół Wielkiego Kanclerza Narodowej Kapituły Stanisława Iwańczaka (dawnego ministra w gabinetach obu konkurencyjnych rządów emigracyjnych), odwołała Z. Dworaka-Biziel-Dworakowskiego z urzędu Wielkiego Mistrza wybierając na to stanowisko Marka Kwiatkowskiego dyrektora Łazienek Królewskich w Warszawie, za którym stanęły prowincje orderowe (orderu Sokolnickiego): Finlandia, Malta i Niemcy i większa część kapituły Dworaka-Biziel-Dworakowskiego. W roku 2002 część hierarchii katolickiej zaangażowała się w promocję odnowionego orderu pod zwierzchnictwem Marka Kwiatkowskiego, ale jako odznaczenia Stowarzyszenia Kawalerów Św. Stanisława (m.in. Prymas Polski).
Kolejny rozłam w strukturach Orderu Św. Stanisława związany jest z działalnością Wielkiego Przeora na Polskę tego orderu - Stanisława Pagacza, który został usunięty z kapituły w 2001 roku przez Sokolnickiego. W następnym roku w prasie polskiej ukazały się liczne artykuły naukowe napisane przez polskich historyków, którzy ukazali działalność Juliusza Sokolnickiego w latach 1972-1990 w krytyczny sposób. Wielu działaczy orderu odeszło wówczas od Sokolnickiego, ale nieliczni pozostali przy nim licząc na nowe nadania w postaci tytułów komandorów i przeorów orderu. Po wielu secesjach, Sokolnicki związał się z kolejnymi partiami monarchistycznymi w Polsce. Najpierw w połowie lat 90. współpracował z Polskim Ruchem Monarchistycznym Leszka Wierzchowskiego, któremu w 1995 roku nadał Wielki Krzyż Orderu Św. Stanisława. Potem po rozłamie w PRM Sokolnicki rozpoczął w 1996 współpracę z Polską Ligą Monarchistyczną. Jej działacz Zdzisław Czajkowski został mianowany przez Sokolnickiego Wielkim Przeorem na Polskę.
W roku 2004 odłączyła się od Sokolnickiego grupa ukraińskich działaczy wybierając na swojego zwierzchnika Yavlova, który ogłosił się wielkim mistrzem Międzynarodowego Orderu Św. Stanisława. Obecnie ukraiński "order" jest uznany tam jako najmocniejsza organizacja masońska i syjonistyczna (sic!). Każdy kawaler orderu musi wpłacić 4 000 dolarów amerykańskich na cele charytatywne.
We wrześniu 2006 roku Leszek Wierzchowski dokonał w imieniu Polskiego Ruchu Monarchistycznego prawnego wskrzeszenia Orderu Św. Stanisława , powołując się na statutowe i programowe dziedzictwo swej partii - Polskiego Ruchu Monarchistycznego z ideami króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego. Rozpoczęto nadawanie orderu z ramienia Rady Regencyjnej PRM, a pierwsze ordery nadano przedstawicielom ukraińskiej arystokracji i kozactwa podczas zjazdu delegatów PRM w Krakowie, gdzie byli zaproszeni jako honorowi goście / zob. aktualności na stronie www.monarchia.org.pl /.Regentowi Polski i Polskiego Ruchu Monarchistycznego Leszkowi W.Ks.Wierzchowskiemu wszystkie odznaczenia nadawane przez PRM przysługują z urzędu.
Latem 2007 w orderze kierowanym przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego doszło do kolejnego rozłamu[2]. W jego następstwie Bogusław Jerzy Tarnawa-Zajączkowski utworzył Konfraternię Generalną Królewskiego Rycerskiego Krzyża Orderu Świętego Stanisława Korporacji Honorowej Szlachty Sodalicji Rycerskiej w Polsce.
[edytuj] Zobacz też
- Miecz Orderu Świętego Stanisława
- Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława w latach 1765-1813
- Stanisław ze Szczepanowa
- Order Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
- Order Orła Białego
[edytuj] Bibliografia
- Łoza S., Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765–1813, Warszawa 1925
- Wójtowicz N., Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007, ISBN 978-83-925702-0-2
- Bończa-Tomaszewski W., Kodeks orderowy, Warszawa 1939
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
