Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
Z Wikipedii
Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – cywilne odznaczenie państwowe (order) Rzeczypospolitej Polskiej w hierarchii orderów wobec cudzoziemców pierwsze po Orderze Orła Białego.Order jest nadawany cudzoziemcom i zamieszkałym za granicą obywatelom polskim, którzy swoją działalnością wnieśli wybitny wkład we współpracę międzynarodową oraz współpracę łączącą Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami i narodami.
Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej zastąpił Order Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ustanowiony w 1974. Już w rozporządzeniu Prezydenta RP z 16 kwietnia 1991, mimo braku formalnej zmiany ustawy o ustanowieniu Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ani nazwy Orderu, określono go jako Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej i zmieniono opis jego odznaki na odpowiadający późniejszemu Orderowi Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej został formalnie ustanowiony pod tą nazwą ustawą z dnia z dnia 16 października 1992 o orderach i odznaczeniach.
Order dzieli się na pięć klas:
- klasa I - Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej,
- klasa II - Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej,
- klasa III - Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej,
- klasa IV - Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej,
- klasa V - Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
[edytuj] Nadawanie
Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej jest nadawany cudzoziemcom i zamieszkałym za granicą obywatelom polskim (Polonii), którzy swoją działalnością wnieśli wybitny wkład we współpracę międzynarodową oraz współpracę łączącą Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami i narodami.
Order nadaje Prezydent RP, z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów, wniosek przedstawia Minister Spraw Zagranicznych.
[edytuj] Opis odznaki Orderu
Odznaka Orderu powtarza z modyfikacjami odznakę Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Odznaką Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej jest krzyż gwiaździsty pięcioramienny. Ramiona krzyża pokryte są na awersie w środku czerwoną, a po bokach białą emalią w obramowaniu. Między ramionami krzyża jest pięć pęków promieni. W środku krzyża znajduje się srebrzony orzeł w koronie według wzoru dla godła Polski. Krzyż zwieńczony jest tarczą z monogramem: RP na tle poziomych promieni. Na rewersie ramiona krzyża są fakturowane. W klasach I - IV promienie, zwieńczenia i obramowania są złocone, a w klasie V srebrzone. Średnica krzyża gwiaździstego wynosi: w klasie I - 68 mm, w klasach II i III - 60 mm i w klasach IV i V - 48 mm.
Odznaką Orderu I i II klasy jest ponadto gwiazda orderowa o średnicy 80 mm składająca się z dziesięciu pęków promieni, z czego pięć pęków złoconych umieszczonych jest na tle pięciu pęków srebrzonych. W środku na okrągłej, czerwono emaliowanej tarczy w złoconym obramowaniu umieszczony jest srebrzony orzeł według wzoru dla godła Polski. Zamiast odznaki na wielkiej wstędze lub wstędze można nosić samą gwiazdę orderową.
[edytuj] Sposób noszenia
Sposób noszenia Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej:
- I klasa: krzyż zawieszony jest na wielkiej wstędze szerokości 100 mm, koloru ciemnego kobaltu, założonej przez prawe ramię do lewego boku, a gwiazdę orderową nosi się pośrodku lewej strony piersi, poniżej innych orderów i odznaczeń.
- II klasy: krzyż zawieszony jest na wstędze szerokości 45 mm, koloru ciemnego kobaltu, założonej na szyi, a gwiazdę orderową nosi się pośrodku prawej strony piersi.
- III klasy: krzyż zawieszony jest na wstędze szerokości 45 mm, koloru ciemnego kobaltu, założonej na szyi.
- IV i V klasy: odznakę noszono na wstążce szerokości 36 mm, koloru ciemnego kobaltu, po lewej stronie piersi. Na wstążce Orderu IV klasy upięta jest z tej wstążki rozetka o średnicy 30 mm.
Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w kolejności starszeństwa polskich odznaczeń następuje po Orderze Odrodzenia Polski (w tej kolejności obywatele polscy noszą baretki lub miniaturki Orderu wszystkich klas oraz odznaki Orderu III i IV klasy).
[edytuj] Odznaczeni
[edytuj] klasa I - Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP (lista niepełna)
- Antall, Jozsef (16 grudnia) (1993)
- Bush, George H. W. (11 lipca) (1995)
- Camdessus, Michel (8 grudnia) (1999)
- Cardoso, Fernando Henrique (16 lutego) (1995)
- Davies, Norman (1999)
- Delors, Jacques (23 czerwca) (1993)
- Forni, Raymond (12 maja) (2000)
- Frei, Eduardo (16 lutego) (1995)
- Henryk (książę Danii) (14 czerwca) (1993)
- Iliescu, Ion (6 grudnia) (2004)
- Jaafar, Tuanku (Król Malezji) (23 maja) (1997)
- Jan (wielki książę Luksemburga) (19 kwietnia) (1993)
- Jospin, Lionel (12 maja) (2000)
- Juppé, Alain (12 maja) (2000)
- Karimov, Islom (10 lipca) (2003)
- Kim Young Sam (5 grudnia) (1994)
- Kováč, Michal (20 stycznia) (1994)
- Lacalle, Luis Alberto (16 lutego) (1995)
- Małgorzata II (14 czerwca) (1993)
- Marco, Guido de (29 października) (2002)
- Menem, Carlos Saúl (16 lutego) (1995)
- Mubarak, Hosni (11 marca) (2008)
- Piqué i Camps, Josep (14 maja) (2001)
- Poncelet, Christian (12 maja) (2000)
- Robertson, George (2003)
- Saakaszwili, Micheil (3 marca) (2008)
- Schüssel, Wolfgang (20 stycznia) (2006)
- Soares, Mario (6 maja) (1993)
- Sodano, Angelo (Kardynał) (5 października) (2006)
- Weiss, Szewach (9 stycznia) (2004)
- Weizsäcker, Richard von (22 czerwca) (1994)
- Żelew, Żeliu (12 lipca) (1994)
[edytuj] klasa II - Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi RP (lista niepełna)
- Jan Nowak-Jeziorański (16 lutego 1993)
- Vincenzo Manno(23 lutego 1993)
- Luciana Frassati (12 marca 1993)
- Francis Blanchard (6 kwietnia 1993)
- Renato Fretti (15 kwietnia 1993)
- Benito Gavazza (15 kwietnia 1993)
- Thomas W.Simons Jr. (23 kwietnia 1993)
- Edward Moskal (8 czerwca 1993)
- Pierre de Tonquedec (30 czerwca 1993)
- Krzysztof Łańcucki (8 września 1993)
- James William Fulbright (22 września 1993)
- Bolesław Wierzbiański (23 listopada 1993)
- Janusz Zawodny (9 marca 1994)
- Miguel Martinez (12 maja 1994)
- Juan Antonio Samaranch (4 października 1994)
- Pierre Aubert (10 listopada 1995)
[edytuj] klasa III - Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP (lista niepełna)
- Teleki, Pál pośmiertnie (23 marca(2001)
- Ian Barry Taylor (20 stycznia 1993)
- ks. Adam Wróbel(10 lutego 1993)
- Dmytro Pawłyczko (10 lutego 1993)
- Antonino Zichichi (16 lutego 1993)
- Jean-Pierre Kahane (2 marca 1993)
- Eugeniusz Zaleski (12 marca 1993)
- Augusto Wild (16 marca 1993)
- Witold Korsak (23 marca 1993)
- Miles Lerman (8 kwietnia 1993)
- Giovanni Aureli (15 kwietnia 1993)
- Agatino Del Campo (15 kwietnia 1993)
- Renato Saggese (15 kwietnia 1993)
- Sarner Harvey (16 kwietnia 1993)
- Hiroko Nakamura (26 kwietnia 1993)
- Takano Etsuko (26 kwietnia 1993)
- Jan Gawroński (28 kwietnia 1993)
- Eduardo Punset y Casals (10 maja 1993)
- Yves Le Marchand (11 maja 1993)
- Stanisław Adamski (20 maja 1993)
- Janina Zamojska (20 maja 1993)
- Jan Basik (2 czerwca 1993)
- bp Alfred Abramowicz (2 czerwca 1993)
- John Besemeres (16 czerwca 1993)
- Roger Woodward (16 czerwca 1993)
- Nina Iwanek (23 czerwca 1993)
- Eugeniusz Gerulewicz (23 czerwca 1993)
- Jan Górecki (23 czerwca 1993)
- Stefan Iwanek (23 czerwca 1993)
- Nina Nowak (23 czerwca 1993)
- Maciej Moraws (30 czerwca 1993)
- Jean Pierre Grolier (21 lipca 1993)
- Bolesław Szykier (4 sierpnia 1993)
- Johan Willem Semeijns de Vries van Doesburgh (1 września 1993)
- Feliks Dangel (8 września 1993)
- Alojzy Dzindziel (8 września 1993)
- Jerzy Grot-Kwaśniewski (8 września 1993)
- Jerzy Gruszka (8 września 1993)
- Jerzy Klim (8 września 1993)
- Józef Kuszeli (8 września 1993)
- Jerzy Misiak (8 września 1993)
- Franciszek Rutyna (8 września 1993)
- Andrzej Szczygielski (8 września 1993)
- Pierre-Charles Gravelle (8 września 1993)
- David Smith (8 września 1993)
- Marianne Grunberg-Manago (21 września 1993)
- Walter Momper (21 września 1993)
- Feliks Laski (21 września 1993)
- Dennis Petitt (21 września 1993)
- Frank Houben (12 października 1993)
- Elizabeth Erb (14 października 1993)
- Carlo Rubbia (10 listopada 1993)
- Frank Piasecki (23 listopada 1993)
- Rafael Scharf 23 listopada 1993)
- John Gronouski (1 grudnia 1993)
- Hutin Fracois-Regis (13 grudnia 1993)
- Gerard Martinez (13 grudnia 1993)
- Robert Jean-Louis (13 grudnia 1993)
- Lonny Glaser (6 stycznia 1994)
- Ferdinand Naureiter (6 stycznia 1994)
- ks. Piotr Kaglik (6 stycznia 1994)
- Sylwester Markowski (6 stycznia 1994)
- Niels Peter Georg Helskov (17 stycznia 1994)
- Gunther Metzger (26 stycznia 1994)
- Marketa Fialkova (17 lutego 1994)
- Miron Gordon (23 lutego 1994)
- Natay Savasci (1 marca 1994)
- Leszek Talko (2 marca 1994)
- ks. Antoni Banaszak (9 marca 1994)
- Władysław Niedoba (16 marca 1994)
- Jan Winczakiewicz (30 marca 1994)
- Konstanty Wołosiewicz (30 marca 1994)
- Roger Fontanille (30 marca 1994)
- Bohdan Osadczuk (30 marca 1994)
- Teresa Sachakian (4 kwietnia 1994)
- Stanisław Gotowicz (13 kwietnia 1994)
- Henryk Krzymurski (13 kwietnia 1994)
- Maximo Lira Alcayaga (4 maja 1994)
- ks. Witold Kiedrowski (12 maja 1994)
- Albert Siegbert (25 maja 1994)
- Thomas Michael (25 maja 1994)
- Władysław Bednarek (25 maja 1994)
- Gerhard Pulverer (22 czerwca 1994)
- ks.Wawrzyniec Wnuk (22 czerwca 1994)
- Stanisława Gołębiowska (22 czerwca 1994)
- Stanisława Kacpura (22 czerwca 1994)
- Micharl Hornblow (4 lipca 1994)
- Jan Stepek (25 lipca 1994)
- Sylwester Braun (26 lipca 1994)
- Smyczek Reinhold (26 lipca 1994)
- Francis Ronse (11 sierpnia 1994)
- Jyef Kulla (17 sierpnia 1994)
- Ákos Engelmayer (17 sierpnia 1994)
- Wojciech Wasiutyński (29 września 1994)
- Masaru Kurihara (3 października 1994)
- Gerhard Wagner (5 października 1994)
- Samuel Pisar (5 października 1994)
- Ron Jeffery (1995)
- Budsuren Tumen (pośmiertnie 31 sierpnia 1998)
- Teodozjusz Starak (pośmiertnie) (19 marca 2002)
- Bolesław Zagalak (pośmiertnie) 25 listopada 1998)
- Roberto de Luca (18 grudnia 1996)
[edytuj] klasa IV - Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP (lista niepełna)
- Mieczysław Choynowski (23 listopada 1998)
- Abp. Alessandro D'Errico (25 listopada 1998)
- Sergio Pitol (23 listopada 1998)
- Jerzy Plebański (23 listopada 1998)
- Francisco Savin Vazquez (23 listopada 1998)
[edytuj] klasa V - Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP (lista niepełna)
- Bolesław Budzyń (18 grudnia 1996)
- Zdzisław Czarnecki (17 stycznia 2008)
- Teresa Dachtera (23 listopada 1998)
- Friedrich Wilhelm Freiherr von Sell (23 listopada 1998)
- Ewa Jasińska (17 stycznia 2008)
- Witold Kamiński (23 listopada 1998)
- Walter Lorang (23 listopada 1998)
- Marek Janusz Rygielski (21 maja 2004)
- Stanisław Zalewski (25 stycznia 2000)
- Walter Rothschild (25 stycznia 2005)
- Teresa Sygnarek (11 lipca 2008)
- Piotr Studniarski (11 lipca 2008)
- Wiesław Rydel (11 lipca 2008)
[edytuj] Zobacz też
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
