Oregon

Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy amerykańskiego stanu. Zobacz też: inne pojęcia o tej nazwie.

Oregon
Flaga stanowa Oregonu Pieczęć stanowa Oregonu
Przydomek: Stan bobrów
Dewiza: Alis volat propriis
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Salem
Największe miasto	Portland
Gubernator	Ted Kulongoski
Język urzędowy	de iure brak de facto angielski
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 9 miejscu 255 026 km² 248 849 km² 6177 km² 2,4 %
Populacja (2000)	na 28 miejscu 3 421 399
Gęstość zaludnienia (2000)	na 39 miejscu 13,76 /km²
Piramida wieku
Wejście do Unii  • kolejność  • data	33 14 lutego 1859
Strefa czasowa	Pacific: UTC-8/-7
Szerokość geograficzna	42°N - 46°15'N
Długość geograficzna	116°45'W - 124°30'W
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	420 km 580 km   3426 m 1005 m 0 m
ISO 3166-2	US-OR

Oregon - stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku. Od południa graniczy ze stanami Kalifornia i Nevada, od wschodu z Idaho, w dużej części wzdłuż rzeki Snake, od północy z Waszyngtonem, w dużej części wzdłuż rzeki Kolumbia. Między dwoma łańcuchami gór, biegnącymi z południa na północ, Górami Nadbrzeżnymi i Kaskadowymi znajduje się Dolina Willamette - jeden z najbardziej urodzajnych regionów na świecie. Oregon jest znany z dużej ilości deszczu, ale tyczy się to tylko jego zachodniej części.

Według spisu powszechnego, ludność stanu w roku 2000 wynosiła 3,42 mln. Był to wzrost o 20,4% w stosunku do roku 1990. Liczba ludności w roku 2004 oceniana była na 3,59 mln.

[edytuj] Historia

Przed przybyciem Europejczyków region przyszłego stanu był zamieszkiwany przez Indian Amerykańskich, między innymi przez plemiona Bannock, Chinook, Klamath i Nez Perce.

Oregon w XVIII wieku był obiektem rywalizacji Hiszpanii, Rosji i Kompanii Hudsona, lecz nie przynależał do żadnej ze stron. Najbardziej zainteresowana regionem jako przedłużeniem jej Kalifornijskich włości była Hiszpania. Ona to zorganizowała wyprawy: w 1774 wyprawa Juana Jose Pereza Hernandeza w roku 1775 wyprawa Juana Francisco de la Bodega y Quadra. A w roku 1789 Esteban Jose Martinez zbudował Fort San Miguel na wyspie Vancouver. James Cook zbadał zachodnie wybrzeże stanu w 1778, podczas swoich poszukiwań Przejścia Północno-Zachodniego.

Na początku XIX wieku region został zbadany przez ekspedycję Lewisa i Clarka, wysłanej przez rząd Stanów Zjednoczonych by zbadać tereny nabyte w wyniku Zakupu Luizjany. Eskpedycja spędziła zimę 1805-1806 w Forcie Clatsop, który wybudowała niedaleko ujścia rzeki Kolumbii do Pacyfiku. Badania ekspedycji, razem z badaniami brytyjskiego badacza Davida Thompsona w 1811, rozsławiły region jako źródło futer. W 1811 nowojorski finansista John Jacob Astor założył Fort Astoria przy ujściu rzeki Kolumbia, z zamiarem założenia sieci faktorii handlowych wzdłuż rzeki dla Pacific Fur Company. Fort Astoria był pierwszą stałą osadą na terenie przyszłego stanu.

Od 1997 roku legalna jest eutanazja na specjalnych zasadach: pełnoletni, śmiertelnie chorzy obywatele Oregonu sami biorą przepisaną przez lekarza truciznę.

Panorama Przylądka Cove na południe od Heceta Head i na północ od Florence.

[edytuj] Demografia

W 2005 populacja Oregonu wynosiła 3 641 056, od 2000 przyrost naturalny wyniósł 1,4% , a migracyjny 6,4% (niemal połowa imigrtantów urodziła się poza USA).

W 2004 8,7% populacji stanowili urodzeni poza stanem.

Największymi grupami etnicznymi w Oregonie są Amerykanie pochodzenia niemieckiego (20.5%), Amerykanie pochodzenia brytyjskiego (13,2%), Amerykanie pochodzenia irlandzkiego (11,9%), American (6,2%), i Amerykanie pochodzenia meksykańskiego (5,5%). Większość hrabstw Oregonu jest zamieszkana głównie przez Amerykanów pochodzenia europejskiego Meksykańczycy mieszkają przede wszystkim w hrabstwach Malheur i Jefferson.

6,5% ludności Oregonu miało mniej niż 5 lat, 24,7% poniżej 18, a 12,8% 65 i więcej.Kobiety stanowiły 50,4% populacji.

[edytuj] Religia

Oregon jest wspólnie z Kolorado trzecim stanem USA pod względem procentowego udziału ludzi nieutażsamiających się z żadną religią, po stanach Vermont i Waszyngton. Około 77% mieszkańców stanu to chrześcijanie. W stanie jest największa grupa prawosławnych w USA .

[edytuj] Zobacz też

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone/Podział terytorialny, Stany Zjednoczone/Historia.

p • d • e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych